Blogs

Featured Posts (194)

DE BIEB EN DE BUURTMOESTUIN

Het was de tweede InnovatieDoeDag (IDD), mogelijk gemaakt door SIOB, een vervolg op de IDD van twee jaar geleden in Middelburg. Ik weet het nog precies. Toen, in Middelburg, had ik dienst bij de klantenservice van de Zeeuwse Bibliotheek en zag de collega's in kleine groepjes passeren, met koffertjes en tassen op weg naar hun vergaderlocatie in het oude stadhuis. De meesten volgde ik toen al via twitter, ik herkende ze onmiddellijk, ik vond het fijn dat ze er waren, spannend ook. Ik zwaaide door het raam naar ze en ze zwaaiden vriendelijk lachend terug.

Nu had ik verrassend ook een uitnodiging ontvangen. Ik voelde me vereerd en tegelijkertijd had ik geen enkel idee wat me te wachten stond. Zo ging ik op reis naar Soest Zuid.

Om het van tevoren duidelijk te maken, ik ga hier geen verslag doen, ik heb al een mooi verslag gelezen van Liesbeth en binnenkort verschijnt ook op de site van SIOB een filmisch verslag over de uitkomsten en van alles. Ik wil me beperken tot wat mij op dit moment vooral bezighoudt, wat me het meest bij is gebleven en me beweegt, wat ik in mijn rugzak mee naar huis heb genomen.

Er waren een aantal dingen die voor mij heel goed voelden: Het letterlijk naar buiten gaan, waarbij de muizenissen in mijn hoofd eens konden luchten. Heel fijn het samendenken en samenwerken met mensen uit andere 'hoekjes', heel veel goede ideeën en mooie visies, maar het allermooiste toekomstbeeld en het meest radicale ook, schetsten de aanwezige studenten:

De bieb is dood! Haal ze helemaal leeg en laat ze door de bezoekers/gebruikers zelf herinrichten!

Twee dingen schoten door mijn hoofd:

Mijn stad is vol van studenten, en van de HZ en van de Roosevelt Academy . Velen komen regelmatig naar de bibliotheek. We hebben dus, in theorie, de beste denktank die je je maar voor kunt stellen.

Het deed me bovendien denken aan Peter de Kock en zijn buurtproject 'Moestuin', zie hier en hier.

"De grootste vijand van de buurtmoestuin is de aandrang deze onder controle te plaatsen." (Peter de Kock)

Volgens mij, gek idee misschien, is juist dat ook de grootste vijand van een nieuw model, een nieuwe visie van 'bibliotheek'. Als er meer vertrouwen was in de capaciteiten, de kennis en de creativiteit van het eigen personeel en de lokale gemeenschap en als er als gevolg daarvan meer verantwoordelijkheid en controle uit handen gegeven en overgedragen zou worden, dan zou er iets geweldigs en iets geheel nieuws kunnen ontstaan.

Zaaien, planten, oogsten, delen, ruilen, leren van en met elkaar, op een stukje grond, een eigen ruimte, in eigen verantwoordelijkheid en zelfbestuur. Hoe klinkt dat? Tijdens de afsluitende bijeenkomst van IDD14 kwam, n.a.v. het project 'Culibieb', de Zaadbibliotheek ter sprake, ruim 2 jaar geleden geïntroduceed door Edwin Mijnsbergen. Vandaag lees ik het vervolg. Dat kan allemaal geen toeval zijn. Een bibliotheek op basis van de moestuinfilosofie verdient een kans.

Read more…

Jet en Laurentien

Gisteren was het de dag van Jet en Laurentien.

Een dag voor het Tweede Kamerdebat over de Bibliotheekwet waren de Minister en de Prinses veel geciteerd op social media, de een vanuit het centrum van de macht, Den Haag, de ander vanuit Griekenland, waar ze een van de sprekers was op een congres van EBLIDA.

Prinses Laurentien hield op 13.12.2012 een gedenkwaardige speech tijdens de Bibliotheektweedaagse te Middelburg.

Gisteren, in Athene, vond Laurentien weer even sterke en gepassioneerde woorden voor de kerntaken en de betekenis van bibliotheken. Als u de moeite wilt doen en de tweets van onze lokale verslaggeefster van gisteren, Erna Winters, na wilt lezen, vindt u snel terug wat ik bedoel. Wat ik persoonlijk de meest krachtige uiting vond was:

'Prinses Laurentien says libraries will always be in transition because needs of society will always change @eblida' (ik citeer Erna Winters)

Waarom ik juist die zo belangrijk vind?

Een uitspraak als deze toont inzicht een begrip, en dat op een warme en menselijke manier. Het geeft verder aan, en dat is dan weer mijn persoonlijke interpretatie, uit welke richting de verandering, de transitie, aangedragen wordt, namelijk vanuit de maatschappij, de community, de burgers, de klanten, de leners, welke term u ook wilt gebruiken, naar ons, de bibliotheken. Het is een beweging die bottom up gericht is. Het houdt in dat we heel goed moeten observeren en dat we heel goed moeten luisteren naar de 'nieuwe' behoeften, naar onze veranderende directe lokale omgeving, om vervolgens, samen, op maat diensten te ontwikkelen en aan te bieden.

De minister kiest voor een andere insteek, het tegenovergestelde als het ware, het oude geneesmiddel bij alle kwaaltjes:

Jet Bussemaker: ‘De bibliotheek moet zich heruitvinden, anders zal ze uitsterven’ (lees de nadere beschouwingen via NRC)

En dat is nou precies de omgekeerde richting, namelijk top down. Wij, en dan bedoel ik niet ons gewone zielen, maar de landelijke, overkoepelende organisaties, en wie er verder nog belangen en invloed heeft, zet een andere, een slimmere marketingstrategie op, geeft dat kind een andere naam, een mooiere etalage, een ander imago. Wij plannen, verzinnen, ontwerpen voor anderen, voor huidige en toekomstige bezoekers, in de veronderstelling dat wij wel beter weten wat zij nodig hebben, dat wij wel oplossingen voor hun problemen kunnen bieden, problemen die wij helemaal niet kennen. Maar in theorie kunnen wij dit alles, zorgen wij voor een sterkere maatschappij, op papier dan en in prachtige verwoordingen die vooral geadresseerd zijn aan mensen zoals Jet Bussenmakers.

Wat een zelfgenoegzaamheid en arrogantie, en dat terwijl het schip zinkende is. Jeanine Deckers heeft er een mooie column over gepubliceerd, over die arrogantie, over dat niet willen/kunnen luisteren, over dat koste wat kost in stand houden van een soort kastensysteem binnen bibliotheekland.

En intussen mis ik de wijkteams, gesprekken in en met de wijk, mis ik de deelname van 'gewone klanten' aan bibliotheek conferenties, mis ik de participatie vanaf onze basis, mis ik de eerste experimenten met coöperatieve werkvormen, mis ik echte betrokkenheid, echte compassie, het benoemen van echte problemen i.p.v. al dat 'omdenken' in kansen en uitdagingen, mis ik het einde van de politieke neutraliteit en het uitsluitend 'naar boven' luisteren van onze bovenste kaste...

