Verslag: Bijeenkomst Social Gaming (23 september)

[Jeroen van Beijnen]

Op 23 oktober werd door Beeld en Geluid, Mediawijzer.net, de Waag Society en de VOB een speciale dag georganiseerd rondom het thema Social Games. Vanuit Cubiss is mij gevraagd om deze bijeenkomst bij te wonen en hier kort verslag van te doen.

Het thema van de bijeenkomst was Social Games. Een vreemd thema aangezien ik mij van te voren niet helemaal kon voorstellen wat hiermee bedoeld werd. Games zijn volgens mij per definitie sociaal. Dit bleek juist ook de insteek van de bijeenkomst te zijn. Tijdens de keynote en in verschillende pecha kucha presentaties werd voornamelijk ingegaan op manieren waarop games sociaal in te zetten zijn en welke invloed games kunnen hebben om een sociaal netwerk op te zetten.
Hoewel de titel van deze bijeenkomst misschien niet helemaal duidelijk was, vond ik het een geweldige bijeenkomst met een goed programma. Dit kwam voornamelijk omdat er verschillende voornamelijk jongere sprekers waren uitgenodigd die allemaal heel erg enthousiast en vol energie over hun projecten vertelde. En hoewel de pecha kucha stijl voor de verschillende sprekers wel even wennen was is dit een werkwijze die volgens mij wel voor meerdere bijeenkomsten gebruikt mag worden. Ik vond het dan ook jammer dat ik tijdens de lunch al moest vertrekken.

Keynote (Michel van de Wetering)
De keynote van deze bijeenkomst werd verzorgd door Michel van de Wetering (Chief Technology Officer bij Kennisnet).

Michel begon zijn verhaal met de constatering dat de term social gaming eigenlijk een tautologie is. Ook hij merkt op dat games per definitie sociaal zijn.
Dit sociale is volgens hem ook heel belangrijk. Want hoewel de wereld steeds groter worden en de afstanden tussen mensen door nieuwe technologieën steeds groter worden, verlangen wij nog steeds naar het dorp. Het dorp waar mensen elkaar dagelijks zien en spreken. Mensen hebben namelijk nog steeds behoefte aan contact en conversatie.
Sociale media zijn volgens Michel een gezonde aanvulling op onze behoefte aan contact.

Jongeren maken ook gebruiken deze sociale media daarom als vanzelfsprekend ook. Voornamelijk bij het vormen van hun eigen identiteit en om zich aan hun vrienden, kennissen en omgeving (hun peergroup) te meten. Jongeren gebruiken sociale media voornamelijk zelfstandig en zonder dat er een link met een school of een docent is. De vraag is of jongeren hier wel behoefte aan hebben en of het inzetten van sociale media om jongeren te bereiken dan wel nuttig is.
Michel geeft bij deze vraag een voorbeeld van een school waar de leerlingenbegeleider een hyvesaccount gestart is dat als digitaal loket gebruikt is. Belangrijk hierbij is dat deze account heel duidelijk uit naam van de leerlingenbegeleider en niet een individuele persoonlijke docent is gebeurd.
Dit digitale loket is een duidelijk voorbeeld van de succesvolle inzet van sociale media om jongeren te bereiken. Maar dit wil niet zeggen dat dit altijd succesvol zal zijn. Jongeren zitten er namelijk niet altijd op te wachten en zullen de inzet van sociale media dus niet altijd kunnen waarderen en er dan ook geen gebruik van maken.

Een misverstand dat Michel in zijn verhaal uit de weg wil helpen is dat een leerling technisch verder ontwikkeld zou zijn als zijn docenten. Theorieën zoals die van de digital natives v.s. de digital immigrants van Mark Prenski blijken namelijk niet waar te zijn. Docenten hebben vaak een onterecht groot ontzag voor de digitale kennis van leerlingen die in de praktijk helemaal niet zo groot is.
Leerlingen in het VO en MBO maken wel veel gebruik van sociale media, maar doen dit niet voor hun schoolwerk of om samen met hun klasgenoten aan onderwerpen voor school te werken. Michel merkt op dat de kennis van leerlingen vaak "skin deep" is en dat leerlingen ondersteund moeten worden om dit aangeleerd te krijgen.
Michel merkt hierbij op dat er dan ook geen kloof is tussen een oude en nieuwe generatie, maar vooral tussen de aannames en de werkelijkheid (dit onderdeel van het verhaal sluit goed aan op mijn weblog bericht over "digital parents" en de conclusies van een gamingmiddag die ik vorig jaar bij de Fontys heb bijgewoond en hier en hier over geblogd heb).

