Blogs

De Nationale Bibliotheek Catalogus in de praktijk

Ik ben er een voorstander van dat van alle titels in openbare bibliotheken, één exemplaar "ergens" beschikbaar blijft om uit te lenen. Populair materiaal blijft meestal maar 8 jaar in omloop (ziet er anders ook niet meer fris uit op een display), maar aangezien het exemplaar in de Koninklijke bibliotheek doorgaans niet wordt uitgeleend, zou een lener het mijns inziens altijd nog "elders" moeten kunnen opvragen. Als er van de depot-exemplaren bij de KB een digitale editie beschikbaar kan worden gemaakt wordt het een ander verhaal, maar zover is het nog niet.

Een vriend was laatst op zoek naar Plant een pit , waarvan de laatste, 5e editie, in 1985 is verschenen. Hij vroeg het aan via zijn plaatselijke bibliotheek, waar men via Plusbibliotheken of Worldcat heeft gevonden dat het boek in 2 openbare bibliotheken aanwezig zou moeten zijn, namelijk Hilversum en Den Haag. Helaas kwam de aanvraag terug als niet te leveren, omdat het in de lokale catalogi van beide bibliotheken toch niet meer aanwezig bleek. Dat op zich is natuurlijk al tamelijk vervelend, want dat betekent dat de bezitsopgave in het Gemeenschappelijk Geautomatiseerd Bibliotheeksysteem (GGC) niet klopt.

Dat vond ik een mooie om even flink mijn tanden in te zetten en uit te proberen hoe het nu zit met beschikbaarheid van exemplaren in het land en mogelijkheden tot leveren aan collega openbare bibliotheken, waar de NBC ten slotte een oplossing voor moet zijn.

In de huidige NBC in bibliotheek.nl (zie boven bij Plant een pit), is geen bezitsregistratie te zien, maar gelukkig wel in Worldcat. Daar is te zien dat er naast de dus niet meer aanwezige exemplaren in Hilversum en Den Haag, in de KB nog het depotexemplaar is en verder is de titel aanwezig bij de wetenschappelijke bibliotheken van de Universiteit Wageningen en de Universiteit van Amsterdam. De meeste openbare bibliotheken hanteren een hoger tarief voor aanvragen bij wetenschappelijke bibliotheken, omdat zij zelf € 7,50 per aanvraag aan de leverende bibliotheek moeten betalen. Maar.... er is ook nog een exemplaar bij de Gelderse vestiging van de Rijnbrinkgroep, de Gelderse achtergrondcollectie dus. 

Als je de aanvraag via bibliotheek.nl indient, krijg je dit exemplaar echter niet geleverd, want de Rijnbrinkgroep levert niet over de provinciegrenzen heen. Een mail aan de achtergrondcollectiemensen in Nijverdal had als resultaat dat het exemplaar alsnog aan mij geleverd werd, waarvoor hartelijke dank, maar dat kan een klant dus niet zelf doen en het is nogal omslachtig.

Maar eens een ander geval proberen. Op Twitter reageerde Annette Stevens, voor haar pensioen bibliothecaris te Nuenen, met de suggestie het eens met het Brabantse netwerk te proberen. Na een paar pogingen met titels die via andere openbare bibliotheken ook te leveren waren, kwamen we uit bij Helium, een in eigen beheer uitgegeven boek door een Nuenense schrijfster. Volgens de Brabantwijzer (ik kan er helaas niet naar linken) is deze alleen in Nuenen aanwezig. Bij een check in Worldcat blijkt dat dit exemplaar niet in de GGC verwerkt is, want daar zijn alleen de depot-editie van de KB zichtbaar en het exemplaar van de Universiteit van Tilburg. Betekent dit dat de exemplaren uit de Brabantwijzer sowieso niet verwerkt zijn in het GGC? Dit ga ik nog navragen bij de KB (bij wie moet ik dan zijn eigenlijk?). Voor openbare bibliotheken in het land is dit exemplaar dus niet voor het openbaar bibliotheektarief aan te vragen.

Toch maar eens proberen of ik het exemplaar uit Nuenen geleverd kan krijgen als ik aangeef dat ik het hoogste IBL tarief wil betalen, € 7,50 in mijn geval. Iedere bibliotheekorganisatie heeft daar voor de duidelijkheid weer andere tarieven voor, sprak zij cynisch. Binnen een week kreeg ik de titel geleverd.... van de Universiteit van Tilburg.