Volgens de filosoof Alain de Botton, spraakmakend en omstreden, net zoals de tegendraadse economen Tomáš Sedlácek of Thomas Piketty, hebben veel bedrijven een emotioneel tekort , en ik ben het met hem eens. De moderne manager doet niet meer aan emoties, het begrip 'emotionele intelligentie' hoorde ik voor het laatst in verband met Daniel Goleman's boek. Maar bibliotheekwerk, of het nu het ouderwetse of dat van de toekomst betreft, heeft alles te maken met het opbouwen en onderhouden en cultiveren van goede en duurzame relaties met je 'klanten'. En relaties staan nooit los van emoties. Maar dat leer je niet in een cursus 'Management Today', vrees ik.

En terwijl Jet en Laurentien, iedereen op zijn manier, bezig waren inzake bibliotheek van de toekomst, en iedereen aandachtig luisterde, zat ik weer eens een dagje in de biblioservicebus, die binnenkort, gesteund en mede dankzij een aantal partners uit zorg- en welzijnsorganisaties bij ons in de buurt, met trots een primeur kan presenteren m.b.t. de nieuwe behoeften die een participatiesamenleving met zich mee brengt. Niets is namelijk vanzelfsprekend.

Ondertussen lees is trouwens dat men met het behandelen van de bibliotheekwet voor vandaag gestopt is. De verleiding was groot om er af en toe naar te kijken en te lezen wie wat vond binnen de politieke partijen, b.v.:

VOB ‏@VOBtweet  2 uur
'Als een bibliotheek dreigt te worden gesloten geef buurtbewoners mogelijkheid voor eigen initiatief' Amendement CDA met veel ondertekenaars

De toekomst is onzeker, zonder meer, maar een ding weet ik zeker, buurtbewoners komen sneller tot een initiatief en tot een uitvoering daarvan als wij ons voor kunnen stellen. 'Eigen initiatief' houdt dan ook in dat ze noch op toestemming noch op een gegeven mogelijkheid hoeven te wachten. Dat is de zelfredzaamheid en kracht van de buurt en de burgers met mekaar, samen, iets waar wij als bibliotheken nog veel van kunnen leren.

Read more…

Tuinieren is opnieuw een echte hype! Het is weer ‘cool’ en ‘hot’ om tegenwoordig in een tuin bezig te zijn om te onthaasten en om zelf lekkere kruiden, groenten en fruit te kweken. Alles in de tuin is van oorsprong een zaadje, zaden zijn makkelijk te bewaren en nemen ook niet veel plaats in beslag, dus waarom geen ZadenBieb lanceren?

In Vlaanderen is het alvast een succesverhaal! Met reeds meer dan 30 deelnemende ZadenBiebs (www.mijntuin.org) zijn we nu op het punt gekomen om de ZadenBieb verder uit te zaaien naar Nederland. Doordat we de ZadenBiebs zoveel mogelijk ontlasten is er geen drempel meer om mee te stappen in dit project. Met deze oproep willen we de Nederlandse bibliotheken warm maken om deel te nemen zodat we ook een landelijk ZadenBiebnetwerk in Nederland kunnen uitbouwen.

De oorsprong van de ZadenBieb ligt in Amerika. Naar aanleiding van een blogbericht hierover, door Edwin Mijnsbergen (www.edwinmijnsbergen.nl), zijn we beginnen brainstormen. Samen met Tim Lerno, bibliothecaris te Londerzeel, hebben we dan de ZadenBieb ook in België opgestart.  Met de ZadenBieb bieden we aan de communityleden van MijnTuin.org een manier om gratis zaden te ontlenen bij hun plaatselijke en deelnemende bibliotheek. Wanneer de planten of het gewas dan in bloei staan breng je gewoon wat zaad terug, zo simpel is dat.

De ZadenBieb draait op MijnTuin.org, een sociale netwerksite voor en door tuiniers en tuinliefhebbers met ondertussen meer dan 44.000 Nederlandstalige tuinliefhebbers, waarvan de helft Nederlanders. Mensen maken er hun digitale versie van hun echte tuin en krijgen zo advies op maat over wat en vooral wanneer ze bepaalde onderhoudstaken moeten uitvoeren. Dit alles is gekoppeld aan Twitter en Facebook, wat het een zeer interactief systeem maakt. Meer info op www.mijntuin.org.

Zie je het zitten om mee te bouwen aan de groei van het concept in Nederland? Aarzel dan zeker niet om contact op te nemen met het ‘MijnTuin.org’-team!

MijnTuin.org communitymanager                                          Bibliothecaris Londerzeel      

Lieven Gekiere                                                                         Tim Lerno

Tel: +32 495 57 85 66                                                                Tel: +32 52 30 13 73

E-mail: lieven@mijntuin.org                                                     E-mail: Tim.Lerno@londerzeel.be

Read more…

 

 

40 Mensen van binnen en buiten de bibliotheekbranche bedenken op ludieke wijze innovatieve ideeën voor de bibliotheken in Nederland.

 

Doel

Het doel van de innovatieDOEdag (#IDD14) is om ideeën te verzamelen (en indien mogelijk uit te werken) waarmee bibliotheken nieuwe invulling kunnen geven aan hun betekenis voor hun publiek en stakeholders (zoals bijvoorbeeld onderwijs en gemeenten).


Waarom IDD14?

De bieb zit vol met kennis en expertise, heeft veel fysieke ruimte en een groot netwerk. Verbind dit met minimaal één ander terrein et voilà: het ideale startpunt voor innovatie. En dat startpunt gebruiken wij op #IDD14 door te DOEN: aan de slag om  samen te innoveren.


Welk thema?

We kiezen bewust niet voor een vast omlijnd thema. In plaats daarvan geven we deze kapstok mee: de bibliotheek en Sociale Innovatie. Daarbij verstaan wij onder sociale innovatie: vernieuwende ‘diensten en dingen’ die ontstaan als gevolg van co-creatie tussen de bibliotheek, het publiek en/of 1 of meer andere organisatie(s).


Wie nemen deel?

Mensen (circa 40) uit: bibliotheken en daaraan gerelateerde organisaties; de creatieve sector, onderwijs (ook: studenten), musea en ondernemers.


Wat gaan we doen?  

Er is geen programma met een spreker, wel een kader met een open opdracht. Vooraf weten we nog niet welke ideeën er ontstaan. Hoe we dit gaan doen,
daarover informeren we je na IDD14.


Verwachtingen

Of de dag inspirerend en zinvol is, hangt af van de deelnemers en hun motivatie. Met een open, nieuwsgierige en actieve houding, dan kan het wel eens een super ervaring worden: al het sociaal kapitaal is er in deze samenstelling alleen op 20 en 21 mei! Na afloop van de #IDD14 doen we verslag van de dag zelf en de ideeën die zijn bedacht. .


Door wie?

#IDD14 is een vervolg op de IDD12  die plaats vond in Middelburg, december 2012.
De organisatie is in handen van Huub van Dommelen, Saskia Dellevoet en Suzanne Keurntjes i.o.v. Sectorinstituut Openbare Bibliotheken (SIOB).

