Eerste ervaringen Sony Reader Touch Edition PRS600

[Jeroen van Beijnen]

Omdat ik de laatste tijd steeds meer berichten over e-books voorbij zag komen en vond dat ik hier eigenlijk te weinig van af wist (en ik het natuurlijk een heel leuke gadget vond) heb ik besloten ook bij Bol.com een e-book reader te bestellen. Afgelopen woensdag heb ik dan ook de Sony Reader Touch Edition PRS600 binnen gekregen. In deze blogpost zal ik kort mijn eerste bevindingen proberen samen te vatten.

De PRS600 kost bij Bol.com € 299,- hiervoor krijg je een e-book, met USB kabel en een hoesje. Wat niet is meegeleverd was een adapter om de e-book via netstroom mee op te laden. Nu heb ik zelf wel een adapter liggen om de USB kabel ook op de netstroom aan te sluiten en kun je bij Bol.com wel een aparte adapter bestellen maar ik vind dit toch een beetje tegenvallen van Bol.com en Sony.

Wat me verbaasde was de grote van het e-book. Natuurlijk wist ik dat het scherm 7"inch zou zijn maar toch was ik bang dat dit wel erg klein zou zijn om een boek vanaf te lezen. Dit viel heel erg mee het scherm is ongeveer net zo groot als een pocket en het hele apparaat is niet veel groter. Het apparaat ligt lekker in de hand en ziet er best netjes uit.

Het e-book start snel op bij het aanzetten. De eerste keer dat je hem aanzet moet je het scherm even uitlijnen met de bijgeleverde stylus (pen) maar daarna is het apparaat in nog geen twee seconden opgestart. Het apparaat werkt ook erg gebruiksvriendelijk na 10 minuten spelen had ik alle functies van het apparaat uitgeprobeerd. Dit zou overigens ook wel kunnen zijn omdat de onderstaande al een keer bekeken had. Dit filmpje geeft overigens wel een goed overzicht van de mogelijkheden van dit apparaat.


Op het apparaat staan al een paar e-books zodat je meteen kunt beginnen met lezen. Het scherm leest verbazingwekkend goed. In tegenstelling tot een standaard computer of laptopscherm is het scherm van het e-book vanuit alle hoeken goed te bekijken. Helaas heeft het scherm van het e-book wel een lichte weerspiegeling waardoor het niet helemaal hetzelfde leest als echt papier. Dit is niet heel erg vervelend, maar maakt het lezen met een bepaalde lichtinval niet altijd even prettig (dit werd in het bovenstaande filmpje overigens ook al aangegeven).

in de afgelopen dagen heb ik het e-book al aan verschillende mensen laten zien en de reacties waren verschillend. Allemaal vonden ze het scherm beter lezen dan ze zelf zouden verwachten maar niet iedereen zag zichzelf al een heel boek vanaf het apparaat lezen. Of ik dit zelf wel kan weet ik eerlijk gezegd ook niet. Ik wil hier pas een oordeel overgeven als ik zelf een echt e-book heb uitgelezen en het apparaat langere tijd heb getest.

Maar ik zie nog steeds kansen voor de bibliotheek. Want hoewel ik gek genoeg ben om zelf een e-book te kopen en uit te gaan testen denk ik dat er een hoop mensen zijn die hier het geld niet voor over hebben. Misschien dat hier toch een taak weggelegd is voor de bibliotheek? Om zelf e-boek readers uit te lenen of om klanten hierover te adviseren. Maar dan moeten wij natuurlijk als bibliotheekwereld wel snel de experts op het gebied van e-books worden en onszelf zo ook gaan profileren. Alhoewel ik hoop dat het hier nog niet te laat voor is...

[Jeroen van Beijnen]

@Annette,
Ik denk dat de toekomst van de bibliotheek inderdaad in de content zal zitten. Wij moeten onze klanten eBooks net zoals wij gewone boeken als doen gewoon kunnen uitlenen voor een bepaalde tijd. Niet dat eBook voor EUR 10,- bij de boekhandel kopen, maar voor een paar kwartjes bij die bieb lenen. De techniek hiervoor is al beschikbaar, maar helaas zijn de uitgevers en het ontbreken van een landelijke bibliotheekorganisatie met een duidelijke visie en doel hier nog een remmende factor in.

