Blogs

ouders-online (1)

De afgelopen week is er veel te doen geweest over het gebruik van internet filters in de bibliotheek.

Dit allemaal naar aanleiding van de uitzending van het programma Tros Regelrecht. In deze uitzending komt onder andere de Stichting Ouders Online aan het woord die aangeven een echte klacht te hebben gekregen van een ouder van onwenselijk gedrag en veel reacties van ouders te hebben die bezorgd zijn. Gedurende de uitzending wordt vervolgens de indruk gewekt dat kinderen in de bibliotheek massaal naar porno en geweld op zoek gaan en dat dit een groot probleem is binnen de bibliotheek. De uitzending wordt vervolgens afgesloten met de opmerking dat dit echt niet kan en dat de Tros hier actie op gaat ondernemen.

De actie van de Tros bestaat uit een online petitie waarin de bibliotheek wordt opgeroepen om internet filters te installeren. Hierop is door verschillende bibliotheken en ook de VOB gereageerd. Volgens veel bibliotheken gaat het gebruik van filters in tegen het idee van open informatie en zouden bibliotheken zich zo schuldig maken aan censuur. Dit heeft vervolgens weer geleid tot een reactie van de Stichting Mijn kind online die vervolgens stelt dat het standpunt van de VOB tegen de wet in gaat.

Er wordt veel over dit onderwerp gezegd en geschreven, maar helaas niet constructiefs. Zowel de Tros als de VOB als de stichting Mijn kind online slaan volgens mij de plank helemaal mis, zijn enorm langs elkaar heen aan het praten en negeren eigenlijk het echte probleem.

Het probleem is namelijk niet dat kinderen porno zouden kunnen kijken in de bibliotheek en dat dit massaal voorkomt. Deze indruk wordt wel gewekt door de uitzending van de Tros, maar die aanname is gebaseerd op een kijkje in de grotere (stads)bibliotheken zoals Amsterdam en Delft. De veelal kleinere bibliotheken waar het toezicht relatief gezien een stuk hoger is zijn hierin niet mee genomen. Ook heeft de Tros geen echte cijfers om hun bewering op te baseren alleen meningen van klanten die allemaal vinden dat het niet normaal is om porno te kijken in de bibliotheek. Dit is natuurlijk een terechte mening van deze klanten, dit is namelijk ook niet normaal. Maar dit wil nog niet zeggen dat het veel gebeurd en dat het kijken van porno een of het probleem is.

Het probleem is ook niet dat er in de bibliotheek niet gefilterd wordt. Dit heeft overigens helemaal niets te maken met de opvatting van de VOB dat de bibliotheek een punt van vrije toegang moet zijn en dat dit een vorm van censuur zou zijn. Dit is natuurlijk grote onzin, het blokkeren van porno heeft namelijk niets met de vrijheid van informatie te maken, maar is een kwestie van goed fatsoen. Net zoals er veel computers in bibliotheken zo zijn afgesloten dat alleen de bibliotheekcatalogus geraadpleegd kan worden zou je een computer volgens mij ook mogen afschermen zodat bepaalde sites niet te bekijken zijn. Dit heeft niets nogmaals niets met censuur te maken, maar meer met de maatschappelijke verantwoordelijkheid van een bibliotheek.
Hoewel ik principieel niet tegen het filteren van internet ben, ben ik hier wel praktisch tegen. Want hoe mooi het in theorie ook klinkt weet ik dat het in de praktijk een stuk minder goed werkt. Filters maken het werken op internet vaak erg traag, houden nooit alle "schadelijke" sites tegen en blokkeren ook zeer regelmatig onschuldige websites. Hoewel het natuurlijk mooi klinkt zijn filters vaak geen oplossing voor een probleem, maar een probleem en bron van ergernis op zich.
De VOB gebruikt volgens mij helemaal het verkeerde argument om aan te geven dat filters niet werken en jaagt hiermee de stichting Mijn kind online weer tegen hem in het harnas om te vechten voor een niet werkende oplossing.


Beste Tros, VOB, Ouders online, mijn kind online en bibliotheken. Hou nu eens op met het langs elkaar heen praten en te discussiëren over problemen die er niet zijn. Ga in plaats daarvan met elkaar om de tafel zitten om problemen die zich kunnen voordoen, zich soms inderdaad voordoen en bijzonder nare gevolgen hebben samen op te lossen en te voorkomen.

De bibliotheek biedt inderdaad vrije toegang tot het internet aan. Van deze toegang kan iedereen jong of oud gebruik maken. 99% van de gebruikers jong of oud weten zich donders goed welke informatie zij wel en niet kunnen bekijken en misdragen zich niet in de bibliotheek.
Helaas is er ook een groep bibliotheekbezoekers die in de bibliotheek op zoek gaan naar informatie die niet geschikt is om in een openbare ruimte waar ook kinderen komen te vertonen en/of zich in de bibliotheek op een enorme ongepaste manier gedragen.

Het probleem is hierbij niet de toegankelijkheid van deze informatie, maar het gedrag van de bibliotheekbezoekers die deze informatie opzoeken.
De oplossing is hierbij dan ook niet het aanpakken van de informatiebron, maar zou moeten zijn het aanpakken van die bibliotheekbezoekers die zich misdragen. Pas dan pak je echt het probleem aan en kunt je dit oplossen.

Ik snap dat dit voor zowel de Tros als de bibliotheken als ouders online als mijn kind online een stuk lastiger is dan de discussie over het wel of niet filteren van het internet.
Het installeren van een filter om bepaalde type sites te blokkeren hoef je maar een keer te doen en dan ben je klaar, kun je zeggen dat je actie hebt ondernomen en kun je rustig achterover hangen. Maar voor het aanpakken van ongewenst gedrag in de bibliotheek moet je met elkaar gaan kijken wat ongewenst gedrag is en in welke situatie. Hierbij zullen alle partijen misschien wel compromissen moeten sluiten. Binnen de bibliotheek moet er met elkaar gekeken worden naar de beste manier om mensen aan te preken op ongewenst gedrag. Medewerkers van bibliotheken zullen hier misschien wel in geschoold moeten worden en ook in actie moeten kunnen komen tegen mensen die overlast blijven veroorzaken. Maar ouders zullen ook geconfronteerd worden met jongeren die de bibliotheek uitgezet worden omdat ze overlast veroorzaken. Als programmamaker zul je een minder interessante televisie uitzending kunnen maken, want wat is er nou leuk aan een genuanceerd in beeld gebrachte documentaire.


Hierbij dus nogmaals mijn oproep aan de Tros, VOB, Ouders online, mijn kind online en bibliotheken. ga nu eens echt met elkaar het probleem aanpakken in plaats van online te bekvechten over een niet werkende oplossing!
Read more…

GO opleidingen

Nedap Librix