Ter inspiratie hebben we een Pinterest moodboard IDD14

Read more…

Openbare bibliotheken en transparantie. Als je je er een beetje in verdiept knap je er niet van op. Een kleine greep:

  • In 2010 trokken de directeuren van openbare bibliotheken zich terug op LinkedIn. Achter een slotje.
  • Toegegeven, je kunt nu ook een paar berichten lezen zonder in te loggen, maar het gros van de kennisdeling op het door de sector gefinancierde kennisplatform speelt zich af achter slotjes. Omdat daar behoefte aan is, zo wordt gesteld.
  • In de bibliotheek Middelburg gebeuren heel veel rare dingen. Leidde de onrust die dat veroorzaakte tot meer openheid? Integendeel. Het gevolg is slechts: nog meer achterkamertjesgeweld, nog meer slotjes.
  • Van het dossier Bibliotheek Rotterdam komt een vies luchtje af. Er kwam wel wat pijn naar buiten maar de medewerkers doen er online toch maar liever het zwijgen toe. Dan weet je wat er regeert. Het open vizier in ieder geval niet. De mondjes blijven op slot.
  • Het dossier bibliotheek Eindhoven is ook al zo curieus. Een directeur die goed lag bij velen vertrok al na een jaar adviseert bibliotheken nu op commerciële basis. Dat op zich roept al heel veel vragen op maar de aandacht daarvan wordt toch afgeleid door zijn opvolger, die op Twitter tracht bezorgde medewerkers van andere bibliotheken de mond te snoeren. Slotjes op hun 'bioscopen' gaarne. Zie hierboven. Gelukkig niet in alle gevallen met succes.
  • Een van de belangrijkste platformen voor kennisdeling binnen de sector, Bibliotheekblad, is achter een slotje verdwenen omdat de uitgever meer inkomsten wil genereren. Of de uitgever daar verstandig aan doet is een discussie op zich, maar waarom reserveert een branche die zoveel miljoenen verkwist geen geld voor het in stand kunnen houden van een van de weinige openbare informatiebronnen?
  • Via een nieuwsbrief doorklikken naar de site van de VOB? Inloggen vereist, beste mensen. Slotjes zijn het nieuwe mantra.
  • Er is geen organisatie die de verantwoordelijkheid wil dragen voor de voortzetting van de succesvolle Airport Library. Dat is al erg genoeg, maar nog erger is dat niemand weet waarom dat zo is. Het is besloten achter deuren met slotjes
Nogmaals, dit is slechts een greep. Het is het topje van een hele grote, koude ijsberg, die vrijwel ieder vuurtje in de harten van al die bibliotheekmedewerkers in Nederland doet doven. Politiek, geld en macht bepalen de agenda. Subsidiestructuren doen de rest.
Frank Huysmans schreef onlangs een prachtpleidooi, waar ik me goed in kan vinden: Welke kant kiezen wij informatieprofessionals? Een essay. Ik citeer:
Elke bibliothecaris, archivaris, informatie- of kennismanager dient zich van het hedendaagse strijdtoneel bewust te zijn en van de morele verplichtingen die dat – als bewaker van de intellectuele vrijheden en de universele toegang tot informatie – met zich meebrengt. De ethiek van het vak is dat je je hiervan voortdurend bewust moet zijn, juist wanneer je in dienst werkt van een bedrijf of organisatie die belang heeft bij het inperken van dat publieke domein. Dat betekent in de praktijk dat je de luis in de pels moet zijn. Dat je bereid moet zijn geregeld kritische vragen te stellen aan je collega’s en je manager, ook als die daarop niet zitten te wachten.

Daar kun je het alleen maar mee eens zijn, toch? Maar wat heb je daar eigenlijk aan, als al die slotjes de basis zijn van openbare bibliotheken? Dat is helemaal geen basis. Die slotjes zorgen ervoor dat het bibliotheekwerk geleidelijk van binnenuit wordt opgevreten, hapje voor hapje. Mensen zijn bang, verdrietig of apathisch, en het ergste is: iedereen heeft het maar over die vermaledijde stippen aan de horizon, maar zien we stippen die hoop uitstralen? Neen. Of om maar in politiek jargon te blijven: dan kunnen we het over die eigen kloteschaduw heenspringen ook wel vergeten.

Gerelateerd:
De Bibliotheekwereld anno 2010: geheime stukken en besloten forumsites

@

Read more…

Achter het nieuws

Afgelopen vrijdag liep ik met een cameraploeg van Omroep Brabant door de Bossche Bibliotheek. Men mocht daar filmen op voorwaarde dat ik niet op camera zou gaan vertellen dat alle bibliotheken in Nederland moeten sluiten. Alsof ik van plan was dat te doen. Ik werk zelf voor een openbare bibliotheek en ben van mening dat de bibliotheek nog steeds een essentiële rol binnen onze samenleving kan spelen.

Het begon allemaal in januari met een uitnodiging voor een interviewtje. Bram Logger, de journalist van dienst schreef een artikel over het Energie geld. De plannen rond de Bossche bibliotheek zouden ook gefinancierd worden met dergelijke gelden. Er volgde een leuk uurtje praten over mijn favoriete onderwerpen: de bibliotheek van de toekomst, het denken in grote dure gebouwen en de Bossche Bibliotheek.
Sinds mijn toetreding tot het openbare bibliotheek landschap medio 2010 heb ik altijd met volle verbazing gekeken naar de ontwikkelingen binnen de sector. Men had een aantal jaren stilstand achter de rug, en begon zichzelf opnieuw uit te vinden. Althans zo leek het.
Want anno 2014 gaat het binnen bibliotheekland nog steeds over het schuiven van boeken, en zit de toekomst verpakt in steen. Groot duur steen meestal aangeboden door projectontwikkelaars die een aanjager zoeken voor hun grote projecten. Terwijl de inhoud zo goed als verdwenen is doordat er door hoge exploitatiekosten en onderhoud weinig geld is overgebleven voor het ontwikkelen van producten die de samenleving mogelijk nodig zou kunnen hebben.

Na het interviewtje met Bram Logger wist ik niet dat het een groot verhaal zou worden waarbij ook de regionale en lokale media zou gaan aanhaken. Tot dat er een mail verscheen van Omroep Brabant. Of ik mijn mening ook op beeld wilde verkondigen.
Mijn mening is dat bibliotheekwerk van nu en de toekomst niet moet gaan over grote dure gebouwen, over wegtrekken uit wijken ten gunsten van megaprojecten, of als aanjager van andere grote projecten in stad en dorp. De bibliotheek moet op zoveel mogelijk plaatsen te vinden zijn. Niet alleen in de binnenstad zorgen voor leven in de brouwerij maar juist op plaatsen zijn waar men het niet verwacht. Het is natuurlijk een herhaling van zetten als ik zeg dat de bibliotheek van mij geen eigen gebouw meer hoeft te hebben, ga maar samenwerken met andere organisaties die de ruimte hebben voor goede bibliotheekproducten.

En ach ook mijn verhaal in media lijkt alleen maar te draaien om het thema laaggeletterdheid, terwijl het tegengaan daarvan toch primair bij het onderwijs hoort te liggen met de bibliotheek als ondersteuning. Er zijn genoeg andere thema's waarmee de bibliotheek nu en in de toekomst aan de slag zou moeten gaan. Niet alleen denken aan alles rond de digitale samenleving maar ook over vraagstukken die ontstaan door de decentralisatie, open data en juist een veranderende samenleving.

Bibliotheken moeten niet verdwijnen uit het straatbeeld. We moeten juist zorgen dat de bibliotheek op veel meer plaatsen opduikt. Het merk is nog steeds heel sterk en staat voor betrouwbaarheid bij veel mensen. Dit lijkt mij een uitnodiging om echt aan een nieuwe toekomst voor de bibliotheek te gaan bouwen in plaats van het borduren van een doodlopende weg.

Of de Bossche Bibliotheek nu wel of niet gefinancierd gaat worden met geld van een energiemaatschappij of uit een ander potje komt is mij om het even. Waar het mij om gaat is dat we veel geld steken in het jasje terwijl er grotere vraagstukken op ons liggen te wachten waarbij een veel mobielere bibliotheek nodig is.

