Blogs

"Een landelijke, in een wet geregelde digitale bibliotheek die afhankelijk is van de luimen van uitgevers is een heel malle bibliotheek (niet in dezelfde mate als bij papieren boeken vrij om haar eigen tarieven vast te stellen en haar eigen collecties te kiezen – ook al wordt daar uiteraard gewoon voor de aanschaf en het leenrecht betaald). Je kunt je afvragen of de digitale bibliotheek, zolang e-books auteursrechtelijk niet gelijkgesteld zijn aan papieren boeken, eigenlijk wel helemaal aan de in de wet geformuleerde publieke waarde “onafhankelijk” voldoet. De landelijke digitale bibliotheek heeft trekken van een extra outlet voor uitgevers, ook leuk om mee te experimenteren, maar de vraag is of dat een taak van een onafhankelijke, betrouwbare, toegankelijke, pluriforme en authentieke bibliotheek moet zijn.

Ik zou zeggen: van tweeën één: of de gebruikers betalen een tarief voor de e-books (bijvoorbeeld € 20 voor 18 streams/downloads of andere bedragen, ook voor oudere e-books en ook voor gebruikers die geen lid willen zijn van een fysieke bibliotheek), maar dan gaat de onttrekking niet door of wordt die teruggedraaid. Of de gebruiker betaalt géén tarief en de vergoedingen voor uitgevers worden uitsluitend betaald uit het onttrekkingsgeld (€ 8 miljoen in 2015, oplopend naar € 12,2 miljoen in 2018) dat daarvoor ruim voldoende is."

Dit schrijf ik aan het eind van de WWW van december 2014 in een beschouwing over het feit dat er nog geen tarief of tarieven voor gebruik van de landelijke digitale bibliotheek zijn vastgesteld. De minister van OCW had de Tweede Kamer beloofd dat die tarieven er in het 4e kwartaal van 2014 zullen zijn. Ik heb een aantal direct-betrokkenen gevraagd hoe de stand is, maar de antwoorden zijn uiterst ontwijkend of nihil. Wat mij tot de niet gewaagde conclusie brengt dat men nogal wat verschillende belangen ziet. De vraag is hoe die tegenover elkaar worden afgewogen. Bovendien zijn ook de vragen wat nu eigenlijk precies “een landelijke digitale bibliotheek” is en wat het ding aan wie moet bieden nog niet beantwoord. Het is jammer dat er, naar analogie van de Vereniging van Reizigers Openbaar Vervoer, Rover, nog geen Vereniging van Openbare Bibliotheekgebruikers (VOBG) bestaat, want dan had die als allerbelangrijkste stakeholder flink invloed kunnen uitoefenen.

Meer hierover in de WWW.

Daarin ook het nieuws van de afgelopen maand en aandacht voor een essay uit The Economist met zonnige perspectieven voor het boek.

You need to be a member of Open Bibliotheken to add comments!

Join Open Bibliotheken

GO opleidingen

Nedap Librix