Blogs

bibliotheekpas (3)

WWW juni 2016: Stelselwet bron van frustratie

Volgens mr. drs. Alwien Bogaart van de DSP-groep biedt de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) veel ruimte voor interpretatie, “wat niet snel leidt tot een situatie waarin apert duidelijk is dat een interpretatie zich niet correct verhoudt tot de wet.” En: “De wettelijke taken zijn op hoofdlijnen benoemd, definities ontbreken en de rolverdeling tussen de onderscheiden netwerkpartners (Koninklijke Bibliotheek, provinciale ondersteuningsinstellingen en lokale bibliotheken) is op voorhand niet steeds duidelijk. Normen met betrekking tot omvang en kwaliteit ontbreken.”
Hij zegt dit in een adviesrapport voor de provincie Groningen, die graag wil weten of haar interpretatie van de Stelselwet juist is. Die interpretatie zou een forse bezuiniging inhouden op de provinciale subsidie aan Biblionet Groningen en zij zou de Groninger gemeenten, bij gelijkblijvende dienstverlening, met veel hogere kosten opzadelen.

Graatmager
De heer Bogaart heeft gelijk en ik kan het nog sterker vertellen: de Wsob verplicht gemeenten niet een bibliotheek in stand te houden en een provincie niet een provinciale ondersteuningsinstelling (POI) overeind te houden. De wet is geen Bibliotheekwet maar slechts een stelselwetje. We hebben te maken met een graatmagere wet, een wet vol goede bedoelingen maar meer ook niet. De wet kent geen instandhoudingsverplichtingen en geen sancties, ik heb het meermalen geschreven. De Nederlandse politiek wilde daar niet voor kiezen. Daardoor kan ook een gemeente als Lopik rustig met Karmac in zee gaan. En met een piepklein beetje moeite ook nog aan het stelselwetje voldoen, want, zoals Bogaart terecht zegt, kwaliteitsnormen ontbreken.

Boodschap en boodschapper
Natuurlijk krijgen mensen als Bogaart en Theo Doreleijers van Karmac veel kritiek over zich heen vanuit het reguliere openbare bibliotheekwerk. Maar dat is: de boodschapper de schuld geven. Ik begrijp de boosheid, maar deze wet is, doordat mensen er steeds maar weer meer van verwachten dan er feitelijk inzit, nu eenmaal een bron van frustratie voor wie graag wettelijke bepalingen had willen zien voor goed openbaar bibliotheekwerk. In Haagse kringen – ministerie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), Koninklijke Bibliotheek (KB), Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) - is het gebruikelijk te zeggen dat het beter is een wet te hebben, hoe mager dan ook, dan helemaal geen wet. Want als er helemaal geen wet zou zijn, zou het allemaal nog erger kunnen zijn. Het is mogelijk, maar bewijs is er niet voor. Juist nu er een wet bestaat, is het aanlokkelijk voor bezuinigende overheden om te kijken hoe ver ze kunnen gaan om er nog net aan te voldoen. En dat is héél ver. De wet gaat uit van drie harmonieus samenwerkende overheidslagen, maar dat is helaas vaak een fictie, zoals ook de beide HEC-rapporten over de Stichting Bibliotheek.nl (BNL) al lieten zien. Ook interessante lectuur voor de KB, die nu met dezelfde problemen te maken krijgt als destijds BNL en daar, blijkens af en toe wat stresserig gedrag op 19 mei tijdens de KB-OB-dag, nog een beetje aan moet wennen. Dat was met name het geval toen het ging om de eisen van uitgevers inzake de tariefstelling van bibliotheken als voorwaarde voor lenen van e-books bij de digitale bibliotheek. Daar maakt de KB de bibliotheken niet blij mee. Maar ook hier geldt: je kunt niet de boodschapper, in dit geval de KB, de schuld geven van het feit dat “de digitale bibliotheek” een rare bibliotheek is.

Draaideur-adviseurs
Ondertussen is de Stelselwet, net als jarenlang de er aan voorafgaande bibliotheekvernieuwing, een mooie bron van inkomsten voor de ABC- t/m XYZ-groep. In dit soort organisaties lopen ook draaideur-adviseurs rond, dat zijn mensen die dan weer eens gemeenten of provincies adviseren en dan weer eens bibliotheken of POI’en van hun inzichten voorzien.

Dit staat in de WWW van juni 2016. Ook veel nieuws daar.