Michel sloot zijn verhaal af met de opmerking dat ieder sociaal netwerk zichzelf de vraag moet stellen "Wat hun sociaal object is".
Het begrip sociaal object legde Michel uit door gebruik te maken van een voetbal. Een voetbal is in veel gevallen namelijk een heel mooi voorbeeld van een sociaal object waaromheen een community ontstaat. Als een kind op vakantie in een land waar hij de taal niet spreekt met een bal gaat spelen dan speelt het namelijk niet altijd lang alleen. Zonder de taal van elkaar te spelen zullen er namelijk kinderen mee gaan spelen en ontstaat er zo een potje voetbal waarbij twee teams tegen elkaar gaan voetballen. De voetbal is in dit verhaal een voorbeeld van een sociaal object wat een community (in dit geval de voetballende kinderen) aan elkaar bind.

Michel sloot vervolgens zijn verhaal af met de vraag:
Wat is het sociale object van gaming en sociale media?


Pecha kucha: Consumeren als game op Woot.com (Melinda Jacobs)
De eerste pecha kucha werd gehouden door Melinda Jacobs. Melinda liet aan de hand van de website woot.com zien hoe een website voor individuele shoppers door een community omgevormd is toe een spel voor meerdere deelnemers.

Woot.com is een Amerikaanse website die restpartijen opkoopt en vervolgens online te koop aanbied. Op de website van Woot staat iedere dag één nieuw product dat men kan aanschaffen. Als een product is uitverkocht moet men een dag wachten voordat er een nieuw product online komt.
Naast het hierboven beschreven originele concept heeft men ook een alternatierf bedacht. In een Woot-off staat een item net zolang online totdat deze is uitverkocht. Iedere gebruiker mag één, twee of drie items kopen en als een item is uitverkocht komt direct het volgende item online. Dit heeft als gevolg dat er een grote community van gebruikers is ontstaan die alleen maar gefocust zijn op het zien van de volgende aanbieding en het scoren van dat geweldige koopje. Bijna ondenkbaar in Nederland, maar in Amerika waar het heel goed aansluit op de consumenten cultuur een groot succes. Mensen kopen dingen die ze niet nodig hebben om het volgende koopje wat ze misschien wel kunnen gebruiken aan te kunnen schaffen of andere kopers te snel af te zijn in dit spelletje.
Naast dit spel is er rondom Woot.com ook een community van gebruikers en spelers ontstaan die elkaar helpen en ondersteunen om aan het volgende item te komen en verder in het spel te vorderen.
In een aantal verschillende slides liet Melinda zien dat de community rondom Woot.com veelal dezelfde karakteristieken had als de community rondom MMORPG spellen zoals World of Warcraft.

Persoonlijk lijkt het mij heel onwerkelijk dat er een spel ontstaat rondom het kopen van goederen. Ik vraag me af of dit concept in Nederland ook zou kunnen aanslaan. Of misschien in een andere vorm al in winkels uitgevoerd wordt?! Wel goed om er eens bij stil te staan dat het spelen van games niet alleen iets is wat alleen op consoles of speciale gamessites gebeurd. op het weblog van Melinda staat een aardige bijdrage met bronvermelding over Woot.com en consumeren als game.


Pecha kucha: Social media (Kees Romkes)
Kees Romkes ging tijdens zijn pecha kucha in op wat een community is en wat je hier in de echte wereld mee kan.
Dit probeerde hij te illustreren met zijn eigen CV op Linked-in. Hier had hij zijn ervaring als guildleader van World of Warcraft opgezet. Hij gaf aan dat veel mensen hier hartelijk om gelachen hebben, maar er uiteindelijk wel een bedrijf was die hier wat in zag.
Helaas kwam de boodschap dat men deze aanvulling in de toekomst vaker op CV's zal tegenkomen en dit ook werkervaring is waar werkgevers zeker iets aan kunnen hebben niet helemaal duidelijk over.

Een model wat Kees ook in zijn verhaal behandelde was het model van Social Busines Design. Aan de hand van het onderstaande figuur probeerde Kees dit concept toe te lichten. Helaas moet ik bekennen dat de werking van het model mij nog niet helemaal duidelijk is geworden.
Wel jammer aangezien het er wel interessant uit ziet en als ik Kees zijn delicious account mag geloven al veel over geschreven is.