Bron beeld: http://www.denboschpolitiek.nl/images/Impressie-Agora.jpg

Read more…

No Copy Paste: Bibliotheken en communities

No Copy Paste: Bibliotheken en communities, een paper van Trudy Raymakers en Cubiss, is een aanrader, zowel voor bibliotheekmedewerkers als voor mensen van andere erfgoedorganisaties. Uit de inleiding van Cubiss:

"De verklaring voor de populariteit van communities en community building is even eenvoudig als urgent. De toekomst van bibliotheken hangt namelijk voor een groot deel af van de betrokkenheid van de gemeenschap, de community. Maar: Wat is een community? Waarom zouden bibliotheken zich er mee bezighouden? Hoe kunnen ze dat aanpakken? En wat zijn de waardevolle lessen tot nu toe?

Rondom deze vragen is een e-paper in 2 delen uitgewerkt. Deel 1 is nu verschenen en bevat een verkenning van het begrip community en een overzicht van de belangrijkste soorten communities.

Deel 2 verschijnt eind maart. Daarin wordt ingegaan op de praktijk van het vormen van een community. Er worden inspiratiemodellen voor community-vorming in bibliotheken geboden, er wordt ingegaan op de rol van de community-manager en op de do’s en dont’s bij het vormen van een community.

Downloaden PDF.

Read more…

Open Library

Zelfde verhaal staat ook op bieb to bieb. Lang leve de gespleten online wereld van de Nederlandse bibliothecaris ;-).

Jeroen de Boer schreef een reeks inspirerende artikelen op zijn weblog (http://jeroendeboer....)  over 'Bibliotheekwerk in transitie'. Ieder stuk is het lezen meer dan waard. Credits voor onderstaande ontdekking zijn dan ook voor hem.

In het artikel 'van passief naar creatief' schreef Jeroen over de Open Library (openlibrary.org). Vrijwel iedere bibliothecaris die het Engels machtig is heeft de site wel 's bekeken. Ik ook, maar dat was jaren geleden. En toen vond ik het aanbod vrij mager. Veel 'Gutenberg-achtig' werk. Maar tegenwoordig bevat de Open Library ook duizenden rechtendragende titels uit de twintigste eeuw die twee weken lang 'geleend' kunnen worden als ebook. Een account is voor iedereen gratis. En dan heb je dus keuze uit zo'n 10.000 e-books. Ik had zo een leuke Stephen King gevonden en ja, die lees ik alleen in het Engels.

Zoals Jeroen schrijft, kunnen bibliotheken gratis toegang krijgen (op basis IP adres) tot een collectie van 100.000 boeken. Of zelfs 200.000. De website zit nogal warrig in elkaar en ook de kreten en getallen zijn niet altijd even duidelijk. Maar de boeken zitten wel goed in elkaar. En daar gaat het om.

Gratis toegang is niet hélemaal gratis. Als tegenprestatie moet een bibliotheek één rechtenvrij, fysiek boek ter digitalisering aan ze opsturen, uit de periode 1923-2000. Zodra dat boek ontvangen is, gaat je toegang in. Uiteraard heb ik onze bieb ook maar geregistreerd en ga op zoek naar een geschikte titel. De Slegte, where are you when I need you... :-).

Nu gaan vast en zeker meer bibliotheken aan de slag ermee. Maar is dit niet een gemiste kans van de VOB (of SIOB) die dit in één klap voor alle Nederlandse bibliotheken hadden kunnen regelen? Zij hadden heus wel 200 rechtenvrije titels kunnen vinden. Of meer.

Read more…

Vragen en antwoorden (1)

(Eerder verschenen op Bibliofuture.nl)
Sinds het seminar Onzebieb van The Alignment House is er iets wat mij constant aan het bezig houden is.  Het komt voort uit de track met Bert Kersten van het REACollege.  Kersten had een directe vraag aan de openbare bibliotheken. Maar de afgevaardigde van de bibliotheken  wisten eigenlijk niet zo goed wat ze met de vraag aan moesten. En als men al bang is voor deze vraag, wat betekent dat voor de toekomst van de openbare bibliotheken?

Wat kunnen openbare bibliotheken betekenen voor mensen met een beperking?
Je kunt net als bibliotheek Enschede mensen gaan aannemen om ze een goede dagbesteding te geven.  Cursussen en debatten aanbieden via een Idea Store concept zoals Marion Mertens van Bibliotheek Venlo die middag opperde, of een loketfunctie inrichten.
En hoe mooi al die oplossingen ook lijken te zijn, het is niet het antwoord op de vraag.

Voor de mensen die het nog niet wisten… ik heb een beperking. De zinvolle dagbesteding heb ik sinds enkele maanden gevonden binnen de organisatie van bibliotheek De tweede verdieping in Nieuwegein.  En, O JA, ik heb een WAJONG uitkering en ook ik zit in de groep mensen die in 2015 geconfronteerd gaat worden met alle mooie nieuwe wetten die het huidige kabinet er door heeft gejast. En ik snap niet, als simpele informatiemedewerker met een beperking,  dat bibliotheekmensen beven als ze een dergelijke vraag vanuit de samenleving krijgen. Of dat een afgevaardigde van het SIOB zich kan afvragen of de huidige bibliotheek wel iets zou kunnen met een dergelijke vraag.

Het antwoord is niet dat de bibliotheek mensen moet aannemen om ze een zinvolle dagbesteding te geven.  Bibliotheken zijn geen sociale werkplaats. Het is van de zotte dat de overheid die beschermde omgeving afbreekt en de bibliotheek dan maar met die functie gaat opschepen. Schoenmaker blijf bij je leest.
Ook een idea store concept op mensen  met een beperking afvuren is geen goed idee.  Mensen met een beperking (of hun ouders) worden al overladen met cursussen, debatten en praatsessies door zogenaamde deskundige.

Het antwoord op de vraag is simpeler dan het antwoord op de vraag wat mijn droombibliotheek is. De droombibliotheek bestaat immers niet.   En de vraag wat bibliotheken zouden kunnen betekenen voor mensen met een beperking is realiteit.
Het antwoord is dat deze doelgroep SERIEUS genomen moet worden.  Dat er een centraal onafhankelijk punt komt in stad of dorp (dus de bibliotheek) waar alle informatie rond wetten, regels, subsidies en instanties vindbaar zijn.  Mensen met een beperking, of ouders van kinderen met een beperking moeten eenvoudig en laagdrempelig toegang krijgen tot informatie. En hulp bij het vinden van de juiste antwoorden op vragen.  Dat zal niet gaan betekenen dat bibliotheekmedewerkers alles te weten moeten komen over mensen met een beperking. Maar dat men begrijpt welke informatie deze doelgroep nodig heeft.  Dat zal soms betekenen dat de doelgroep onderling een informatiebron voor elkaar is,  faciliteren van ontmoeting tussen mensen die in het zelfde schuitje zitten (net als de werklozen bij Walk en Talk bijeenkomsten).
De bibliotheek heeft geen loketfunctie, immers mensen met een beperking zien al veel loketten aan zich voorbij trekken. Een loket is wat anders dan een bibliotheek. Bibliotheken faciliteren zoektochten naar antwoorden op vragen.
De mensen in deze doelgroep hebben niets aan bibliotheekmedewerkers die hun hand willen vast houden of alles voor ze gaan zoeken of invullen. Deze doelgroep heeft iets aan bibliotheken waar ze terecht kunnen met hun zoektocht.