Conclusie: in mijn ogen voegt het aan het functioneren van de NBC niets toe als alle aanwezige exemplaren in openbare bibliotheken straks zichtbaar zijn, als er niet tegelijkertijd gekozen wordt voor vrij verkeer over de provinciegrenzen, desnoods voor een iets hoger tarief. Als dat niet gebeurt, kunnen we net zo goed verder modderen met de regionale netwerken, Picarta voor de wetenschappelijke bibliotheken en handmatig aanvragen. Hierbij zou ik Tineke van Ham als voorzitter van de Stichting Samenwerkende POI's in Nederland en Jos Debeij, afdelingshoofd Bibliotheekstelsel, willen oproepen te pleiten voor het leveren van exemplaren van openbare bibliotheekinstellingen over de provinciegrenzen heen, dan hebben we echt een Nationale Bibliotheek Catalogus!

NB Om te bewijzen dat ik de boeken echt in handen heb gehad, foto's bijgevoegd :-)


  

You need to be a member of Open Bibliotheken to add comments!

Join Open Bibliotheken

Comments

  • Hallo Esther,

    Interessante case! Wat het in ieder geval laat zien, is dat de bezitsregistratie in het GGC nog niet optimaal is. De NBC+ kan daar helaas niets aan veranderen, wat niet goed geregistreerd is kan natuurlijk ook nooit goed getoond worden, en voor de gebruiker is dit allemaal erg vervelend. Die wil eigenlijk niet lastig gevallen worden met onze processen, maar gewoon een boek kunnen aanvragen.

    Wat moeten we allemaal doen om te zorgen dat dit soort problemen in de toekomst niet meer voorkomt?
    1. Allereerst, zorgen dat het bezit van de OB's goed in de GGC terecht komt, en dat door alle bibliotheken uitval verwerkt wordt. Een aantal bibliotheken, waaronder Nuenen in dit voorbeeld, moet de uitval nog verwerken.
    2. Verder, duidelijke afspraken maken over levering tussen OB's. En liefst wel zo'n afspraken, dat alles in de collectie Nederland voor iedereen beschikbaar is. Als daar kosten aan zijn verbonden mag daar best iets voor in rekening gebracht worden, maar dat moet dan wel vooraf duidelijk zijn voor de gebruiker.
    Deze punten zijn ook vastgelegd in de WSOB. Weigeren om te leveren is dus geen optie als we de klant goed willen bedienen met z'n allen, en gaat bovendien tegen de uitgangspunten van de wet in. Wel is het belangrijk dat het proces van afhandeling en het provinciaal leenverkeer goed geregeld zijn. De NBC+ kan een hulpmiddel daarbij zijn, evenals VDX, NCC, en een provinciaal ILS, maar dat lost het probleem niet op. Goede routering en klantvriendelijke levering begint met goede registratie, duidelijk afspraken en klantvriendelijke dienstverlening. Voldoende gespreksstof voor de verschillende gesprekstafels die momenteel georganiseerd worden lijkt mij!
    • Dank je wel voor je reactie Brigit! Ik kan het alleen maar met je laatste zin eens zijn uiteraard en hoop dat het naast gespreksstof ook oplossingen zal opleveren.
      • Dat ben ik natuurlijk weer 100% met jou eens! Praten is prima, maar het moet wel tot afspraken en oplossingen leiden waar iedereen zich aan houdt. Overigens was ik erg blij met jouw casus, maakt goed zichtbaar wat de eindgebruiker ervan merkt als het niet goed geregeld is.
  • hmm, dingen zijn duidelijk nog niet optimaal, als nog niet alle titels in de NBC staan en verstopt blijven in lokale catalogi of in Picarta. Dat is één.
    Twee: qua aanvraagbaarheid: in de NBC zit de 'zoek&boek-knop' (zoals ik hem eigenwijs en sentimenteel blijf noemen), volgens mij moet je daar als klant nog steeds het hoge tarief aanvinken om uit de GGC geleverd te krijgen. Dat is iets wat velen vergeten, waardoor niet geleverd wordt. En als je in de NBC niet ziet dat een boek alleen maar in een UB te krijgen is,zal je het al helemaal niet doen. En als je al ziet dat het boek aanwezig is in een OB (ook al is dat buiten de provincie) zul je ook voor het lage tarief kiezen.
    Ingewikkeld. Op te lossen bijvoorbeeld door standaard hoog tarief te rekenen met mededeling dat het mee kan vallen of door gewoon één hoger tarief te rekenen. Geen van beiden prettig. Maar ik denk dat de service de klant echt wel wat meer mag kosten - ook als geldt hier 'liever niet' natuurlijk.
    • Hallo Peter, je schetst volgens mij correct de hobbels die er op dit moment zijn. Het hoge tarief is overigens bij alle biblotheekorganisaties verschillend. Ik werk in 2 bibliotheken, bij de één is er 1 tarief voor alles buiten de eigen organisatie (ook Picarta) en dat is 2,50. Bij de andere bibliotheek is er een tarief voor openbare bibliotheken (dus ook de plusbibliotheken buiten de provincie) dat is 1,50 en 7,50 voor alles daarbuiten. Het begint wel duidelijk te worden, waarom de exemplaren niet zichtbaar worden gemaakt in de NBC....
  • Hoi naamgenoot!

