Blogs

strohalmen (1)

Vragen en antwoorden (3): Gaat het om strohalmen?

Een mager item, in het NCRV programma Altijd wat, leverde een aantal aardige blogs op van mensen uit het vak (Jeroen de Boer, Ten Aanval enz..).  Het thema is laaggeletterdheid. De discussie een van strohalmen.  De bibliotheek is dus helemaal niet met een toekomst bezig maar blijkt nog midden in een tijdperk van overleven te zitten.
Het is voortborduren en je mond houden. Net als  het rapport Cohen voortborduurt. Echt met vraagstukken bezig zijn waarvoor men verder moet kijken dan de neus lang is durft men niet.

Nederland is in Europa een zogenaamde innovatievolger. Wij zijn geen leiders op dit gebied. Dit blijkt ook wel als je het gaat hebben over bijvoorbeeld Open Data, want hoewel de regio Eindhoven goed scoort zijn ze in België, en met name Gent al vele kilometers verder.

Waarom zijn gemeenten op eigen houtje bezig met het ontwikkelen van zogenaamde Open data platformen, en denkt men niet aan de openbare bibliotheek als een van de partners (uitzonderingen daargelaten)?  Omdat bibliotheken op generlei wijzen laten zien hier ook echt geïnteresseerd in te zijn.  Daarvoor in de plaats blijft men zich druk maken over gebouwen, uitleensystemen en het overnemen van taken van het onderwijs… strohalmen dus.

Oud denken
Stel gewoon eens een vraag aan gemiddelde IDM-studenten over de fysieke bibliotheek. De kans is groot dat ze die verwijzen naar de prullenbak.  Ja, zelfs als het een gebouw zou zijn waar je kunt eten, chillen, gebruik maken van WIFI of dergelijke zaken waarvan de huidige generatie denkt dat het belangrijk is. De huidige generatie binnen de openbare bibliotheek is echter alleen maar bezig met het optuigen van groteske mediapaleizen.

Al zijn de studenten de beleidsmakers van morgen, ze zijn waarschijnlijk niet de bewoners van de zogenaamde Vogelaarwijken.  Geen kansarmen die niet het verstand hebben om data op een juiste manier te interpreteren. Hoewel mensen steeds slimmer worden blijven er altijd groepen die buiten de boot vallen.  Ook de huidige bibliotheek is niet overal aanwezig terwijl ze dat wel zou moeten zijn.  Voor groepen die de boot dreigen te missen is ver reizen naar een bibliotheek een vrij hoge drempel.  Oplossingen zijn er te over.. helaas speelt een hoge mate van prestige hier de bibliotheek parten, en een slechte boodschap (onder het mom van bezuinigingen).

Dezelfde vraag
Een tweetgesprek op een maandagavond met een bibliotheek criticaster. Het geloof in bibliotheken ebt weg.  “Moeten we nog gebouwen vol boeken overeind houden?” is de vraag die het meest boven komt drijven, en niet alleen bij deze criticaster.
Het lukt de bibliotheken niet om echt te laten zien wat het nog meer is dan het lezen en de boeken.
Het helpt ook niet als er een manifest is waar  lezen en boeken de boventoon voeren. Lezen is belangrijk… laten we daar niet over twijfelen. Maar niet meer genoeg om de bibliotheek op de huidige wijze te laten voortbestaan.

Kijk verder dan je neus lang is
Het antwoord is dat openbare bibliotheken beter moeten gaan kijken naar de omgeving en de technologische vooruitgang.  Antwoorden op sommige vragen zullen niet meer passen bij de manier waarop bibliotheekorganisaties nu nog werken.  Wel staat voorop dat de bibliotheken er zijn voor de lokale samenleving.  Daar ligt de kracht. Voor de komende jaren zal het gaan, om de vragen rond het thema decentralisatie. De informatievraag op dit gebied zal alleen maar toenemen. De terugtrekkende overheid zal de bibliotheek meer kansen bieden dan men momenteel durft te denken.

De openbare bibliotheek zal voor de overheid de partner blijven als het gaat om een laagdrempelige informatievoorziening, maar dan moeten we dat wel zijn en uitdragen.  In toenemende mate moeten openbare bibliotheken ook iets met het open data vraagstuk. En nu is het de tijd om op die rijdende trein te springen.
Gebaande paden van vroeger en nu zijn inderdaad strohalmen. Naar buiten kijken en kansen grijpen is bezig zijn met een toekomst. Het ligt er maar net aan waar we voor gaan kiezen?

Photo CC: Yakinik

Dit blog is eerder verschenen op Bibliofuture.nl en hoort bij de serie vragen en antwoorden.

Read more…

GO opleidingen

Nedap Librix