Blogs

bibliotheekinnovatie (7)

WWW april 2017: boekpresentatie 11 mei

Koepelconvenant, Bibliotheekcharter, Stelselwet, Instapniveau, Donuts, Erwtensoep, Goudklompjes, Ontvlechting, Onttrekking: allemaal begrippen die te vinden zijn in mijn boek Twintig jaar bibliotheekvernieuwing. Het boek wordt ’s middags 11 mei gepresenteerd bij ProBiblio. Mijn motto is: “Na elke vernieuwing komt er weer nieuwe vernieuwing. Maar het is ook goed om af en toe terug te kijken. Dat kan met Twintig jaar bibliotheekvernieuwing.”

Op 11 mei worden exemplaren van het boek overhandigd aan Erik Jurgens, van 2004 t/m 2011 voorzitter van de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB), en aan Tamar van Moolenbroek, teamleider Informatie bij de Bibliotheek Den Haag en lid van het Jonge Bibliothecarissen Netwerk. Zij zullen ingaan op twintig jaar bibliotheekvernieuwing.

Informatie plus aanmeldmogelijkheid, met het programma, zijn te vinden op de website van ProBiblio.

De inhoud van het boek is beschreven in Bibliotheekblad 1/2017 en in de WWW van februari 2017. Het boek is te bestellen door een mailtje te sturen aan mevrouw N.E. Brand, nellybrand49@gmail.com, onder vermelding van naam, adres en indien werkzaam in een bibliotheek of provinciale ondersteuningsinstelling ook de naam daarvan.
De prijs is tot 15 mei € 10 (voor snelle beslissers) en wordt voor bestellingen die daarna binnenkomen € 14. Prijzen zijn exclusief verzendkosten.

Markt van Bibliotheekinnovatie

Tussen 2001 en 2007 waren er zodanig veel organisatieadviesbureaus AAA t/m ZZZ betrokken bij de basisbibliotheekvoming, toen nog het voornaamste doel van de vernieuwing van de openbare bibliotheken, dat gesproken werd over “een markt van bibliotheekvernieuwing”.
Nu NBD Biblion in samenwerking met bureau The Alignment House (TAH) basisbibliotheken wil helpen met innovatie – wat dat ook precies wel of niet moge zijn – kan gerust gezegd worden dat de markt van bibliotheekvernieuwing overgaat in een “markt van bibliotheekinnovatie”.

Volgens artikel 16 van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) hebben de provinciale ondersteuningsinstellingen (POI’en) tot taak innovaties te ontwikkelen ten behoeve van de lokale bibliotheken, maar nergens staat dat deze taak het exclusieve domein van de POI’en moet zijn. Ook staat nergens in de Wsob, zoals ik in verband met een adviesrapport voor de provincie Groningen al in de WWW van juni 2016 signaleerde, dat provincies een POI in stand moeten houden. Om die reden kan de provincie Flevoland, als zij dat zou willen, niet-onwettig besluiten het Servicecentrum Flevolandse Bibliotheken (SFB) op te heffen en het provinciegeld, als ze dat nog beschikbaar zou willen stellen, via een innovatiefonds rechtstreeks op de Flevolandse bibliotheken in te zetten. De betrokken bibliotheken lijken er geen grote bezwaren tegen te hebben.

In juni 2016 besloten Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Interprovinciaal Overleg (IPO), Samenwerkende POI’s Nederland (SPN), Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) en Koninklijke Bibliotheek (KB) dat er een “actieagenda” bij de Gezamenlijke Innovatieagenda moet komen.

In januari 2017 kondigde onder andere de VNG aan dat de provincies en de POI’en de gemeenten en de lokale bibliotheken via bijeenkomsten per provincie betrekken bij het maken van actieagenda’s (meervoud). Ik woonde zo’n bijeenkomst bij, waarbij me opviel dat sommige gemeentelijke vertegenwoordigers niet wisten wat de KB betekent en wat een Innovatieagenda is. Dat schiet niet op zo. Was het de bedoeling van de Wsob bibliotheekinnovatie door de markt te laten overnemen?