Pecha Kucha: Twitter in de klas (Sanne Kuijt)
Sanne Kuijt is docent op een Utrechtse basisschool en eigenaar van het bedrijf Media Genius. Sanne begon zijn presentatie met een de melding dat leraren en games wel een lastige combinatie is. Leraren zien wel mogelijkheden voor games, maar hebben hier ook angst voor. Want een eis die leraren altijd aan alle nieuwe toepassingen stellen is dat deze wel moeten aansluiten bij de kerndoelen.

Vervolgens vertelde Sanne over een project dat hij zelf in zijn eigen klas heeft gedraaid met behulp van Twitter. Ook hierbij heeft hij zichzelf de vraag gesteld wat het nut van Twitter nu eigenlijk is en hoe je twitter nu bij de kerndoelen kunt laten aansluiten. Twitter is geen chatten, maar mededelingen doen en het is iets magisch. Via Twitter kun je mensen namelijk volgen en in de gaten houden. Je kunt via twitter vragen stellen en je kunt een rol aannemen.

Dit laatste was belangrijk bij het project dat Sanne opgezet heeft. Samen met zijn klas heeft hij namelijk een eigen land genaamd Rapadonie gemaakt. Natuurlijk is van dit land ook een kaart en bijbehorende topografie gemaakt. Maar dit land had natuurlijk ook inwoners nodig. Hiervoor gebruikte Sanne een aantal actieve twitteraars die allemaal een eigen karakter bemande waar kinderen uit Sanne zijn klas vragen aan konden stellen en opdrachten aan konden geven.

Een project wat binnen Sanne zijn klas heel succesvol was. Naast dit project ziet Sanne nog meer mogelijkheden voor het gebruik van Twitter in de klas. Zoals bijvoorbeeld het volgen van Napoleon op twitter, het bevragen van experts en het spelen van een potje "Cluedo" of "Wie ben ik".

Sanne sloot zijn verhaal af met de mooie uitsmijter (en een knipoog naar zijn eigen bedrijf). Ons doel is ieder kind een mediagenius.


Pecha Kucha: Urban playful happenings (Subalekha Udayasankar)
Subalekha Udayasankar is naar eigen zeggen een experience designer. In haar pecha kucha ging Subalekha in op de vraag hoe wij spelers van games moeten uitdagen. Want met games is volgens haar alles mogelijk.

Om dit toe te lichten liet zij vijf verschillende sociale games zien die stuk voor stuk low-tech of no-tech zijn en allemaal location based zijn. Eigenlijk waren het overigens zes verschillende games want als eerste voorbeeld werd het eeuwenoude spel verstoppertje genoemd.
De andere spellen waren: Groove Move waarbij teams van punt A naar punt B moesten lopen, maar alleen de straat over mochten steken als ze samen met een vreemde een dansje deden, Animalia (Waarbij kinderen met behulp van QR-codes in een Amerikaanse dierentuin teretorium moeten claimen en opdrachten moeten uitvoeren), Solar Flush (een poker spel om de mogelijkheden en aandachtspunten van zonne energie te behandelen), Budget Ball (een spel basketbal waarin complexe economische problemen worden behandeld, zie ook het onderstaande filmpje) en REActivism (waarbij jongeren demonstraties en soortgelijke activiteiten in de stad New York opnieuw gaan organiseren).


Als afsluiting van haar verhaal gaf Subalekha aan de ervaring van gebruikers altijd belangrijker moet zijn dan de techniek die je gebruikt.


Pecha Kucha: Fysieke social games in de publieke ruimte (Kars Alfrink)
Fysieke sociale games in zijn volgen Kars Alfrink Spellen die je in beweging brengen en waarbij sociale dynamiek (hoe mensen met elkaar omgaan) belangrijk is.

Kars maakte gebruik van de metafoor "lezen en schrijven" om duidelijk te maken hoe men patronen en games binnen het complexe medialandschap moet zien. Kars koppelde deze systeem geletterdheid op deze manier heel duidelijk aan de term mediawijsheid.

Ook Kars maakte in zijn presentatie gebruik van een viertal verschillende games. Het spel Your World (waarbij teams door extreem grote vlaggen op kruispunten in Rotterdam te plaatsen hun territorium konden afbakenen en vergroten), het eerder genoemde Budget Ball, Smokescreen (waarbij jongeren in een veilige context leren omgaan met privacy online) en het spel Star Logo (waarbij kinderen verschillende situaties kunnen simuleren).