Met de juiste informatie kunnen mensen (wie dan ook) gaan participeren in de samenleving.  Want dat is wat de terugtrekkende  overheid van ze wil en wat ze eigenlijk zelf ook zouden moeten willen. Het zou fijn zijn als de bibliotheek daarvan het vertrekpunt is.

Read more…

KNVI adopteert Open Bibliotheken

Het is behoorlijk rustig geweest op Open Bibliotheken, de afgelopen maanden. Dat had alles te maken met een heroriëntering op mijn persoonlijke activiteiten en de noodzaak om keuzes te maken. Daar schreef ik in juni 2013 over onder de titel Open Bibliotheken (Bibliotheek 2.0) in de verkoop.

Ruim een half jaar later kan ik hier gelukkig mededelen dat er gunstige ontwikkelingen zijn geweest. Het bestuur van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Informatieprofessionals (KNVI) heeft besloten Open Bibliotheken te 'adopteren'. De Vereniging steunde het platform al door een deel van de kosten van het pakket van Ning te dekken, maar breidt die steun nu uit, in ieder geval voor het komende jaar, in de vorm van een bescheiden vergoeding voor redactiewerk en onderhoud aan de website.

De adoptie heeft een aantal gevolgen:

  • Het platform krijgt vanaf 1 februari een nieuwe impuls. Er zullen weer regelmatig overzichten en reacties op het nieuws worden geplaatst, in combinatie met persoonlijke bijdragen. Discussies zijn nog altijd van harte welkom.
  • De thematiek van de website wordt verbreed. De afgelopen jaren kwam de nadruk vooral op de bibliotheekwereld te liggen; nu zullen we ook weer meer aandacht besteden aan de erfgoedsector in het algemeen. Musea, archieven en andere kennisinstituten zullen dus vaker worden belicht.
  • De lay-out wordt vooralsnog alleen aangepast in de header (kop van de site): daar zal het logo van de KNVI een prominent plaatsje krijgen. De rest van het uiterlijk laten we afhangen van de mogelijkheden van Ning 3.0, waarvan we verwachten dat het toch binnenkort beschikbaar komt voor alle gebruikers.
  • De URL Bibliotheek20.ning.com verandert voortaan naar KNVI.me, en vice versa.

Over de naam van de site denken we nog even na. Die veranderde vorig jaar al eens van Bibliotheek 2.0 in Open Bibliotheken, maar dat dekt de lading dan ook niet meer zo goed. We houden ons aanbevolen voor suggesties!

Verwacht in ieder geval nieuw leven. De koek is na 6 jaar nog niet op. Gelukkig maar!

Read more…

Kan je nog vliegen, vogeltje bib?

Er zijn studies over uitleencijfers, studies over bezoekersaantallen en nog een gros andere studies die de overheid groen licht geven om de bibliotheek een Picasso-make over te geven. Ik ben niet van de kwaadste, dus ik begrijp dat de wereld niet stilstaat. Maar tijd voor dat mooie woord: edoch. Een kat in het nauw maakt rare sprongen, maar de gelatenheid waarmee de openbare bibliotheken met zich laten sollen: dat zijn geen sprongen meer, dat zijn spastische reacties. Je zou ze voorwaar uit hun lijden willen verlossen. Net wat de overheid denkt: we sluiten de buurtfilialen en we maken de bibliotheken wijs dat hun heil ligt in sociocultureel werk met een maatschappelijk-constructief tintje. Nabijheid en lokaliteit lijken me vanuit die denkwijze nu net wel goede invalshoeken, maar neen. Eerst snijden we de vleugels af, en dan vragen we aan vogeltje bib: laat maar eens zien hoe mooi je kan vliegen.

 

1 idee regeert de wereld

Aha, als het gaat om meetbaar bereik, PR enz., dan zijn de marketinggieren van de partij. Die komen aanwaaien met concepten als retail, belevenisbib, en wie weet wat nog allemaal. Allemaal gaan ze uit van bestaande concepten en beproefde modellen. Toegepast op een concept van de bib dat ons in de maag is gesplitst door, ja door wie eigenlijk? Door allemaal mensjes die voortborduren op dat ene idee: aangezien boeken door technologie, internet, e-eaders enz. nu massaal in een heel andere context beschikbaar zijn voor vele mensen, moet de bib de rol van gids in de informatiesamenleving vervullen, met een verhoogde aandacht voor zij die daar minder toegang tot hebben. Trek de redenering even door en inderdaad, wat zie je aan de horizon? Niets. Het virtuele niets. Want (digitaal) infogidsen? Daar heb je nu toch geen openbare bib voor nodig of wel? Hoogstens een veredeld internetcafé. Ik denk dat iedereen in de sector die conclusie ook wel trekt, maar ja, maar ja. En dus zijn er nu enkele mastodont-bibs die het verdwijnen van die vele kleine in de schaduw moeten zetten. Met hun socioculturele missie bovendien: zij gaan iedereen mediawijs maken, digibeten omscholen tot volwaardig participerende burgers. Niks op tegen, maar zeg nu zelf: is de bib nu al dermate verwaterd dat ze kan ingewisseld met eender welke gesubsidieerde instelling die toelichting geeft bij de 26 letters van het alfabet of het internet? En dan die spreidstand: fysiek gebouw-digitale gids. Man man, wat levert dat een circustaferelen op, alsof je je been in je nek smijt, een handenstand uitvoert en achterwaarts een sprong over de bok waagt. Heel amusant, maar voor wie?

 

Het dwaalspoor: volg de gids

Is de bib nu zo al beschaamd over zichzelf dat ze zegt: een boek, mmm welja, laat het ons een 'middel tot sociale integratie of opvoeding' noemen? Kortom: wat heeft de bib noch met boeken vandoen? Educatief-informatief heet de mantra. Excuseer maar laat dat nu net de kwaliteiten van (de inhoud van) boeken zelf zijn. Als je de toegang tot die boeken gaat versperren met allerlei dwaalwegen, barrières en wegwijzers, dan ben je de doodgraver van het boek. Althans: van de toegang tot het boek. Proficiat. Een bibliotheekgebruiker vraagt niet: welke route moet ik nemen om tot tot die of die info te geraken? Als een bibgebruiker al iets vraagt, dan is het: breng me die info. Dat boek. Die informatie. En die gebruiker springt heus geen gat in de lucht als hij te horen krijgt: dankzij onze IT-nivellering en verminderde budgetten hebben we daar nu in heel Nederland en Vlaanderen nog maar 1 exemplaar van ter beschikking. Maar het goede nieuws is: dankzij onze IT-afstemming kan u het vandaag bestellen. En dan 13 maanden wachten. Of dacht u dat alles al beschikbaar is als e-boek? En indien ja, gaat de bib dan ook iedereen een gratis e-reader uitlenen? Anticiperen is goed, maar in de hoek gemept worden en dan je speeksel en bloed verkopen als champagnespetters: ik heb er mijn bedenkingen bij.


Momenteel zie ik enkele grote manco's in de transitieverhalen:


1) Wat met de bibliothecarissen (en -essen) zelf? Hoeveel keer en hoe diepgaand zijn zij al bevraagd over de omwentelingen? Of moeten we aannemen dat het allemaal 21ste-eeuwse kenniswerkers zijn met een 95%-passie voor informatie (-ontsluiting, -verwerking, - enz.) en 5% voor boekeninhoud?