In het uitlenen van eReaders zit geen toekomst. Dat doen wij nu om mensen kennis te laten maken met de eReader. Mensen zich te kunnen laten oriënteren op de werking van een eReader. En heel misschien in de toekomst om grootletterboeken aan te kunnen bieden aan onze klanten die hier behoefte aan hebben. eReaders zijn niet gekoppeld aan één eigenaar, maar het is wel zo dat eBooks gekoppeld zjin aan één of een aantal eReaders.

[Annette Stevens]

Ondertussen word ik, na wat spelen met de eReader van de bibliotheek, wel pessimistischer. EReaders uitlenen zal moeilijk worden. Hij is gekoppeld aan één eigenaar, voor zover ik dat nu kan beoordelen. Ik kan op het exemplaar van de bibliotheek geen boek downloaden. Of zijn er omwegen? Het enige wat de bibliotheek kan doen is dus content aanbieden. En dan op de manier zoals het in Duitsland al gebeurt. We moeten onze eigen winkel oprichten en een soort bol.com worden.

[Jeroen van Beijnen]

Leuk dat jij nu ook een eReader hebt Edwin. Ben benieuwd naar jou ervaringen.
Zijn inderdaad een hoop leuke dingen mee mogelijk. Een van de eerste dingen die ik zou aanpassen is de bladerrichting. Op mijn sony stond deze standaard de verkeerde kant uit. Ik moest namelijk terugbladeren om in een eBook vooruit te bladeren. Dit is in de instellingen van het apparaat te veranderen.!

[Edwin Mijnsbergen]

Ik kreeg 'm vandaag cadeau en zocht dit verhaal op de verkeerde plek (bij Jan). Achteraf vond ik het toch nog hier. Die video heb ik heeeeel aandachtig bekeken :-) Thanks.

[Steven Verjans]

Hoi,
Mijn eigen ervaring met de Sony PRS-505 is erg positief. Ik test een exemplaar van mijn werkgever, maar ik ben toch aan het overwegen om een eigen exemplaar aan te kopen. Bij de Open Universiteit Nederland onderzoeken we de wenselijkheid en haalbaarheid van het uitleveren van onze lesmaterialen via e-book readers. De Sony leest erg vlot, heeft een lange batterijduur, een makkelijke bediening, en je vindt er al een massa (Engelstalige) boeken voor.
Ook mijn vrouw - die een onvoorwaardelijke fan is van het papieren boek - was tijdens het voorjaar helemaal verkocht.
Wat bibliotheken met de e-boek reader aan moeten, vind ik een heel interessante vraag...

Groet,
Steven

[David]

Hoi Jeroen

Zoals je wellicht al weet lenen we hier in Breda sinds begin Juli 2 iLiads en 2 Sony PRS 505, zeg maar de voorloper van jouw exemplaar. Binnenkort komen daar nog 2 Be-Books bij.
Op de 2 Iliads staan in Mobi-formaat een 5-tal recente boeken (o.a het Diner van Herman Koch) en een groot aantal rechtenvrije boeken in PDF. De SONY is vooralsnog enkel gevuld met rechtenvrij materiaal. Van meet af aan loopt het storm met de vraag en aantal reserveringen. En dan te bedenken dat we low-profile zijn begonnen. Maar al snel werden via voor ons belangrijke lokale kanalen Breda Vandaag en
BN/DeStem artikelen hieraan gewijd. Samen met onze nieuwsbrief en mond-op-mondreclame is er dus toch voldoende exposure gegeneerd. Qua timing was de startdatum ook perfect gekozen, want de landelijke aandacht voor de ebooks van BOL heeft daar nog eens een schepje bovenop gedaan.

Klanten die de apparaten weer inleveren zijn, gevraagd naar hun reactie, over het algemeen (zeer) positief. Slechts een enkeling heeft kritiek op het gebruiks- en bedieningsgemak. Maar het lezen sec, daar is men toch aangenaam door verrast. Evenals een aantal collega’s ben ook ik trouwens zeer te spreken over de leesbaarheid, ook in mindere lichtomstandigheden. Zo heb ik een paar weken geleden de laatste etappe van de Tour de France via internet op de laptop bekeken, op een zonnige zondagmiddag zittend in de tuin in de schaduw, terwijl ik de SONY nog eens aan een onderzoek onderwierp. Deze won het qua leesbaarheid, contrast, etc. glansrijk van mijn laptopscherm.

