Blogs

lei (1)

21st century skills; WWW maart 2016

“Het doel van de agenda is dat bibliotheken, POI’s, de KB en de lokale, provinciale en landelijke overheden samen vorm gaan geven aan een sterk openbaar bibliotheeknetwerk, dat klaar is voor de toekomst,” zo meldde de Kwink-groep in de uitnodiging voor het bijwonen van een bijeenkomst op 17 februari over de strategische innovatieagenda voor het bibliotheekstelsel. Kwink gaat het concept maken in opdracht van de Koninklijke Bibliotheek (KB). Zie ook het verslag in de WWW van maart 2016.

Bij de jaarwisseling 1999/2000 waren veel bedrijven en instellingen, ook bibliotheken, nog wat bescheidener: niet klaar voor de hele toekomst, maar slechts voor het nieuwe millennium.
Ik heb daar in het personeelsblad van ProBiblio een column aan gewijd waarin ik beleidsnota’s 2000-2999 signaleerde en een terugblik gaf op het tweede millennium, de periode 1000-1999.
Highlights waren reisjes die we in de perioden 1096-1099, 1147-1149 en 1189-1192 maakten naar Jeruzalem om de cultuur van de Muzelmannen goed te bestuderen (de kruistochten), de uitvinding van de boekdrukkunst in Mainz in 1450, het rampjaar 1672 toen we allemaal radeloos, redeloos en reddeloos waren (maar het later toch weer goed kwam) en natuurlijk de bezettingen door Napoleon B. in 1804 en Adolf H. in 1940.

Nu is dat millenniumgevoel weggeëbd en zijn we nog een factor 10 bescheidener door slechts 100 jaar vooruit te kijken. Zo hoorde ik 17 februari dat we ons niet alleen met ICT-geletterdheid moeten bezig houden, maar die vaardigheid in de bredere context van de “21st century skills” moeten bekijken.
Hmm, welke vaardigheden hebben we tot 2099 allemaal nodig? Kunnen we daar iets verstandigs over zeggen aan de hand van de “20st century skills” die mensen moesten hebben in, laat ik zeggen, 1916, 1956 en 1996?

M’n beide opa’s moesten in 1916 koeien kunnen melken, graan kunnen maaien (“sikkels klinken, sikkels blinken”) en bomen kunnen omzagen. Omdat Nederland in de Eerste Wereldoorlog neutraal bleef, hoefden ze niet te schieten met de bajonet op het geweer of een gloednieuwe tank kunnen besturen. M’n oma’s moesten goed kunnen koken, sokken stoppen, kleren herstellen, het huishouden op orde houden en meehelpen op het land en bij de koeien.

M’n vader moest in 1956 kunnen timmeren (diverse kastjes en schapjes staan respectievelijk hangen nog in m’n huis), en ook goed kunnen rekenen, want naast timmerman was hij verzekeringsagent. Mijn moeder moest ongeveer hetzelfde kunnen als m’n oma’s, maar werkte niet meer op het land en onder de koeien.

Zelf moest ik in 1996 kunnen (mee)bedenken en opschrijven welke fusiewinst de toen net tot ProBiblio gefuseerde PBC’s NH en ZH zouden behalen en hoe ProBiblio zich verder zou kunnen ontwikkelen. De belastingaangifte kon nog op papier. Het NBLC ging in 1995 “op weg naar 2005”, maar in de strategienota met die naam kwam het woord “internet” niet voor.
Wat moeten we kunnen in 2016, 2056 en 2096? En zijn de “21st century skills” van 2016 ook nog die van 2096?

Drie jaar geleden attendeerde ik erop dat we door de komst van robots misschien niet meer hoeven te werken, althans minder hard en lang, en dus mooi gebruik zouden kunnen maken van de perfecte dienstverlening van de openbare bibliotheek op het gebied van boeken lezen. Jezelf kunnen vermaken met langzaam lezen van mooie boeken lijkt me een belangrijke vaardigheid in de digitale netwerksamenleving, met het internet van de dingen, waarin een robot je belastingzaken bijhoudt. De bibliotheek hoeft dan om te kunnen overleven geen bijkantoor van de Belastingdienst te zijn of andere wanhopige pogingen te doen om maar belangrijk te blijven.

Dat hele internet der dingen gaat er wel van uit dat de stroom nooit uitvalt, niet alles door hackers plat kan komen te liggen of door andere crises getroffen kan worden. Edwin Mijnsbergen attendeerde op een site Survivor Library die boeken in pdf aanbiedt (wel meteen printen dus) met oude vaardigheden als jagen, zelf een huis bouwen, een noodverband aanleggen en giftige van eetbare paddenstoelen onderscheiden. Vaardigheden die je nodig hebt als de ICT het laat afweten. En op de site van een Stichting Beroepseer, die wil dat het vakmanschap van professionals in ere wordt hersteld en er een renaissance van beroepseer en beroepstrots komt, kwam ik een lijst van 19e- eeuwse vaardigheden tegen die je heel goed kunt gebruiken in de 21ste eeuw. 
Zo, in deze WWW een terugblik op februari 2016 en nu eerst maar eens zien hoe de (bibliotheek)wereld er in maart uit komt te zien.

Read more…

GO opleidingen

Nedap Librix