Blogs

nbc (6)

De Nationale Bibliotheek Catalogus in de praktijk

Ik ben er een voorstander van dat van alle titels in openbare bibliotheken, één exemplaar "ergens" beschikbaar blijft om uit te lenen. Populair materiaal blijft meestal maar 8 jaar in omloop (ziet er anders ook niet meer fris uit op een display), maar aangezien het exemplaar in de Koninklijke bibliotheek doorgaans niet wordt uitgeleend, zou een lener het mijns inziens altijd nog "elders" moeten kunnen opvragen. Als er van de depot-exemplaren bij de KB een digitale editie beschikbaar kan worden gemaakt wordt het een ander verhaal, maar zover is het nog niet.

Een vriend was laatst op zoek naar Plant een pit , waarvan de laatste, 5e editie, in 1985 is verschenen. Hij vroeg het aan via zijn plaatselijke bibliotheek, waar men via Plusbibliotheken of Worldcat heeft gevonden dat het boek in 2 openbare bibliotheken aanwezig zou moeten zijn, namelijk Hilversum en Den Haag. Helaas kwam de aanvraag terug als niet te leveren, omdat het in de lokale catalogi van beide bibliotheken toch niet meer aanwezig bleek. Dat op zich is natuurlijk al tamelijk vervelend, want dat betekent dat de bezitsopgave in het Gemeenschappelijk Geautomatiseerd Bibliotheeksysteem (GGC) niet klopt.

Dat vond ik een mooie om even flink mijn tanden in te zetten en uit te proberen hoe het nu zit met beschikbaarheid van exemplaren in het land en mogelijkheden tot leveren aan collega openbare bibliotheken, waar de NBC ten slotte een oplossing voor moet zijn.

In de huidige NBC in bibliotheek.nl (zie boven bij Plant een pit), is geen bezitsregistratie te zien, maar gelukkig wel in Worldcat. Daar is te zien dat er naast de dus niet meer aanwezige exemplaren in Hilversum en Den Haag, in de KB nog het depotexemplaar is en verder is de titel aanwezig bij de wetenschappelijke bibliotheken van de Universiteit Wageningen en de Universiteit van Amsterdam. De meeste openbare bibliotheken hanteren een hoger tarief voor aanvragen bij wetenschappelijke bibliotheken, omdat zij zelf € 7,50 per aanvraag aan de leverende bibliotheek moeten betalen. Maar.... er is ook nog een exemplaar bij de Gelderse vestiging van de Rijnbrinkgroep, de Gelderse achtergrondcollectie dus. 

Als je de aanvraag via bibliotheek.nl indient, krijg je dit exemplaar echter niet geleverd, want de Rijnbrinkgroep levert niet over de provinciegrenzen heen. Een mail aan de achtergrondcollectiemensen in Nijverdal had als resultaat dat het exemplaar alsnog aan mij geleverd werd, waarvoor hartelijke dank, maar dat kan een klant dus niet zelf doen en het is nogal omslachtig.

Maar eens een ander geval proberen. Op Twitter reageerde Annette Stevens, voor haar pensioen bibliothecaris te Nuenen, met de suggestie het eens met het Brabantse netwerk te proberen. Na een paar pogingen met titels die via andere openbare bibliotheken ook te leveren waren, kwamen we uit bij Helium, een in eigen beheer uitgegeven boek door een Nuenense schrijfster. Volgens de Brabantwijzer (ik kan er helaas niet naar linken) is deze alleen in Nuenen aanwezig. Bij een check in Worldcat blijkt dat dit exemplaar niet in de GGC verwerkt is, want daar zijn alleen de depot-editie van de KB zichtbaar en het exemplaar van de Universiteit van Tilburg. Betekent dit dat de exemplaren uit de Brabantwijzer sowieso niet verwerkt zijn in het GGC? Dit ga ik nog navragen bij de KB (bij wie moet ik dan zijn eigenlijk?). Voor openbare bibliotheken in het land is dit exemplaar dus niet voor het openbaar bibliotheektarief aan te vragen.

Toch maar eens proberen of ik het exemplaar uit Nuenen geleverd kan krijgen als ik aangeef dat ik het hoogste IBL tarief wil betalen, € 7,50 in mijn geval. Iedere bibliotheekorganisatie heeft daar voor de duidelijkheid weer andere tarieven voor, sprak zij cynisch. Binnen een week kreeg ik de titel geleverd.... van de Universiteit van Tilburg.