2) Hoe ziet de jeugd de toekomst van de bib?

3) In een poging om af te stappen van het welzijnswerker-verhaal: kan de bib het boek (in al zijn vormen) niet weer centraal stellen? Zou het niet de taak van de bib kunnen zijn om die miljoenen boekenwerelden te ontsluiten via samenwerkingen met privé-instellingen, archieven, andere bibs enz. zonder dat er geld naar dj's, cafés en wat weet ik allemaal gaat, randfenomenen die niks te zien hebben met de wereld van het boek? De boekenrijkdom is onuitputtelijk. Iedereen die die maskeert, is in mijn ogen schuldig aan verzuim. Want het is een regelrechte belediging en ontkenning van 'ons' (menselijk) erfgoed.

4) ?

Read more…

Een paar weken geleden heb ik voor het project " Makersplaatsen" contact gezocht met de stichting Fablab Benelux. Natuurlijk heb ik toen ook onze publicatie over "Makersplaatsen in de bibliotheek" meegestuurd. Als reactie hierop kreeg ik de vraag of ik interesse had om me in te schrijven voor de eerste Europesche Fablab conferentie in Aachen. 

Omdat het programma voor ons project erg interessant leek, heb ik mij hier zelf natuurlijk direct voor ingeschreven. Een van de voorwaarde van inschrijving voor deze conferentie was dat je niet alleen kennis kwam ophalen, maar ook kennis kwam delen. Ik heb daarom een korte beschrijving van ons project in het Engels geschreven en de publicatie ingestuurd. Ondanks dat onze publicatie alleen in het Nederlands beschikbaar was, vond men deze gelukkig toch interessant genoeg om tijdens deze conferentie aandacht aan te besteden. 

Wat ik echter niet door had, was dat er van alle deelnemers aan dit congres verwacht werd ook een Pecha Kucha presentatie te geven van het project welke zij ingestuurd hadden. Een Pecha Kucha is een presentatie vorm waarin je als spreker maar 20 slides mag gebruiken om je verhaal te doen en iedere slide maar 20 seconden in beeld is. Ik heb deze presentatievorm al een paar keer enorm de mist in zien gaan en zat er niet echt om te springen om deze vorm zelf in de praktijk te brengen.

Toch heb ik mij laten verlijden om een verhaal over ons project te doen. Hieronder staan de slides van de presentatie. Aangezien het een Pecha Kucha was, zijn de slides zonder verhaal helaas wat minder goed te volgen. Maar het was goed genoeg om een hoop aanwezigen enthousiast te krijgen voor het concept makersplaatsen in Bibliotheken. Wat hierbij ook wel hielp was dat ik ingepland stond na de Pecha Kucha van Jeroen de Boer over het Frysklab en mijn verhaal goed op dat van hem aansloot.

Alle andere presentaties zijn inmiddels al terug te vinden opde website van Fablabcon. En zeker een aanrader voor iedereen die in dit onderwerp geïnteresseerd is. Er waren diverse presentaties vanuit verschillende landen, verschillende disciplines en verschillende niveaus, maar gezamenlijk geven ze een mooi beeld van het concept Fablab, de verschillende uitwerkingen hiervan, de verschillende uitdagingen die men tegen komt en keuzes die men hierin kan maken. 

Hoewel ik er toch wel tegen op zag vond ik het uiteindelijk wel meevallen om een Pecha Kucha te geven. Dit zal zeker nooit mijn eerste keus worden, maar vast niet de laatste keer dat ik er een gegeven heb. Op dit congres vond ik deze werkvorm namelijk ook heel erg prettig. Hierdoor kwamen veel sprekers aan het woord en werd er echt veel kennis gedeeld. Daarnaast waren minder interessante presentaties ook sneller afgelopen. 

Wat mij bij de voorbereidingen wel geholpen heeft was het gratis e-Book over het maken en houden van Pecha Kucha's van Jan Willem Alphenaar waar ik weer door mijn collega Mirjan Albers op werd gewezen. 

Read more…

Anderhalve maand geleden hebben wij voor het deelproject makersplaatsen een 3D printer aangeschaft. De eerste ervaringen met deze printer waren in een eerder blogbericht al te lezen. De planning was om in de rustige vakantieweken de tijd te nemen om veel kennis op te bouwen over 3D printen en alle aspecten die hierbij kwamen kijken. Helaas lopen bij ons ook in de vakantie de projecten gewoon door en heb ik hier minder tijd aan kunnen besteden dan ik graag had gewild. 

Gelukkig ben ik niet de enige die binnen Cubiss interesse heeft in 3D printen en gaat het bij het concept makersplaatsen ook niet om het alleen dingen doen, maar het gezamenlijk kennis opbouwen en delen. Dus toen vorige week vrijdag mijn collega Stephan vroeg of de 3D printer alleen voor ons project gebruikt mocht worden, heb ik dit meteen in de praktijk gebracht. En na een half uurtje (het installeren van de printer ging onder Windows 8 een stuk minder makkelijk als onder Windows 7) was Stephan zijn eerste 3D object aan het printen!

Omdat ik wist dat de kinderen van Stephan ook "verslaafd" waren aan het spelletje Minecraft en wist dat je objecten uit dit spel kon exporteren om via een 3D printer uit te printen, heb ik hem over deze mogelijkheid getipt. Hetzelfde weekend nog heeft Stephan zijn kinderen gevraagd of zij een stukje uit de Minecraft wereld hadden om uit te printen en die volgende maandag kwam er al het onderstaande stukje wereld uit de printer rollen. 

 

Zoals op de foto te zien is, zaten er nog wel een paar kleine schoonheidsfoutjes is (de onderkant van de print is naar boven omgerold). Maar deze zijn er uit te halen en ik heb mij laten vertellen dat de kinderen van Stephan dit toch wel een heel gave toepassing van de 3D printer vonden. En ook van andere collega's heb ik al gehoord dat hun kinderen dit ook wel interessant vonden. 

Tot nu toe is dit natuurlijk nog een beetje spielerij en zal (zoals David Lankes en Jeroen de Boer aangeven) het alleen aanrommelen met 3D printers de bibliotheek niet redden. Maar toch zie ik hier wel mogelijkheden in voor bibliotheken in combinatie met makersplaatsen. 

Minecraft is namelijk een spel wat door veel kinderen en jongeren gespeeld wordt en waar heel veel mee mogelijk is. Kennisnet heeft een tijd geleden een  een mooie publicatie uitgegeven waarin verschillende kinderen vertellen wat Minecraft is en wat zij in deze digitale omgeving ondernemen. Naast wat in deze publicatie staat is er met Minecraft nog veel meer mogelijk. Zo is er zelfs een website welke helemaal gericht is op het gebruik van dit spel in het onderwijs en zijn er jongeren die hiervoor hun eigen server opzetten en inrichten. Op dit moment zoeken jongeren zelf via internetsite, google, chatprogramma's e.d. uit hoe zij een server moeten opzetten en/of vragen zij hulp van ouders, oudere familieleden, of vriendjes. Het uitprinten van een wereld die zij zelf maken, daar kunnen zij natuurlijk alleen maar van dromen. 

Volgens mij is hier wel een kans voor de bibliotheek haar rol als facilitator op zich te nemen en b.v. het concept makersplaats in te vullen. Door op gezette tijden (eens in de week op woensdagmiddag, tijdens de herfstvakantie van 12:00 tot 15:00 e.d.) kinderen, jongeren en hun ouders en leerkrachten de ruimte geven om in de bibliotheek rond het onderwerp Minecraft aan de gang te kunnen, kennis met elkaar op te bouwen en  te delen, hun digitale omgeving fysiek uit te printen en onder begeleiding te werken aan mediawijze vaardigheden.