    Je schrijft dat de Rijnbrinkgroep niet over de provinciegrenzen heen levert. Dat geldt op dit moment voor bijna alle openbare bibliotheken. Het landelijke systeem van aanvragen is namelijk zo ingesteld dat een aanvraag, als hij binnen de 'eigen' provincie van de aanvrager niet geleverd kan worden, doorgezet wordt naar het zoekgebied van de Plus-bibliotheken. Het is dus niet zozeer de bibliotheek die besluit om niet te leveren, het is de route die voor een aanvraag in het systeem ingeprogrammeerd is.

    In onderstaand document staat de officiële versie, maar het komt neer op:

    Lokaal zoeken
    Provinciaal zoeken
    Overdracht naar NCC/IBL (als daar voor gekozen is door de aanvrager)
    Zoeken bij Plus-bibliotheken
    Zoeken bij UKB-bibliotheken (als daar voor gekozen is door de aanvrager)

    https://www.kb.nl/sites/default/files/workflow_integratie_vdx_-_cbs...
    • Dank je wel voor je reactie, Esther W. :-). De routing was mij wel bekend vanuit het verleden, maar het lijkt me dat als alle exemplaren zichtbaar zijn, waarvoor de NBC toch o.a. op touw is gezet, je deze routing zou moeten aanpassen, dus dat de bibliotheek dan wel besluit om te leveren. Anders lijkt het me geen meerwaarde bieden ten opzichte van de huidige systemen.
  • Nu zo'n 6 maanden aan het werk in de bibliotheeksector. Begin sommige dingen te begrijpen. Bijvoorbeeld in deze blog.

    Ik snap dat die nationale catalogus bijzonder is om te hebben (een internationale misschien nog meer). Die moet je hebben als sector. En ik krijg steeds meer beeld bij de praktische uitdagingen die daarbij in de weg staan. Niet alleen technische, maar ook economische, politieke, en organisatorische. Dus als we het helemaal voor elkaar hebben, is dat een prestatie van formaat. Wat ik alleen nog niet zo goed begrijp is dat als we de laatste tekortkomingen (die er blijkbaar nog steeds zijn) hebben opgelost, we daarmee een belangrijke stap zetten in het redden van de bibliotheek. Dit is toch iets wat maar voor een beperkte groep een directe waarde heeft? Iets wat er misschien al had moeten zijn? En het is toch iets wat geen echt nieuwe waarde vertegenwoordigt, iets wat de relevantie van de bibliotheek in deze tijd vergroot?

    Als dat niet zo is, moeten we nog steeds zorgen voor zo'n goed functionerende catalogus. Maar dan past het zeker niet om hard over deze prestatie op de trom slaan. We moeten dan harder op zoek naar wat wel nieuw is en (voor veel klanten/leden/bezoekers) waarde vertegenwoordigt.
    En als het wel zo is, moet ik nog meer leren dan ik dacht.
    • Het is zeker iets wat er al lang zou moeten zijn. Wij moeten een toegang garanderen tot de Collectie Nederland, zie ook de opmerking van Johan. Dus als het eindelijk zover is, is het geen nieuwe waarde, maar een waarde die we tot nu toe nog niet hebben kunnen inlossen.
  • Ik heb de WSOB [1] er nog even op nageslagen. Artikel 8 a/b geven duidelijk aan wat er t.a.v. het IBL wordt gevraagd van de bibliotheken. Het zou dus voor iedereen mogelijk moeten zijn de boeken 'Plant een pit' en 'Helium' te vinden en aan te vragen.
    [1] https://www.eerstekamer.nl/behandeling/20141205/publicatie_wet_4/do...
This reply was deleted.

GO opleidingen

Nedap Librix