Blogs

mobiel (9)

Vanochtend werd ik door mijn collega Neeltje gevraagd naar de statistieken van App "de Bibliotheek". Hier werd naar gevraagd door Huub van Dommelen die hier vervolgens een heel erg positief stuk over schreef. Als projectleider van dit project ben ik natuurlijk heel erg trots en erg blij met dit artikel. Het zette mij wel aan het denken. 

Ik schrijf namelijk regelmatig over mobiele ontwikkelingen en wat wij als bibliotheken zouden kunnen doen en volgens mij moeten doen, maar eigenlijk nooit over wat ik hier zelf aan doe. Hoog tijd dus om hier ook eens een blogbericht aan te wijden. Samen met een aantal collega's ben ik namelijk al meer dan anderhalf jaar bezig aan de (door) ontwikkeling van app "de Bibliotheek".

Over de App

In 2010 is er in Brabant door de toenmalige commissie Digitale Bibliotheekgeld gereserveerd voor zogenaamde laboratoriumprojecten. Dit waren projecten die veel potentie hadden, maar waarvoor financieel een grote investering noodzakelijk was of het risico op het falen van een project hoog was. Een van deze projecten was het ontwikkelen van een mobiele app voor de bibliotheken in Brabant. 

Na een jaar van onderzoeken, programmeren, testen werd in februari 2011 de eerste versie van App "de Bibliotheek" gelanceerd voor de bibliotheken in Brabant. Met deze app kunnen gebruikers de functionaliteiten die zij gewend zijn van de mijn bibliotheek functie zoals verlengen, reserveren en zoeken ook via de mobiele telefoon raadplegen. 

Omdat de leveranciers van de in Brabant gebruikte bibliotheeksystemen in 2010 nog geen api's beschikbaar hadden waarmee een mobiele app zou kunnen communiceren, de landelijke infrastructuur hier nog niet klaar voor was en er bij de partner die wij hadden ingehuurd om ons hierbij te helpen weinig kennis van bibliotheken had is er voor een praktische oplossing gekozen. Hiervoor is een speciale server opgezet welke via webscraping de mijn bibliotheek omgeving van een bibliotheeksysteem benaderd en de handelingen die een klant zou uitvoeren simuleert en vertaald voor de app. Een oplossing die niet zonder problemen te implementeren is en in eerste instantie foutgevoelig bleek, maar wel de gewenste functionaliteiten mogelijk maakte. 

In de onderstaande presentatie die ik een jaar geleden in Vlaanderen gegeven heb, heb ik dit verhaal nog een keer samengevat. Vooral de lessons learned zullen voor andere bibliotheken interessant zijn. Een van de punten waar wij het hardst tegen aan zijn gelopen is dat wij te weinig tijd in het ontwerp van de app hadden gestoken en dat er binnen de bibliotheken nog steeds een geen gestandaardiseerd systeem is. Daarnaast hadden wij te weinig kennis van het ontwikkelen van apps en daardoor ook niet de juiste partner gekozen om ons bij het ontwikkeltraject te ondersteunen en was te weinig rekening gehouden hadden met het beheer.

 

Standaardisatie en landelijke aansluiting

Nadat de app een half jaar gedraaid had werden de eerste problemen geconstateerd. Deze dezen zich voornamelijk voor bij bibliotheken die veranderingen in hun bibliotheeksystemen doorvoerde of nieuwe versies van bibliotheeksystemen in gebruik namen. Deze wijzigingen hadden vaak toto gevolg dat de scrapingscripts veranderd moesten worden. Ook kregen wij steeds meer vragen van bibliotheken buiten Brabant om aan te sluiten op de app. Na een half jaar zijn wij begonnen te experimenteren met het aansluiten van nieuwe bibliotheken. De oorspronkelijke opzet van de app was dat dit makkelijk door ons zelf gedaan kon worden. Helaas bleek dit in de praktijk een stuk weerbarstiger en was de partner die wij hierbij in de hand hadden genomen niet betrouwbaar genoeg.

Omdat bij de ontwikkeling de afspraak gemaakt was dat de rechten van de ontwikkelde software bij Cubiss kwam te liggen (een tip voor iedereen die software laat ontwikkelen) konden wij makkelijk over stappen op een andere ontwikkelaar. Samen met deze ontwikkelaar zijn wij begonnen aan een verbeter traject om de app stabieler te maken door de server en de scripts te verbeteren.