Conclusie: in mijn ogen voegt het aan het functioneren van de NBC niets toe als alle aanwezige exemplaren in openbare bibliotheken straks zichtbaar zijn, als er niet tegelijkertijd gekozen wordt voor vrij verkeer over de provinciegrenzen, desnoods voor een iets hoger tarief. Als dat niet gebeurt, kunnen we net zo goed verder modderen met de regionale netwerken, Picarta voor de wetenschappelijke bibliotheken en handmatig aanvragen. Hierbij zou ik Tineke van Ham als voorzitter van de Stichting Samenwerkende POI's in Nederland en Jos Debeij, afdelingshoofd Bibliotheekstelsel, willen oproepen te pleiten voor het leveren van exemplaren van openbare bibliotheekinstellingen over de provinciegrenzen heen, dan hebben we echt een Nationale Bibliotheek Catalogus!

NB Om te bewijzen dat ik de boeken echt in handen heb gehad, foto's bijgevoegd :-)


  

Read more…

WWW juni 2015: blijven de lijnen recht?

'In de nieuwe handreiking (pdf) van de VNG staat op pagina 7 in relatie tot “de digitale bibliotheek” de zin: “Verwachting voor de langere termijn is een verder afnemend fysiek gebruik en een groeiend digitaal gebruik.” Hierbij krijg ik een beeld van een grafiek met twee rechte lijnen: één die alsmaar stijgt (het digitale gebruik) en één die alsmaar daalt (het fysieke gebruik). Maar de vraag is of de lijnen wel zo recht zullen blijven lopen en of mensen die informatie raadplegen dat op een gegeven moment alleen nog maar digitaal zullen doen en op datzelfde moment helemaal niet meer fysiek. Zo’n rechte-lijnen-scenario lijk me zeer onwaarschijnlijk. Veel waarschijnlijker lijkt mij dat beide lijnen in de grafiek steeds meer horizontaal gaan lopen, waarbij de fysieke lijn zelfs nog hoger zou kunnen liggen dan de digitale lijn, als we het niet hebben over “informatie”, “content” of “data” in brede, algemene zin (dus inclusief alles wat mensen zelf op sociale media deponeren en aan elkaar WhatsAppen), maar wel over zorgvuldig totstandgekomen boeken en e-books, als welbeproefde vormen van gestructureerde en gecontextualiseerde informatie. Is het lezen van e-books niet een soort nichemarkt voor mensen op vakantie, van wie velen, als ze thuis zijn, net als niet-e-booklezers liever een papieren boek ter hand nemen?'

Dit schrijf ik in een gastblog op Bibliotheekblad.nl die ook achterin in de WWW van juni 2015 staat. Maar ik begin met het streven naar "geïntegreerde totaaloplossingen" die volgens mij vaker problemen dan oplossingen geven.

Veel meer in deze WWW.

Wim Keizer

Read more…

WWW mei 2015: NBC uit de hand gelopen hobby?

Eén van de drie zogeheten “sleutelprojecten Open Deuren” in de strategie 2012-2016 van de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB)  is de NBC. De VOB was voor de totstandkoming afhankelijk van Bibliotheek.nl (BNL) en is dat nu van de Koninklijke Bibliotheek (KB). De NBC is een langdurige en moeizame bevalling waarvan het eindresultaat nog niet in zicht is. Eigenlijk begon het zogenoemde sleutelproject al in 2008, met het verschijnen van het rapport Innovatie met effect (pdf) van de commissie-Calff. Dat was voor het ministerie van OCW het startsein om ingaand 2009 jaarlijks zo’n € 17 miljoen OCW-geld in landelijke digitale ontwikkelingen voor openbare bibliotheken te steken. Sindsdien doken er van tijd tot tijd berichten op over de voortgang of juist de stagnatie, maar voor mij bleef met name die NBC een ijsberg waarvan veel onder water zit.

Ik schrijf dat in een gastblog voor Bibliotheekblad.nl dat ik opnam in de WWW van mei 2015

Er is bij die NBC sprake van metadata, van verschillende opvattingen over wat er allemaal in “de velden” van die metadata moet zitten, van exploitatierechten en van financiële belangen. Twee namen duiken hierbij steeds op: Online Computer Library Center Inc. (OCLC) en NBD Biblion. Ook is sprake van ingewikkelde koppelingen met de lokale/regionale bibliotheeksystemen.