Op deze manier kunnen bibliotheken op een makkelijke, afgebakende en indien gewenst eenmalige manier invulling geven aan en experimenteren met het concept makersplaatsen en een rol in het kader van mediawijsheid op zich nemen. 

Hoe denken jullie hierover? Zien jullie dit al in de bibliotheek plaatsvinden?

Read more…

In april dit jaar vond het congres ‘The Makers Library’ bij 013 in Tilburg plaats. Over dit congres is al veel geschreven door veel verschillende bibliobloggers. Dit congres was de start van een gelijknamig deelproject ‘The Makers Library’ binnen het overkoepelende project ‘Taal en Media voor klanten van de bibliotheek’ van het Brabantse Bibliotheeknetwerk.

Het doel van dit deelproject is om het concept makersplaats verkennen en te experimenteren met verschillende invullingen van dit concept binnen de bibliotheek. 

Van de eerste verkenning naar het concept makersplaats is er door Jorrit Bijl een publicatie geschreven. De publicatie biedt handvatten voor bibliotheken en samenwerkingspartners om het concept te verkennen. Het spreekt voor zich dat de volledige versie en een samenvatting online te downloaden zijn!

 

Nu de publicatie beschikbaar is gaan wij beginnen met het daadwerkelijk experimenteren binnen bibliotheken.  De omschrijving van een makersplaats  - Een locatie waar mensen met een gedeelde interesse rondom een bepaald onderwerp (veelal rondom technologie, digitale zaken en wetenschap, maar dit is niet noodzakelijk) elkaar kunnen ontmoeten, socialiseren en samenwerken -  sluit volgens ons namelijk naadloos aan op het idee achter bibliotheken als publieke ruimte waar kennis opgedaan en gedeeld kan worden. 

Hopelijk kunnen wij aan het eind van het jaar ook een aantal inspirerende en concrete uitwerkingen van makersplaatsen geven!

Read more…

Van de pagina van de KNVI:

Op 14 november vindt het jaarlijkse KNVI congres plaats in Nieuwegein. Alle informatie op de speciale site www.knvi.info.

Dit jaar zeven parallelle tracks, een wervelende beursvloer en een spetterende plenaire afsluiting.Voor het eerst: Appy Hour, een ‘unconference’ waar we elkaar informeren over de laatste apps die onze professie versterken en leuker maken. Doe hier mee met Appy Hour!

Ook: Talent Plaza, een plein waar je je breed kan oriënteren op het ontwikkelen van je professionele talenten.

Tot 27 september profiteren KNVI leden van de early bird korting en betalen € 75,- (daarna € 95,-). Niet KNVI leden betalen € 225,-. Voor studenten en werkzoekenden geldt een speciaal tarief van € 22,50.

Je kunt je hier aanmelden.

 

Hoera! Ook dit jaar is Swets weer onze hoofdsponsor

 

Read more…

De VOB schrijft in haar strategie 2012-2016 (DE BIBLIOTHEEK LEVERT WAARDE), dat de bibliotheek een gebouw blijft met een collectie. Maar waarom moet de bibliotheek een gebouw zijn? Is het niet waardevoller uit te gaan van een Bibliotheek als een mobiele innovatieve organisatie? Een sterke partner die kennis in huis heeft over fysieke en digitale bronnen. Met een verankering in de hedendaagse samenleving. Een organisatie die gebruik kan maken van een lokale, regionale en landelijke collectie (Fysiek/ digitaal). Dit blog verscheen op 10 juni 2013 op jjjheessels.nl.


Geef de maatschappij het heft in handen en faciliteer. Bibliotheken verdwijnen uit wijken en laten veelal een gapend gat achter. Men verkiest om in te zetten op vlaggenschepen in de binnenstad terwijl wijken wegkwijnen door het verdwijnen van faciliteiten. Er zijn welwillende burgers die in een dergelijk gat springen, een goed voorbeeld is de Leeszaal in Rotterdam, maar ook de Flexbieb in de Amsterdamse wijk IJburg. In plaats van dit soorten initiatieven vanuit de bibliotheek met argusogen gade te slaan kan men inzetten op samenwerking. Samen zorgen voor een leefbare wijk door uitwisselen van kennis en waar nodig overgaan tot faciliteren van diensten.
Soms heb ik het idee dat de bibliotheekmedewerker het liefst veilig blijft zitten tussen de boekenkasten en balie, terwijl er een land te behalen valt door daar aanwezig te zijn waar je doelgroep ook is. Het is te veel van kijk ons eens van alles willen maar te weinig van kijk ons eens willen delen.

Vreemd genoeg begrijpen ze het soms wel.  De Bibliotheek op School mag intussen wel tot een succes verhaal worden gerekend.  Een concept dat (zolang het papieren boek er nog is) best bejubeld mag worden.  En ook op een iets langere termijn overlevingskansen heeft door nieuw te ontwikkelen producten op het gebied van mediawijsheid binnen de basisschool. Ook producten om binnen het middelbaar onderwijs aan de slag te gaan is een goed gekozen weg. Vreemd blijft het dan ook dat men zo halsstarrig blijft in zetten op te grote vlaggenschepen in steden en dorpen.

Innovatief is het niet om studieplekken te gaan faciliteren, dus dat mensen in de bibliotheek komen werken, koffie drinken en verder de inhoud links laat liggen. Innovatief is wel om die mensen juist actief deel te laten nemen aan de bibliotheek. Het faciliteren van die studieplekken zou ook kunnen gebeuren door externe partners die hier al ervaring mee hebben.
De bibliotheek van de 21ste eeuw zal veel meer een faciliterende kennis delende organisatie moeten worden die op meerdere plekken in een stad aanwezig kan zijn om te zorgen dat grote groepen mensen op een laagdrempelige manier bij de juiste informatievraag geholpen kan worden.

Ik wil geen bibliotheekgebouwen redden of schrijven hoe fantastisch het is dat gemeenten miljoenen over hebben voor nieuw te bouwen bibliotheken. Ik wil schrijven over innovatieve bibliotheekorganisaties die denken vanuit kansen niet vanuit vierkante meters, klanten en schaalvergroting

Read more…

Een selectie van 25 bijdragen uit de tweets van Open Bibliotheken en Wiki loves bieb in week 34:

Read more…

Dit is het tweede deel van het tweeluik over de Strategische Conferentie II The Makers Library.
Deze conferentie werd gehouden op dinsdag 2 april 2013 in poppodium 013 te Tilburg. En werd georganiseerd doorCubiss Next.

Uitgenodigd op de conferentie over The Makers Library krijg ik een lezing  van Louise Overgaard uit Aarhus Denemarken voorgeschoteld.  Inhoud van deze lezing is de bouw van een nieuwe bibliotheek. Het gaat simpel weg niet om het vervangen van de oude bibliotheek maar juist over het neerzetten van een vernieuwd concept.  Een concept waarin de bibliotheek in aanraking komt met nieuwe fenomenen zoals Urban Mediaspaces.