Read more…

Uit de ingezonden stukken:

Als we in aanmerking nemen dat

  • de WSOB aansluit op de bestaande decentrale traditie van invulling van het openbare bibliotheekbeleid
  • er sprake is van een grote en alsmaar toenemende verscheidenheid van bibliotheekdienstverlening op lokale / regionale schaal juist in aansluiting op het maatwerk dat lokaal / regionaal vereist wordt
  • er sprake is van een sterk afnemend aantal abonnementhouders en een sterk afnemend traditioneel gebruik van bibliotheken (lenen van boeken)
  • er een nieuwe bibliotheekwet is vanwege de op centraal (landelijk) niveau georganiseerde digitale bibliotheek
  • deze nieuwe bibliotheekwet een stevig bestuurlijk gefundeerd stelsel biedt met een nationale digitale infrastructuur en stelsel afspraken / verplichtingen van partners waardoor juist de gelegenheid wordt geboden om ook met afnemende middelen kwalitatief hoogstaande  dienstverlening naar aard en schaal op lokaal / regionaal niveau aan te bieden
  • de informatietechnologie vele nieuwe mogelijkheden biedt aan elk willekeurig individu om in de informatiebehoefte te voorzien en juist daarop de trends  gebaseerd zijn die zich aftekenen in de markt

Dan zou je toch een nationale bibliotheekpas wensen  die

  • (het eerste jaar) gratis toegang  biedt tot de nationale digitale bibliotheek en daarnaast
  • een standaard platform biedt met een beperkt aantal standaard voorwaarden om in aansluiting op de lokale / regionale publieke opdracht van de openbare bibliotheek daar op maat (modulair) waarde aan toe te voegen
  • door alle bibliotheekorganisaties afzonderlijk dan wel in regionale samenhang en afstemming dankbaar als marketing instrument benut kan worden
  • die heel snel en met een aansprekende landelijke campagne gelanceerd kan worden en
  • tegen bescheiden kosten zeer breed uitgezet kan worden

Zou dat dan niet een nationale bibliotheekpas moeten zijn die:

  • Gratis verspreid wordt onder alle inwoners van Nederland vergezeld van de nodige landelijke publicitaire aandacht
  • Gebruikt kan worden als men de pas geactiveerd heeft (thuis of in de dichtstbijzijnde openbare bibliotheekvoorziening)
  • gratis toegang biedt tot de diensten van de digitale bibliotheek Nederland  
  • met allerlei  modulaire supplementen ( elk tegen hun eigen lokale / regionale tarief en specifieke regels) opgewaardeerd kan worden voor zowel fysieke  als digitale dienstverlening bij de lokale / regionale bibliotheekvoorziening

Als alternatief wordt dan ook voorgesteld een nationale bibliotheekpas te lanceren die:

  • een uitnodiging is aan alle Nederlanders om tegen standaard algemene voorwaarden gebruik te maken van de openbare bibliotheek (onderstaand suggesties hiervoor)
  • een mogelijkheid biedt aan alle openbare bibliotheekorganisaties een contactmoment te beleggen met vele potentiële gebruikers in hun verzorgingsgebied en een aanbod op maat te doen met in achtneming van lokaal / regionaal vast te stellen nadere regels

Standaard algemene voorwaarden (suggesties)

  • Nationale Bibliotheekpas biedt na activering  een abonnement voor 1 jaar gratis toegang tot diensten van de nationale digitale bibliotheek.
  • Na 1 jaar wordt dit abonnement omgezet in een abonnement voor onbepaalde tijd met de mogelijkheid tot maandelijkse opzegging.
  • De Koninklijke Bibliotheek kan nadere regels stellen ten aanzien van tarifering en gebruiksvoorwaarden  voor  het abonnement op de diensten van de nationale digitale bibliotheek.
  • De Nationale Bibliotheekpas biedt na activering de mogelijkheid het abonnement modulair op te waarderen met diensten van de lokale / regionale bibliotheekvoorziening.
  • De lokale / regionale bibliotheekvoorziening kan andere regels stellen ten aanzien van tarifering en gebruiksvoorwaarden voor het abonnement op de diensten van de lokale / regionale bibliotheekvoorziening.
  • Een geldig abonnement op de diensten van een lokale / regionale bibliotheekvoorziening biedt toegang tot de collecties en diensten van alle lokale / regionale bibliotheekvoorzieningen welke deel uitmaken van het landelijke bibliotheekstelsel. Het betreft diensten en collecties van Koninklijke Bibliotheek, alle Openbare Bibliotheken die aangesloten zijn bij de Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB) en van alle wetenschappelijke en speciale bibliotheken die aangesloten zijn op het bibliotheekstelsel.
  • Een abonnement op de diensten van een lokale / regionale openbare bibliotheekvoorziening  wordt aangegaan voor de duur van 1 jaar.  Na 1 jaar wordt dit abonnement omgezet in een abonnement voor onbepaalde tijd met de mogelijkheid tot maandelijkse opzegging.
  • De Nationale Bibliotheekpas is voor persoonlijk gebruik.
  • De houder van de Nationale Bibliotheekpas dient deze zorgvuldig te beheren.
  • Misbruik wordt gestraft.

