Blogs

vrijwilligersbibliotheek (1)

WWW april 2016: Twee boxen, zoek de verschillen!

Heel, heel lang geleden, in 2009 en 2010, waren er eens tien bibliotheekdirecteuren die met bijna € 2 miljoen subsidiegeld van OCW een project “De Bibliotheek Nederland” (DBN) wilden uitvoeren. Veel andere bibliotheekdirecteuren maakten zich daar vreselijk druk om. Officieel heette dat project, waarvan één onderdeel was om in de bibliotheek met retailformules te gaan werken, “Collectie en Franchise”. Ik wijdde er toentertijd een special van de Nieuwsbrief Nieuw Bibliotheekwerk aan (zie www.bibliotheekblad.nl/nieuws/nieuwsbrief en click op WWW, 2010, nieuwsbrief 5a, mei 2010).

Verreweg de meesten van die tien directeuren hebben inmiddels al lang hun carrière elders voortgezet. Het project mondde via de benamingen “Formulebureau” (2011) en “Retailbureau” (2012-2014) in 2015 in vereenvoudigde en flexibeler vorm uit in “de Bibliotheekformule”, die werd ondergebracht bij Rijnbrink. De grootste deelname kwam en komt uit Overijssel.

Niemand in bibliotheekland maakt zich er nog druk om. Alle aandacht gaat nu uit naar “basisvaardigheden” en bibliotheken “klaar maken voor de toekomst” (al dan niet met hulp van handelaren in “toekomstbestendigheid”). De grote vraag op basis van ervaringen sinds 2010 is echter of bibliotheken zich daar in de heel, heel verre toekomst, in 2022 en 2023, ook nog mee bezig zullen houden. Ik ben daar benieuwd naar.

Maar maakt intussen echt helemaal niemand zich meer druk over het project “Collectie en Franchise” en de gevolgen ervan? Vorig jaar kwam ik er achter dat er aan de rand van bibliotheekland een groepje bestaat dat er nog wel mee bezig is: de Vereniging van Bibliotheekleveranciers (VvBL). Deze VvBL stuurde mij een pakket van via procedures op basis van de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) van OCW verkregen stukken. Uit deze stukken valt aardig inzicht in het moeizame verloop van het project te destilleren. Ik schreef er vorig jaar over in Bibliotheekblad 7/2015 en gaf dat artikel een aangekondigd vervolg in het net verschenen Bibliotheekblad 3/2016. Volledig inzicht was echter niet te krijgen, want documenten met “persoonlijke beleidsopvattingen ten behoeve van intern beraad” werden niet meegezonden. En om de “persoonlijke levenssfeer van betrokkenen te eerbiedigen” lakte OCW meestal namen af. Maar iedereen weet nog of kan weten (zie hier aan het eind) wie die tien waren. In één stuk, het financiële eindverslag, waren namen niet afgelakt en daar blijkt uit dat er een kleine stuurgroep namens de tien was, bestaande uit de heer T. Torreman, directeur Bibliotheek Eindhoven, voorzitter (senior user), mevrouw T. van Ham, voorzitter DOBO (Directeuren Overleg Bibliotheken Overijssel) (senior supplier), de heer R. Pronk, directeur Biblionet Groningen (senior supplier) en de heer G. Miellet, manager innovatie Bibliotheek Utrecht, penningmeester (senior user).

Waar de VvBL zich druk om maakt is dat volgens haar niet aan de subsidie-eis voldaan is dat de intellectuele rechten die met de subsidiegelden gevestigd zouden worden aan de staat moesten worden overgedragen. Er waren twee inrichtingsconcepten, de “black box” en de “white box”. Deze waren via Biblionet Groningen (black box) en DOBO (white box) ingebracht in  het project. Maar om aan de subsidie-eisen te voldoen, moesten de rechten voor heel Nederland worden afgekocht. Dat is volgens de stukken (met heel veel moeite) en ook volgens reacties op uitlatingen van de VvBL gedaan voor de black box. Voor de white box echter niet. Die box bleek formeel niet bij het project te horen en dus hoefden die rechten volgens OCW niet te worden overgedragen aan de staat. De VvBL, die zegt dat leden schade hebben geleden door marktverstoring met subsidiegelden, heeft hier moeite mee en wil vier dingen bereiken: 1) duidelijkheid over het gehele traject en de gemaakte afspraken, 2) lering trekken uit dit proces ten behoeve van toekomstige projecten en trajecten, 3) komen tot de kern van het betoog van OCW “publieke beschikbaarheid van de resultaten van projecten die met publieke middelen zijn gefinancierd” en 4) een “level playing field” voor bibliotheekleveranciers met betrekking tot de toepassing van de “white”- en “black box”-formules.

OCW heeft in zijn reactie aangegeven te willen inventariseren welke vragen er leven en te willen zoeken naar mogelijke oplossingen.

In de WWW van april 2016 meer over deze kwestie.

Read more…

GO opleidingen

Nedap Librix