Een traject wat helaas langer duurde dan gepland. Het doorgronden van de server en de app en de bibliotheeksystemen waarop deze gekoppeld waren bleek ook voor deze ontwikkelaar niet altijd even makkelijk. Dit is ook een leer voor ons als bibliotheken, hoe vanzelfsprekend de systemen voor ons ook zijn, deze blijken toch op veel kleine punten van elkaar te verschillen. In een half jaar zijn er een aantal aanpassingen doorgevoerd voor de server en zijn de scrapingscripts zo aangepast dat deze voor alle bibliotheken die Bicat Wise gebruiken gelijk geworden zijn. Voor de Vubis bibliotheken is dit proces nog steeds bezig en hoewel door de opgebouwde kennis bij de Bicat bibliotheken een stuk makkelijker gaat blijkt is het nog steeds een grote uitdaging.   

Door de aansluiting van bibliotheken buiten Brabant kregen wij ook te maken met het opstellen van contracten en service level agreements (SLA's) en het bepalen van de prijs die hiervoor gerekend moest worden en werden het aantal vragen en problemen die over de app gemeld werden groter. Dit maakte het noodzakelijk om de servicedesk voor de app in te richten en activer met het contractbeheer bezig te gaan. Deze beide activiteiten lopen op dit moment nog en worden actief aan gewerkt.
Dit geeft alleen wel aan dat het beheer van de app een stuk complexer is geworden. Iets wat ook voor andere bibliotheken een leerpunt kan zijn. Als je een systeem gaan opschalen zal er op meerdere vlakken werk bij komen!

Het heeft anderhalf jaar geduurd en het is niet zonder slag of stoot gegaan, maar de app is nu op een niveau waarvan ik met trots kan zeggen dat deze goed werkt en succesvol uitgerold is en kan worden. En nu zijn wij klaar om de app verder te doorontwikkelen!

Doorontwikkeling en versie 2.0

Natuurlijk hebben wij ons het afgelopen jaar niet alleen maar bezig gehouden met het verbeteren van de huidige app. Al sinds de lancering van de app is een lijst bijgehouden met verbeteringen, onduidelijkheden, schoonheidsfoutjes e.d. Op basis van deze lijst zijn wij vorig jaar al begonnen met het opstellen van een nieuw Functioneel ontwerp.

Het afgelopen half jaar is het functioneel ontwerp samen met een klankbordgroep bibliotheekmedewerkers en Cubiss medewerkers flink onder handen genomen, bijgeschaafd, aangepast, geredigeerd, nogmaals herzien en herschreven tot een uiteindelijk functioneel onwerp waarin alle functionaliteiten voor een nieuwe versie beschreven staan. Hieronder staat het resultaat hiervan.
Dit is volgens mij een van de vaardigheden die bepaalde bibliotheekmedewerkers steeds vaker nodig zullen hebben bij het ontwikkelen van software en apps.

20120608 - Functioneel Ontwerp - Mobiele App v 2 0

Op basis van dit functioneel ontwerp is vervolgens een aantal draadmodellen of mock-ups gemaakt van hoe deze functionaliteiten er uit zouden moeten komen te zien. Deze zijn in het volgende document te bekijken 

20120503 - Mock-Up - Mobiele App v 2.0

Op dit moment wordt er door de nieuwe ontwikkelaar gewerkt aan het opstellen van een technisch ontwerp waarin onze functionaliteiten vertaald worden naar technische systemen en is er een offerte uitgebracht voor de ontwikkeling van de app. Als alles volgens planning gaat en wij akkoord gaan met de offerte, dan zal in december versie 2.0 van app "de Bibliotheek" getest kunnen worden en kan deze begin 2013 uitgerold worden over Nederland. 

In een notendop was dit een samenvatting van de ontwikkelingen rondom app "de Bibliotheek" van de afgelopen twee en half jaar. Natuurlijk zijn er naast mij zelf veel meer mensen bij betrokken  geweest. Het oorspronkelijke idee kwam  van Hilbrand van de Groep. En naast mijzelf zijn er bij de uitvoering onder andere Ron van AgtmaalNeeltje van Helvoort, Annemie van Rijswijk, Anne Klop, Maria Vermeer, Marieke Hezemans, de Brabantse commissie Digitale Bibliotheek (en later infrastructuur) en nog veel andere actief geweest.

Read more…

Museum app iets voor de bibliotheek?