Mijn persoonlijke voorkeur gaat momenteel sowieso uit naar de SONY. Deze is immers (o.a. door de opslaguitbreiding via SD-kaart) ook te gebruiken als MP3-speler en (helaas nog in zw/w) voor het bekijken van digitale foto's. Een andere collega geeft de voorkeur aan de iLiad omdat daar de NRC e-Paper op ontvangen en bekeken kan worden. Dus ook hier geldt: kies het apparaat dat bij jouw gebruik past.

Maar zou ik er zelf één kopen? Ik vrees dat ik die vraag echter negatief moet beantwoorden. Zoveel boeken lees ik op jaarbasis nu ook weer niet, een SONY walkman MP3-speler gebruik ik al geruime tijd met volle tevredenheid (nee, voor mij geen dure iPod) en mijn digitale foto’s bekijk ik toch liever vanaf mijn PC- of laptop.

Dus in zoverre voorziet de bibliotheek mooi in mijn nieuwsgierigheid naar het fenomeen digitaal lezen, zonder dat ik zelf hoef te investeren. Maar de readers zijn natuurlijk wel gebaat bij de content. Los van mijn overtuiging dat komende generaties mobiele apparatuur ook hard- en softwarematig geschikt zullen zijn als ebookreader (naast bellen, fotograferen, internetten, muziek en films afspelen) denk ik niet dat we op langere termijn als bibliotheek het uitlenen van apparaten als kerntaak zullen binnenhalen.

Voor de hand liggender lijkt mij dus de focus op de content, de boeken zelf. Een toekomstbeeld: zoek in een willekeurige bibliotheekcatalogus naar een boektitel en men krijgt keurig naast de hardcopy en de luisterboek- en daisyromversie, etc. ook de downloadbare digitale versie gepresenteerd. En dan niet zoals nu de leden confronteren met een digitaal boek dat niet gedownload kan worden omdat deze is uitgeleend. Hoe begrijpelijk ook, daarmee zet je jezelf als moderne bibliotheek toch behoorlijk voor schut.

Maar o.a. de voortvarendheid waarmee Google wereldwijd boeken digitaliseert en het hierboven door Wim Keizer aangehaalde wegvallen van tussenschakels (zie hoe het de muziekindustrie is vergaan) hebben ook bij mij inmiddels de vraag opgeworpen of bibliotheken als tussenschakel op het gebied van content in de nabije toekomst nog een relevante rol zullen kunnen blijven spelen. Wie het weet mag het zeggen en is spekkoper.

Toegegeven, mijn huidig pessimisme is wellicht ook ingegeven door een recente persoonlijke ervaring, waarbij ik meer dan ooit een verontrustende parallel zag tussen mijn eigen werk en dat van mijn broer. Als kleine speler in een sterk krimpende markt heeft hij het echter dankzij zijn creativiteit en inzet nog aardig lang volgehouden. Dus wellicht dat bibliotheken nog net tijd genoeg hebben om de veranderingen die zich nu in de boekenmarkt aan het voltrekken zijn in hun voordeel om te buigen. Van het uitlenen van readers tot de door Wim Keizer voorgestelde exclusieve deals met auteurs, het is allemaal het proberen waard. Iemand als Möring zou het op grond van zijn huidige naamsbekendheid misschien zelf wel redden, maar er zullen nog talloze talentvolle auteurs in spe zonder contract en naamsbekendheid verlegen zitten om platformen om hun (digitale) geesteskindjes aan de man/vrouw te brengen. Waarom zou de bibliotheekbranche niet zo’n platform kunnen bieden? En zo zijn er waarschijnlijk nog een aantal zinvolle initiatieven te bedenken.

Mochten we als eeuwenoud instituut desondanks uiteindelijk toch het loodje leggen, dan moeten we in ieder geval kunnen zeggen dat we er alles aan gedaan hebben. Wat dat betreft zou de lijfspreuk van de provincie Zeeland ook ons tot voorbeeld moeten strekken.

