Cultuurshock

[Marjolein Lolkema]

“Sint-Lievens-Essen? Dan moet u deze weg uit rijden. Eerste weg gaat u rechts af. Bij het kapelleken flink toeteren! Niet vergeten hoor! Anders horen andere auto’s u misschien niet. U gaat de hoek om en volgt de weg net zolang tot u in Sint-Lievens-Essen uit komt”. In het donker kregen mijn ouders van een aardige Vlaamse mevrouw deze routebeschrijving naar het dorp waar onze bed & breakfast was te vinden. Ze waren al uren aan het ronddolen en de weg volledig kwijt geraakt. Ze besloten de aanwijzing van deze mevrouw te volgen en sloegen rechtsaf, kwamen aan bij het “kapelleken”.

Nog nooit had mijn moeder over zo’n smal weggetje gereden, laat staan in het volslagen donker. Zo kwamen ze aan bij het Kapelletje en stonden ze ’s avonds laat als nuchtere Hollanders in een totaal verlaten landschap met alleen een aantal grafzerken als gezelschap te toeteren. Welkom in Vlaanderen, pa en ma!
Een paar dagen later besloten wij met ons drieën op sightseeingtoer door de omgeving van Herzele te trekken. Al gauw ontdekten wij, monumentenliefhebbers als we zijn, een interessant lijkend kerkje. Ik vertraagde de snelheid van mijn Polootje en wilde om het kerkje heen rijden. Tot mijn verbazing werd ik gestalked door een medeweggebruiker. Iedere keer koos deze automobilist precies dezelfde route die ik verkoos. Ik begon geïrriteerd te raken. Het enige dat ik wilde was even een mooi parkeerplekje zoeken voor mijn auto en dan rondkijken bij deze kerk, maar steeds was daar die andere automobilist. Uiteindelijk zijn we daarom maar stil gaan staan en hebben we het raampje open gedraaid. Meteen sprong er een alleraardigste mevrouw uit de auto en werd er enthousiast gevraagd: “Amai, we vroegen ons af of u soms de weg kwijt was, kunnen we u helpen de weg terug te vinden?”
Belgen en Nederlanders, we spreken dezelfde taal en toch zijn we soms totaal verschillend. Er ontstaat soms een echte cultuurshock.

In de bibliotheek van Herzele raakte ik in gesprek over de boeken van Maarten ’t Hart en Jan Siebelink. Deze schrijvers hadden hier grote indruk gemaakt. Tegelijkertijd werden de verhalen als een stukje curiositeit ervaren: in een land met een sterke rooms-katholieke achtergrond wordt met sterke verbazing gekeken naar de gebruiken en gewoonten in een omgeving met een sterke protestants-christelijke achtergrond. Net zoals wij met een gevoel van ongeloof tegen het rooms-katholieke gebruik aankijken dat vroeger meisjes die met jongens omgingen in een tehuis werden geplaatst (The Magdalene Sisters (film uit 2002) van Peter Mullan), zo kijken zij met een groot ongeloof naar de verhalen die door ’t Hart en Siebelink beschreven worden in bijvoorbeeld “De Jacobsladder” en “Knielen op een bed violen”.

Na een dag stage lopen praten mijn ouders en ik hierover na. Zij zijn overdag weer eens wezen dwalen in de omgeving en ergens tijdens hun dwaaltocht belandt in een kerk. In deze kerk zijn ze gaan bladeren in een gebedenboek waar gelovigen hun voorbeden mogen achterlaten.

En dan beginnen de Hervormde ogen van mijn vader te twinkelen en komt de cultuurshock van ons weer even heftig naar boven. Besmuikt vertelt hij: “En wat denk je dat we lezen in het gebedenboek…?”

Voor de liefhebber van de Belgische cultuur hier een compilatie uit de mooiste vondsten van mijn ouders:

“Heilige Antonius, mag ik u vragen om mijn liefste zoon te genezen.” (de anderen zijn niet zo lief was onze gedachte…)
“Heilige Antonius, help me bij mijn studiekeuze en mijn wratten.”
“Heilige Antonius, zorg dat mijn schoondochter meer verstand krijgt.”

Eerder gepubliceerd in "Literatureluurtje" op www.zwartewaterkrant.nl.