Het American Museum of Natural History heeft speciaal voor haar bezoekers een Iphone en Ipod app ontwikkeld. In deze app kunnen bezoekers van het museum de collectie van het museum bekijken en hun eigen rondleidingen plannen. Binnen het museum kan deze app ook gebruikt worden als interactieve kaart waarop routes naar een bepaalde tentoonstelling, de museumwinkel of de dichtstbijzijnde wc te plannen.

In het onderstaande filmpje worden de mogelijkheden van deze app kort toegelicht.


Persoonlijk ben ik wel erg gecharmeerd van de kaart en mogelijkheid om binnen een gebouw routes te plannen. Volgens mij zou dit vooral voor de grotere bibliotheken ook wel een mooie toepassing zijn om de plaatsing van een boek te vinden. Het zou natuurlijk heel interessant kunnen zijn voor klanten om als zij een boek hebben gevonden in de catalogus direct een kaartje te krijgen die hen de weg naar dit boek wijst.

Met een dergelijke app zijn natuurlijk ook hoop andere leuke toepassingen te bedenken. Zoals b.v. een schoolbezoek waarbij gebruik gemaakt wordt van een digitale speurtocht in de bibliotheek. Het koppelen van de collectie van een bibliotheek met de collectie van musea e.d. Of het koppelen van een bibliotheek app aan de ELO van een school om studenten te ondersteunen bij hun zoektocht naar informatie.

Misschien dat onze catalogus PC´s in de toekomst op deze manier wel overbodig worden en vervangen kunnen worden door een aantal Ipods of Iphones die op een of een aantal punten in de bibliotheek geleend kunnen worden.

Hoe denken jullie hierover, is de biblitoheek over een aantal jaar naast fysiek en online ook mobiel. Of is dit een leuk idee, maar voor de bibliotheek niet wenselijk of haalbaar? Ik ben benieuwd naar jullie reacties.
Read more…

Universiteitsbibliotheek Utrecht gaat mobiel!

De Universiteitsbibliotheek Utrecht heeft een versie van de bibliotheeksite ontwikkeld, geschikt voor de mobiele telefoon. Op m.library.uu.nl vind je op dit moment de opties:

* Zoeken in de catalogus
* Boeken verlengen en aanvragen
* Full-text artikelen vinden in Omega en het resultaat naar jezelf of een ander mailen.
* Nieuws
* Contact
* Adressen en openingstijden

En, een primeur voor de universiteit: je kunt er op elk moment eenvoudig zien waar in de bibliotheek computers beschikbaar zijn.

Zien hoe het werkt? Bekijk het promotiefilmpje (2 min.): http://bit.ly/ubumobile

Read more…

Geweldige barcode app voor de bibliotheek

Scantastic is een applicatie voor Android smartphones waarmee men de barcode van een boek ingescand en herkend kan worden. Na het scannen van de barcode van een boek wordt je doorgestuurd naar de productpagina van het boek op Bol.com.


De boekhandelaren kunnen deze nieuwe applicatie niet echt waarderen en roepen al sarcastisch dat zij het gebruik van de mobiel in de winkel misschien maar moeten verbieden. Dit is natuurlijk deels wel te begrijpen aangezien men natuurlijk ban is dat men in de boekhandel komt kijken en bij Bol.com gaat bestellen.
Als bibliotheek hebben wij hier natuurlijk helemaal geen last van en kunnen wij deze applicatie zelfs andersom gebruiken. Laten wij al onze klanten nu juist stimuleren om deze applicatie te gebruiken. Hiermee kunnen klanten namelijk heel goed zien hoeveel zij kunnen besparen door gebruik te maken van de bibliotheek.

Naast gebruik te maken van de bestaande Scantastic applicatie is het misschien ook interessant om eens te kijken of het mogelijk is om hiervan een speciale applicatie voor de bibliotheek te maken. Volgens mij geweldig om als je een boek gescand hebt het meteen in de catalogus van de bibliotheek op te zoeken en te reserveren, via zoek&boek aan te vragen of zelfs direct als e-book te downloaden.