Terug naar Lankes
We krijgen mooie woorden over dat de bibliotheek (gebouw) niet van de bibliotheekorganisatie is maar van de burgers.  Van het ene op het andere moment ben ik met mijn gedachten weer bij de quote van David Lankes waar we de dag mee begonnen:  Librarians improves society through facilitating knowledge creation in their communities. Maar in het verhaal over de nieuwe bibliotheek van Aarhus gaat het maar summier over de mensen en ligt de focus op een gebouw. De vraag is of je   die communities wel moet samen pakken in een groot (duur) gebouw op een toplocatie? of moet je niet gewoon daar zijn waar je doelgroepen zijn?

Hoe is het mogelijk dat men binnen de nationale en internationale bibliotheekwereld zo verzot is op eigen muren en daken? Een idiote gedachten ten tijden van digitalisering. Overdreven plannen voor te grote bibliotheken in Tilburg, ’s-Hertogenbosch en Utrecht drijven even mijn gedachtenveld binnen.

De bibliotheek van de toekomst zou moeten gaan over interactie niet over de kosten van het onderhoud en het faciliteren van te grote gebouwen die over een X-aantal jaren overbodig blijken te zijn. Zet liever in op interactie in wijken of dorpen. Ga samenwerken met burgerinitiatieven in plaats van elkaar de ogen te willen uitsteken met die megalomane medialuchtkastelen.  Want een goede bibliothecaris, verhalenverteller of mediacoach kan overal zijn of haar werk doen.  Dat is nou net het mooie van de tijd waarin wij leven en werken.

Tijd om Aarhus achter ons te laten liggen en te gaan kijken naar Fablabs of als je voort borduurt naar The Makers Library.

Fablabs
De opkomst van Fablabs juich ik toe met de gedachte: “ Waren er dit soort initiatieven in mijn jeugd maar geweest, dan was ik misschien een stuk technischer geworden dan dat ik nu ben.  Ik ben van het type leuk dingen slopen maar geen idee hoe je het weer in elkaar moet zetten.”

Door een artikel van Edwin Mijnsbergen met de vragende titel: “ Staan Nederlandse bibliotheken open voor Fablabs?  van januari 2013 werd ik aan het  denken gezet over het vraagstuk van Fablabs in combinatie met bibliotheken. Of bibliotheek(organisaties) die zelf het heft in eigen handen nemen op dit gebied.

Ik was dan ook niet verwonderd dat ze in Friesland de mouwen  opstroopte om te komen met een dergelijk initiatief (deel van het land waar Jeroen de Boer opereert).  Bibliotheekservice Fryslân hoopt in september 2013 te komen met het eerste Bibliolab van Nederland. En ze pakken het meteen goed aan door het een mobiel lab te laten zijn, dus niet neer te strijken op een bepaalde locatie maar juist er voor te zorgen dat het lab naar de doelgroep toe komt.  Naar ik meen in een voormalige bibliotheekbus (ik hoop goed geïnformeerd te zijn).

Laat ik niet flauw zijn om net als Rob Bruijnzeels de hunkering van sommige types uit het veld naar Bibliolabs af te doen als modieus te willen zijn. Want dan zou ik net als hem vast zitten aan het al oude bibliotheek stramien waar hij kennelijk tot in eeuwigheid aan vast wil blijven zitten en ik niet.
Kritiekloos blijven op dit onderwerp is echter ook niet mijn stijl.

Hoezeer ik begrijp dat plaatselijke bibliotheekorganisaties nieuwe innovaties willen aangrijpen om hun dienstenpakket uit te breiden om op deze manier te laten zien aan de politiek en de samenleving dat ze er toe doen lijkt mij het beste dat ze zelf niet met een dergelijk initiatief komen maar gaan samenwerken met al bestaande Fablabs.  Deze Fablabs kunnen misschien de expertise van de bibliotheekmedewerkers goed gebruiken en de bibliotheek behoeft  het wiel niet  opnieuw uit te gaan vinden.
Het initiatief (al moeten we de uitwerking nog afwachten) van  Bibliotheekservice Fryslân laat zien dat dergelijke initiatieven geheel niet binnen de  bibliotheekmuren hoeft af te spelen.  Ik zie dan ook alleen maar een rol als partner weggelegd voor de plaatselijke bibliotheken.

Het kan anders!
Afgezien van de rol van de openbare bibliotheek bij verschillende soorten labs en andere initiatieven is het natuurlijk wel goed om burgers meer en meer bij de bibliotheek te gaan betrekken. Wel moeten we dan voorgoed af van de term klant, want je gaat mensen niets verkopen maar juist samen aan de slag om literatuur en informatie voor iedereen beschikbaar te maken.  Het opbouwen van community’s is voor nu en in de toekomst zeer belangrijk. Dit doe je inderdaad door (amateur) schrijvers aan je te binden (Nederland schrijft), maar ook door initiatieven buiten je bibliotheek te gaan omhelzen.  Het blijft denken  vanuit een collectie, maar niet de beperkte collectie van  vroeger maar die van nu en de toekomst.  Een collectie is niet te beperken, het omvat alles en iedereen die iets te bieden heeft in de context van de bibliotheek. Het gaat dus om mensen, verbindingen en het beantwoorden van vragen (zoals al zo vaak door mij beschreven in verschillende blogbijdragen).  Die boekenkast kan overal staan laat boekspots zien, de hele bibliotheek zit in onze telefoon zoals Hans Mommaas  dat zo mooi vertelde.  Verbindingen aan gaan kan in de wijk zoals het initiatief van de Leeszaal West in Rotterdam illustreert en ook online kunnen er mooie vormen van symbiose aangegaan worden. Zeg dus gedag tegen de gedachten van grote megalomane bibliotheekgebouwen en trek er op uit want daar ga je de (nieuw) doelgroepen  vinden.

Read more…

ondernemen

De prognoses voor de economische en financiële ontwikkelingen blijven onverminderd somber. De decentralisatie van taken in het sociaal domein naar gemeenten zet door. De werkloosheid loopt verder op en dus de bijstandskosten.
Verwachting is dat gemeenten genoodzaakt zijn verder te besparen op subsidies. Ook in mijn woonplaats heeft de gemeenten een volgende forse bezuiniging op de bibliotheek doorgevoerd. De discussie ter onderbouwing van deze ingreep die in de politiek de ronde deed, heb ik als burger van zeer dichtbij kunnen meemaken. Conclusie: de legitimatie voor forse subsidies aan goede en professionele bibliotheekvoorzieningen kalft af. Allerlei half begrepen trends, principes, regels worden daarbij aangevoerd: digitalisering, ontlezing, profijtbeginsel, geen wettelijke plicht, vrijwilligers, de doe-democratie. Ik begrijp de ernstige keuzes keuzes en de worsteling waar gemeenten voor staan heel goed.

Je zult als bibliotheek dus twee zaken moeten aanpakken:

a. Inzet subsidies voor maatschappelijk relevante en rendementvolle programma's (leesbevordering, bestrijden laaggeletterdheid e.d.) fors onderbouwen (social return)
b. Andere exploitatiemodellen, financieringsbronnen vinden en bewuster sturen op creëren van waarde voor klanten en aangaan relaties met partners

Samen met Peter van Eijk en Bart Nieuwenhuis heb ik voor directies en managers van openbare bibliotheken een Masterclass Maatschappelijk Ondernemen opgezet rond deze thema's. Op 11 en 25 september voeren wij deze Masterclass voor de derde keer uit. Het is een tweedaagse, per dag een middag en een deel van de avond. Zie www.acta-advies.nl en www.pbfinnovatie.nl voor info en aanmelden.

Read more…

GO opleidingen

Nedap Librix