Blogs

nai (2)

Alle kennis van de wereld

Lang voor het bestaan van een digitale snelweg en het ontsluiten van grote hoeveelheden informatie via internet werd er al nagedacht over het verzamelen en rangschikken van informatie en kennis. Het werk van Paul Otlet is daar een prachtig voorbeeld van. Elke verzamelaar weet dat je er een moment komt dat je niet meer in staat bent je verzameling te overzien; dan ontstaat, bij de een meer dan bij de ander, de behoefte om te catalogiseren en classificeren. Eigenlijk de basis van veel bibliotheekwerk: veel kennis bijeen brengen (in welke vorm dan ook) is één, dit ontsluiten en toegankelijk maken is iets anders. In ons internettijdperk heeft dit een andere dimensie dan in vorige eeuwen, maar toen werd hierover al zinnig nagedacht.Dinsdag jl. vond de vijfde en extra lezing in de serie The architecture of Knowledge plaats in het NAI te Rotterdam. (Charles van den Heuvel) was de spreker en hij voerde ons op inspirerende wijze mee in het denken en werk van Paul Otlet (1868-1944). Otlets ambitie was niet minder dan het classificeren van alle kennis van de wereld! In die tijd ver voor internet gebeurde dit dus vooral met kaartenbakken. Otlet heeft echter over mogelijkheden van deze classificatie nagedacht die decennia later pas in de praktijk van internet werkelijkheid zijn geworden. De spreker gaf aan dat Otlet ontrecht niet genoemd wordt als een der voorlopers van internet.Otlet was bezeten van classificeren: hij bedacht een universeel classificatie systeem, dit vormt de basis van zijn werk. Alle kennis en informatie over alle mogelijke gebieden moest dan, via fiches en kaartenbakken gerangschikt worden volgens dit systeem. Vervolgens moest deze mega-kaartenbak ontsloten worden; deze plek waar kennis lag opgeslagen en waar zij geraadpleegd kan worden is cruciaal. Hij noemde dit het Palais Mondial, later het Mundaneum. In België werd het Mundaneum daadwerkelijk tot stand gebracht.Interessant is hoe Otlet een dergelijk Mundaneum idealiter zag. Er zijn schetsen bewaard gebleven, die door de Charles van der Heuvel werden getoond, en waarin de verschillende gebieden van kennis op verschillende verdiepingen zijn ondergebracht. Hij combineerde dit met een netwerk van nieuwe media: radio, film, telescopen, etc. Kennis zag hij niet alleen als boekenkennis, ook foto’s, beelden en geluiden hoorden erbij. Modern hier is dat Otlet ook een semantische laag toevoegt, het gezichtspunt: wie heeft de kennis toegevoegd?Maar het verzamelen en classificeren van informatie en kennis staat niet op zichzelf. Het doel is dat mensen er alle gewenste kennis eruit kunnen krijgen, bij wijze van spreken vanuit de leunstoel. Door andere rangschikking, hyperlinks, verrijking, etc. is er meer uit te halen dan er in gestopt is. Bovendien had Otlet oog voor het personaliseren van collecties, smaakprofielen in modern jargon. Zo zijn er meer moderne internettoepassingen, maar ook problemen qua ontsluiting e.d. die Otlet voorzag en waar hij oplossingen voor aandroeg. Ik denk dat deze pionier meer krediet verdient als grondlegger van internet dan nu het geval is. Otlet was ook een idealist, die geloofde dat door vermeerdering van kennis de mensheid op een hoger plan gebracht kon worden; iets wat nu weinig navolging meer heeft.Ikzelf werd meteen gefascineerd door de figuur van Paul Otlet. Er bestaat een biografie, die ik binnenkort hoop te lezen: L'Homme qui voulait classer le monde : Paul Otlet et le Mundaneum" Tot slot zijn verbanden met het verschijnsel wereldtentoonstellingen (waar ik mij al enige tijd in verdiep). Op de Parijse expositie van 1900 verdiende hij een gouden medaille en op die van Brussel 1910 werd zijn Palais Mondial geopend. Helaas lukte het mij niet na afloop van de lezing hierover met de spreker van gedachte te wisselen. Het alternatief was samen met Mischa al bierdrinkend doorfilosoferen in Stalles, ook leuk.
Read more…
Als ik denk aan de toekomst van openbare bibliotheken is de architectuur van bibliotheekgebouwen niet het eerste waar ik aan denk. Dat is best gek, als je bedenkt hoe belangrijk een gebouw is voor de uitstraling van een organisatie, het welzijn van de klanten en het personeel én voor de presentatie van alles wat je te bieden hebt. Gelukkig denken andere mensen meer na over dit soort dingen. Rob Bruijnzeels attendeerde mij op een serie lezingen en workshops die de VOB samen met het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) organiseert: The Architecture of Knowledge. Op de website van dit evenement kun je meer lezen over dit initiatief. Het ingesloten document hierboven vat een en ander samen in het Nederlands.
Architecture, of all the arts, is the one which acts the most slowly, but the most surely, on the soul -Ernest Dimnet-
Deze bijdrage verscheen ook op ZB Digitaal
Read more…

GO opleidingen

Nedap Librix