Pecha Kucha: Tussen de regels (Karel Millenaar)
Karel Millenaar is docent aan de HKU en eigenaar van het bedrijf Fourcelab. In zijn Pecha Kucha vertelde hij een erg persoonlijk verhaal over zijn zoektocht naar een manier om studenten te motiveren om actief te worden.

Hij vergelijkt hierbij zijn eigen onderwijs waarbij hij studenten bijna moest dwingen om te studeren en moeite in hun studie te steken met het spel World of Warcraft. Een spel waarbij veel verschillende spelers zichzelf iedere keer weer motiveren om moeilijke taken op zich te nemen.

Met zijn verhaal wil Karel duidelijk maken dat het onderwijs studenten minder in een bepaalde richting moet sturen via één vastgelegde weg. In plaats daarvan wil Karel voor studenten graag bakens creëren waar studenten zelf een weg naar moeten kunnen vinden.


Pecha kucha: WOW (Stein Hasen)
De laatste pecha kucha die ik heb mogen volgen was van Stijn Hasenen was eigenlijk geen pecha kucha. Stijn had namelijk een Prezi presentatie gemaakt om zijn verhaal te ondersteunen. In zijn prezi ging stijn in op de vraag wat het onderwijs kan leren van World of Warcraft.
Om op deze vraag een antwoord te vinden heeft Stijn gebruik gemaakt van digitale etnografie (het jezelf onderdompelen in een andere cultuur om zo onderzoek te doen naar de gebruiken van deze cultuur).

In het geval van World of Warcraft is Stijn lid geworden van een zogenaamd gilde. In deze gildes werken verschillende spelers van het spel samen om verder in het spel te kunnen vorderen.

Een belangrijke conclusie van Stijns onderzoek waren de drie redenen waarom mensen in zijn gilde samenwerkte en een groep vormde. Namelijk de toelatingsceremonie (waarbij nieuwe leden welkom geheten worden binnen het gilde), het rollespel (waarbij leden creatief gebruik maken van de mogelijkheden van het spel en voor het gilde een gezamelijke geschiedenis creëren) en Instances (missies in het spel die extreem moeilijk zijn en alleen uitgevoerd kunnen worden als alle leden samenwerken).


Helaas heb ik het middagdeel van deze bijeenkomst niet kunnen bijwonen. Ik hoop dat hier van verschillende andere aanwezigen nog een verslag online komt want ben wel benieuwd naar de andere pecha kucha's en de keynote waarin de trends voor de toekomst besproken zouden worden. Mochten er nog mensen aanvullingen hebben of links naar extra informatie over de verschillende sprekers of behandelde onderwerpen, dan hoor ik deze natuurlijk graag!

[henk Jonker]

Beste Jeroen,
Bedankt voor het duidelijke verslag.Ook in het Friese zijn de eerste bibliotheken begonnen met aanbieden van gamemogelijkheden.Op dit moment zijn er 3 bibliotheken die werken met een flightcase van TGS.Ook de andere bibliotheken tonen steeds meer interesse.Ook bij ons ging deelname aan deze bijeenkomst op het laatste moment niet door,vandaar dat dit verslag goed van pas komt.

[Jeroen van Beijnen]

@Erwin, ben benieuwd naar jou bevindingen!
@Edwin, ik ben gewoon te lui om zelf een blog aan te maken en vind het te leuk om te doen ;)
@Mirjam De keynote liet zich ook het beste samenvatten. Pecha Kucha's moeten eigenlijk gezien worden ipv beschreven worden! Maar leuk om te horen dat je er iets aan hebt gehad!

[Mirjam Sinnema]

Hé Jeroen, dank je wel voor je verslag. Ik was zelf niet in de gelegenheid te gaan en ben daarom erg blij met je verslag. Vooral het gedeelte over de keynote. Bedankt!

[Edwin Mijnsbergen]

Een fijn en uitgebreid verslag voor de mensen die er niet bij waren Jeroen! Dank je wel.

Ik vind het altijd super, trouwens, dat jij Ning zo consequent gebruikt voor blogpostings. Dat is toch altijd een element waarvan ik gehoopt had dat het zich op die manier zou ontwikkelen. Ook daarvoor dank!

[Erwin Robbertz]

Een goed verslag, bedankt. Ik was ook al begonnen het voor mijn collega's samen te vatten. Ik zal over het middagdeel verslag doen komende week.