Het bovenstaande is te lezen in de WWW van april 2017. Plus nog veel meer.

Read more…

Gaan we niet een beetje dood van binnen?

Tijdens het jubileumcongres van de NVB waren er eigenlijk maar twee voordrachten die zich volledig richtten op het vak: die van Lee Rainie en Michelynn McKnight. Rainie vertelde over de drie grote opeenvolgende informatierevoluties (breedbandinternet, mobiel en social networking) en hun betekenis voor het vak. Hij sloot af met de boodschap dat hij informatieprofessionals daarin een voorname rol toedicht, mits men niet bang is voor verandering. De vaardigheden van de informatieprofessional zijn volgens hem namelijk op maat gesneden voor de informatievragen van deze tijd. McKnight is het daarmee ten dele eens, want maakt een duidelijk onderscheid tussen behoudende en vooruitstrevende krachten. Of in haar harde woorden:

“We can be rigid when we are dead, until then let's be agile."


De boodschap van McKnight kunnen we alleen maar kan toejuichen, maar kent een aantal lastige facetten, waarvan het financiële het meest prominent is. Waarom? Om maar even kort door de bocht te gaan: om agile (vooruitstrevend, flexibel, innovatief) te zijn heb je medewerkers nodig die dit in zich hebben. We zijn ervan overtuigd dat het een eigenschap is die ín mensen zit. Noem het ondernemend of creatief, het zit in je genen. Als organisatie sta je dan voor een keuze: ga je aan de slag met (deels ongeschikte) bestaande medewerkers, of laat je je voeden met nieuw bloed? De meesten zullen terecht een middenweg kiezen, maar bij bezuinigingen gebeurt dan het onvermijdelijke: de laatste groep kan het shaken, want staat met hun tijdelijke contract als eerste weer op straat. Jeroen en Joost weten wat het is. Eerstgenoemde werd afgelopen zomer de wacht aangezegd en dat was al de derde keer dat dat gebeurde. Reorganisatie of bezuiniging en in het bezit van een tijdelijk contract? Dan heb je pech, ongeacht je kwaliteiten of rol binnen de organisatie.

Hij prijst zich ontzettend gelukkig met het feit dat hij direct weer aan de slag kon, overigens mede dankzij zijn vorige werkgever (en dan ook nog eens in een betrekking die hem nóg beter past), maar voor een aantal collega's gaat die vlag niet op. Wat heeft dat voor gevolgen voor de betreffende organisaties? Het betekent in ieder geval dat men (extra) vooruitstrevende en ambitieuze medewerkers mist. En is dat geen ongewenste constatering in een tijd die juist vráágt om een nieuwe invulling van het vak en waarbij het liefst alle mogelijke arbeidskrachten aangewend worden? Zegt u het maar.

Laat er overigens geen misverstand over bestaan dat wij zouden beogen dat oudere medewerkers per definitie vervangen moeten worden door nieuwe. Integendeel! We kennen talloze collega's die al sinds jaar en dag bij een bibliotheek werken en nog iedere dag vol vuur aan de slag gaan en elke nieuwe ontwikkeling positief kritisch tegemoet treden. En waarvan iedereen ontzettend veel leert, omdat (levens)ervaring onbetaalbaar is. Maar jammer genoeg zien we ook een groot deel dat deze kwaliteiten (want dat zijn het) helaas ontbeert. Bij wie het vreemd genoeg lijkt te ontbreken aan een prikkel om zichzelf te informeren. En dat in een tijd dat het werk van de informatieprofessional een grotere uitdaging lijkt dan ooit te voren. Wij vragen u in alle oprechtheid: hoe groter kan een paradox zijn?