Op lokaal / regionaal niveau vast te stellen tarieven en nadere regels (suggesties)

Ten behoeve van maatwerk voor  zowel individuele gebruikers als institutionele gebruikers

Abonnementstarieven  

Modules dienstverlening (maatwerk) ; in principe eindeloos te variëren met elementen als : aantal uitleningen, te-laat-geld, uitleentermijn, aanvragen, nieuwsbrieven, deelname aan activiteiten, cursussen, koffie, portokosten,  abonnement op leeskringen, persoonlijke attenderingen, mediatraining, etc. etc. 

Zie ook: http://www.debibliotheken.nl/de-branche/strategie-2012-2016/de-nationale-bibliotheekpas

Read more…

Wat kunnen wij leren van: Rijkswaterstaat

Sinds ik nog maar 700 meter van een station vandaan woon reis ik steeds vaker met de trein naar mijn werk. En vooral de komende weken zal ik de auto steeds vaker laten staan. Ik heb twee weken geleden van Rijkswaterstaat namelijk het aanbod gekregen om 3 maanden gratis de trein uit te proberen met een zogenaamde A2 minder hinderpas. Dit in het kader van het A2 minder hinder project waarmee Rijkswaterstaat probeert om de overlast die men ondervindt als gevolg van geplande werkzaamheden zoveel mogelijk te beperken. Een mooi initiatief wat op zich al een weblogbericht verdient. Ook zou dit concept in de bibliotheek toegepast kunnen worden door bepaalde doelgroepen een gratis bibliotheekpas te geven om kennis te maken met een voor deze doelgroep interessante collectie. Maar dat is niet waar dit weblogbericht over gaat, dit is niet zo speciaal dat wij dit als bibliotheek zouden moeten overnemen. Wat ik graag zou willen overnemen is de snelheid waarmee Rijkswaterstaat hun problemen oplost. Op mijn werk hebben alle studenten een speciale studentenpas die tevens als bibliotheek/mediatheekpas dienst doet. Hiervoor staat op de studentenpas dan ook een speciale barcode gedrukt die door onze systemen gebruikt wordt. Helaas is er bij het maken van deze pasjes ooit een fout bij het printen van de barcode ingeslopen, waardoor deze passen niet bruikbaar zijn bij de uitleenautomaten in de mediatheek. Dit heeft als gevolg gehad dat alle studenten die in het schooljaar 2006-2007 met hun opleiding zijn gestart niet optimaal gebruik konden (en nog steeds niet kunnen) maken van de mediatheek. Een lastig probleem wat eigenlijk nooit opgelost is. Ik schrok dan ook enorm toen ik twee dagen nadat ik mijn A2 minder hinderpas binnen had gekregen in eens een tweede pas in mijn brievenbus aan trof. Natuurlijk ging ik meteen van het ergste uit. Men zou wel weer een fout in het systeem hebben gemaakt en mij twee keer de pas hebben toegezonden. Maar niets was minder waar. Blijkbaar was de barcode die op mijn pas stond verkeerd afgedrukt en kon men daardoor niet optimaal gebruik maken van een van de bij deze pas horende diensten. Men verontschuldigde zich voor het mogelijke ongemak en hadden meteen een nieuwe pas aangemaakt en opgestuurd.

Een geweldig stukje dienstverlening die ik op ons werk graag over zou willen nemen. Hoe komt het toch dat men problemen met gratis diensten soms zoveel sneller weet op te lossen dat bij problemen met diensten waarvoor je gewoon een hoop geld betaald?
Read more…

GO opleidingen

Nedap Librix