[Wim Keizer]

Het nieuws dat Bol.com nieuwe e-readers van Sony aanbiedt met, uiteraard, e-books zelf, verleidde velen tot bespiegelingen over de (nabije) toekomst. Hebben we het “Funda voor de bibliotheken” (centrale catalogus met zoek-, bestel en bezorgmogelijkheden) straks nog wel nodig, of kunnen we vele schakels overslaan en verkoopt de auteur straks gewoon rechtstreeks zijn boeken aan de geïnteresseerde lezer? Schrijver Marcel Möring dreigt er in de Boekenbijlage van NRC Handelsblad van 4 september al vast mee, onder de kop En nu de barricaden op. Evenals Jeroen Brouwers deed in zijn vloekschrift Sisyphus’ bakens, wijst Marcel Möring op het feit dat de schrijver, “die zich aan de onderkant van de literaire voedsel-keten bevindt”, niet alleen het kleinste stukje van de koek krijgt, maar er ook in andere opzichten het slechtst af is: geen CAO-inkomen, vakantiegeld en pensioen, zoals personeelsleden van uitgeverijen en boekhandels (en bibliotheken, kunnen we daar aan toevoegen).

Ketens overslaan

Hoe komt de schrijver aan een groter stuk van de koek? Het antwoord is bij elektronische boeken evident: sla al die ketens die nu nog tussen schrijver en lezer zitten gewoon over. Marcel Möring: “Als de nood aan de man komt, zouden schrijvers natuurlijk zelf de elektronische versie van hun boeken kunnen verkopen. Niets is makkelijker dan dat. Ik heb het geprobeerd. In een middag tijd had ik mijn gehele oeuvre opgemaakt, in een formaat gegoten dat de meeste readers wel kunnen lezen en van beveiliging voorzien. Kosten: verwaarloosbaar. Investering: miniem. Ik ga het voorlopig niet doen, mijn werk zo verkopen, ik hecht aan de kritische blik van de redactie en de goede zorg van een uitgever, maar als de boekhandel werkelijk 60 procent van mijn elektronische uitgaven in de zak wil steken dan zal ik er nog eens ernstig over nadenken. Bij wijze van demonstratie heb ik het korte verhaal waarvoor ik in 2000 de Aga Khan Prize kreeg als e-book op mijn site gezet.”
Het verhaal, East Bergholt, is gratis te downloaden van www.marcelmoring.com.

Zouden Marcel Möring en andere schrijvers hun elektronische boeken tegen rechtstreek-se betaling van leenrecht aan bibliotheken ter beschikking willen stellen, om ze voor een beperkte periode te kunnen laten uitlenen aan het publiek?

[Annette Stevens]

Dank voor de informatie Jeroen. Ik ben het ook helemaal met Joukeinenschede eens dat de bibliotheken snel moeten zijn en niet achter de feiten moeten aanlopen. In onze basisbibliotheek hebben we een e-reader maar er gebeurt nog niet veel mee. Ik heb ook begrepen dat het nog niet zo eenvoudig is om een goed en groot aanbod (er zijn nu ongeveer 160 titels te downloaden?) te en via de bibliotheek aan je klanten te kunnen aanbieden. Maar wat bol.com en andere aanbieders kunnen, dat moet bij ons toch ook lukken?

[Wilma van den Brink]

Heel interessant. Bedankt Jeroen!
Toevallig vroeg me iemand gisteren of ik iets van deze ereader wist. Ik zal hen nu hier naar verwijzen.

[joukeinenschede]

Mooie post Jeroen. Bedankt.
Wij hebben inmiddels ook zo;n reader voor bieb enschede besteld met een aantal boeken.
Omdat NBD-Biblion helaas (nog?) niet levert wat we graag zouden zien gaan wij de deelname aan hun E-Portal stopzetten en zelf wat readers aanschaffen en uitlenen (met handleidingen en aantal leuke titels in verschillende interessesferen alvast er op).
Misschien is het nog niet te laat nee, maar ben bang dat we als branche alweer achter de feiten proberen aan te rennen.