Daarnaast zijn er ook organisaties die agile medewerkers in huis hebben maar ze niet (of onvoldoende) willen inzetten, waardoor ze door allerlei redenen op een dood spoor terecht komen of in ieder geval dat gevoel krijgen. Terwijl de agile medewerker ziet dat er collega’s zijn die geen zin meer hebben in nieuwe ontwikkelingen, zitten zij zelf op de reservebank.  Na twee jaar met enthousiasme te hebben gewerkt als invalmedewerker zonder enig zicht op vast werk vertrok Joost bij zijn bibliotheekorganisatie, na enige tijd op die reservebank te hebben moeten zitten. Maar wel agile genoeg om door NVB voorzitter Michel Wesseling aangetrokken te worden om als vrijwilliger de NVB  via sociale media een gezicht te geven. En zo zijn er natuurlijk nog legio verhalen te vertellen van mensen die zich  in een dergelijke situatie bevinden.

Is het dan de realiteit dat de minderheid de meerderheid op sleeptouw neemt? En wanneer wordt iemand als ongeschikt voor de nieuwe opdracht beschouwd? En zijn degenen die dat bepalen zelf ook wel voldoende toegerust om goed te kunnen vaststellen wat er nodig is? Of om McKnight ietwat te parafraseren: gaan we alvast niet een beetje dood van binnen als het nieuwe bloed buiten staat? Bibliotheken zouden wat ons betreft nieuwe aanwas met open armen moeten kunnen ontvangen, in plaats hen geen, danwel een onzekere toekomst te bieden.

Daarom doen we een verregaand voorstel: wordt 1 januari 2014 een nieuwe start met een zogenaamd level playing field? Alle contracten van medewerkers van openbare bibliotheken worden ontbonden en omgezet in een tijdelijk jaarcontract. Op basis van vastgestelde competenties krijgt iedereen gelijke kansen een loopbaan binnen de openbare bibliotheken van de 21e eeuw op te bouwen. We zijn benieuwd naar jullie kijk op het door ons geschetste beeld. Hebben we een punt?

Jeroen de Boer & Joost Heessels

Read more…

Programmacommissie Bibliotheekinnovatie nog niet klaar

Verschillende mensen blijken te denken dat het rapport van de Programmacommissie Bibliotheekinnovatie al klaar is. Dat is nog niet het geval, al was inderdaad oorspronkelijk 1 oktober genoemd als deadline. Het werk van de commissie blijkt behoorlijk complex. Omdat we graag een zo goed mogelijk advies willen geven hebben we de minister om meer tijd gevraagd en respijt gekregen tot "in de loop van november".Wèl heeft de minister in een brief de Tweede Kamer geïnformeerd, en, op basis van de mondelinge toelichting die wij hebben gegeven, daarin enkele zinnen gewijd aan de vorderingen van de commissie op hoofdlijnen. Mogelijk heeft dat het misverstand in de hand gewerkt dat ons rapport al gereed zou zijn. Niet dus - wij zijn nog heel hard aan het werk.
Read more…

Advies?

Sinds enkele weken ben ik voorzitter van de Adviescommissie Bibliotheekinnovatie 2009-2012. NIET omdat ik zoveel verstand heb van openbare bibliotheken, integendeel. Wel, tenminste dat hoop ik, o.a. omdat ik vele hoeken en gaten van het (wetenschappelijke) bibliotheekwezen ken, en omdat er de nodige overeenkomsten zijn. Van daaruit kijk ik met een frisse blik tegen de OB-wereld aan. Gelukkig zitten in de commissie ook leden die de OB wereld wèl van binnenuit kennen. Ik hoop dat onze commissie verschil kan maken, de impasse die velen voelen kan doorbreken. Het is een hele verantwoordelijkheid, èn een eer.Zijn er mensen out there die advies willen geven over wat wij wèl of juist niet zouden moeten adviseren? Ik houd mij van harte aanbevolen ....
Read more…

GO opleidingen

Nedap Librix