Je kunt je afvragen of iets wat al in 2008 een uiterst belangrijk project gevonden werd en in april 2015 nog steeds niet voor alle openbare bibliotheken beschikbaar is, een “sleutelproject” genoemd mag worden. Ik denk dat er vrijwel geen openbare bibliotheek (meer) is die op de NBC zit te wachten. Bibliotheken hebben al lang eigen, lokale sleutels moeten vinden om relevant te blijven voor hun voornaamste financier, de gemeente. Is de NBC eigenlijk niet een heel erg uit de hand gelopen hobby van enkele specialisten?

Veel meer, met reacties, in deze WWW. Daarin opnieuw ook aandacht voor dBos. Plus veel ander nieuws en opinies

Read more…

Met de notitie "De bibliotheek levert waarde 2012-2016" (PDF) heeft de VOB haar strategische agenda invulling gegeven aan de hand van een aantal sleutelprojecten. Voor meer informatie over het sleutelproject de Nationale Bibliotheek Catalogus: zie de onderstaande documenten.

nbc_-_deelproject_logisitek_en_distributie_analoge_content_bijlage_3.doc

nbc_-_deelproject_nbc_over_5_jaar_bijlage_1.doc

nbc_-_deelproject_samenwerkende_leveranciers_context_bijlage_4.doc

nbc_-_deelproject_samenwerking_en_afstemming_collectievorming_bijlage_2.docx

Bron: SIOB op biebtobieb.nl

Read more…

Help mee met DBpedia NL

De DBpedia is één van de belangrijkste Linked Open Data bronnen en is daarmee op dit moment de centrale bron van het Semantische Web. De DBpedia bestaat uit de belangrijkste begrippen en eigenschappen uit de Engelstalige Wikipedia die automatisch worden opgehaald. De verzamelde informatie uit de Wikipedia wordt op een gestructureerde manier vastgelegd en onderling verbonden. 

In het kader van de bouw van de Nationale Bibliotheek Catalogus (NBC) heeft Bibliotheek.nl het initiatief genomen om de informatie uit de Nederlandstalige Wikipedia via dezelfde techniek beschikbaar te maken als Linked Open Data. Via deze weg kan informatie uit de NBC verbonden worden met de informatie uit de Wikipedia en andere relevante bronnen. Samen met de Vlaamse collega's van Bibnet.be en de Universiteit van Leipzig is inmiddels NL DBpedia ingericht.  

Dit wil zeggen, de server is online, de software is ingericht en wordt verder ingeregeld maar dat is nog maar het begin. Om een goede aansluiting tussen de Wikipedia en de DBpedia te krijgen is het nodig om de Wikipedia pagina's te verbeteren en om vertaaltabellen in te richten in de DBpedia (mappingen). Hier is nog veel handwerk voor nodig.

Namens de initiatiefnemers doen wij dan ook bij deze een oproep aan enthousiaste vrijwilligers om hieraan mee te helpen. Op nl.dbpedia.org kun je meer lezen over dit project en hoe je kunt bijdragen, ga eens kijken en meld je aan!

Read more…

Nieuwe groep: Zoeken & vinden

Vandaag is een nieuwe groep aangemaakt op Bibliotheek 2.0, de groep Zoeken & vinden. De groep is het vervolg op de gebruikersgroep AquaBrowser zoals die al een aantal jaren draait. Die groep heeft vandaag voor het laatst vergaderd in de oude vorm (op initiatief van de VOB en in aanwezigheid van Medialab).Vanaf 1 januari 2010 zal het krachtenveld rond de publiekscatalogus gaan veranderen, maar hoe dat precies gaat lopen is nog niet goed aan te geven. De projectgroep bibliotheekinnovatie is bezig met de aanbesteding van een Nationale Bibliotheek Catalogus, het nieuwe Bibliotheek.nl krijgt mogelijk middelen vanuit OC&W / de branche voor het laten doorontwikkelen van de AquaBrowser en lokaal zijn zo'n 80 beheerders bezig met het voor hun klanten optimaliseren van de content en functionaliteit van hun eigen AquaBrowser.De groep Zoeken & vinden biedt aan al deze partijen een platform om te informeren, te discussiëren, af te stemmen of stemming te maken.
Read more…

GO opleidingen

Nedap Librix