Hoe denken jullie hierover? Zou dit een mooie applicatie zijn voor de bibliotheek?
Read more…

Try before you die

Ik plaatste deze tekst als reactie op het discussiestuk van Alice de Jong op InformatieProfessional, maar zie hem daar (nog) niet terug.Nog tien jaar voor de bibliotheek as we know it? Ik hoop dat we die tijd inderdaad nog krijgen. Dat geeft ons nog 10 jaar de tijd om de bibliotheek heruittevinden.Je stuk begint met het mobiele internet en gaat langzaam over naar een breder verhaal over digitalisering, waarna je de rol van de bibliotheek in de samenleving bespreekt.In je beschrijving van de rol van de bibliotheek in de samenleving kan ik me goed vinden. Het enige waar ik me niet in herken is dat je in je beschrijving lijkt uit te gaan van een fysieke bibliotheek. Ik denk dat die er over tien jaar nog wel zullen zijn (in de vorm van geretailde wijkbibliotheken en verstilde boekenmusea) maar dat de digitale bibliotheek daar bovenop als servicelaag een hoofdrol speelt.Om die digitale servicelaag zal de bibliotheek over tien jaar vooral bekend zijn. In die laag worden namelijk de gemaksdiensten waaraan de consument behoefte heeft aangeboden. Veel informatie en entertainment (als we tenminste de bibliotheekexceptie ook voor digitale werken in de auteurswet weten de krijgen), op een deskundige manier bij elkaar gebracht en ontsloten. 24/7 beschikbaar op jouw persoonlijke verbinding met de cloud, het 2020 equivalent van een I-phone, maar ik hoop met een wat groter beeldscherm.En wat moeten we dan nu met mobiel om over tien jaar zo ver te zijn? Kenmerkend voor mobiel zijn “location awareness“ en “altijd online”. Laten we ons als bibliotheken in 2010 richten op de mogelijkheden die de bibliotheek heeft om op die twee aspecten in te springen. Als we het komende jaar eens in de twee maanden een week de tijd nemen voor hardcore technology driven innovatie. We houden een mashaton waar ter plekke iets nieuws ontstaat. Dat moet toch mooie dingen opleveren? Er zit creativiteit zat in de sector.
Read more…

Maar dan ben ik mijn baan kwijt...

Bij voorstellen om processen te automatiseren willen mensen nog wel eens de volgende opmerking plaatsen. "Maar dan ben ik mijn baan kwijt..." En hoewel het natuurlijk wel zo is dat automatisering vaak als excuus wordt gebruikt om bezuinigingen door te voeren vind ik het toch wel vreemd om dergelijke opmerkingen te horen. Want als jou werk in zijn geheel overgenomen kan worden door een automatisch systeem, wat is dan jou toegevoegde waarde al die jaren geweest? Zelf denk ik dat je alles wat je kunt automatiseren, moet automatiseren en de medewerkers die hierdoor vrij komen, zou moeten inzetten om nieuwe diensten te ontwikkelen en bestaande diensten te verbeteren. Dit is volgens mij de enige manier waarop je door te automatiseren ook echt kunt innoveren. Ondanks dat ik er zo over denk voel ik na het lezen van de laatste Geek And Poke ook wel de hete adem in mijn nek...

Read more…

Laat je klanten reclame maken!

Op het weblog molblog.nl kwam ik het volgende reclame filmpje tegen van een Amerikaanse supermarkt. Dit filmpje is helemaal opgenomen met de mobiele telefoon. Een leuk voorbeeld van wat er mogelijk is met de mobiele camera die op bijna iedereen zijn mobiel te vinden is. Maar ook een goed voorbeeld om aan te geven dat je eigen klanten je beste marketinginstrument kunnen zijn. Misschien dat wij onze klanten eens zouden moeten stimuleren om leuke reclamefilms te maken?
Read more…
Op het weblog Google Maps Mania kwam ik het onderstaande filmpje tegen die een leuke toepassing van de nieuwe (Android) telefoons van Google demonstreert. Deze toepassing maakt gebruik van de GPS, camera en internetverbinding van de mobiele telefoon om zo informatie vanuit de echte- (camera beeld en GPS locatie) en de online wereld (internet database) te combineren.
Over deze techniek die ook wel augmented reality genoemd wordt heb ik al eens eerder geschreven, maar zo'n leuke toepassing als in het filmpje had ik nog niet gezien. Ik hoop dan ook dat deze techniek zich zo snel mogelijk ontwikkeld, zodat wij deze ook binnen de bibliotheek kunnen toepassen. Het zou toch wel handig zijn dat je als je op zoek bent naar een boek alleen maar even je telefoon met camera aan moet zetten en even langs de kast moet gaan lopen. Ik zie wel mogelijkheden:

Jullie ook?
Read more…

GO opleidingen

Nedap Librix