Bibliotheek 2.0 en verder

[Jan de Wit]

Bibliotheek 2.0, Web 2.0, Web 3.0, Web 4.0 tsjah waar eindigd het?
Voor mijn gevoel staan we aan de wieg van een behoorlijke evolutie op digitaal niveau maar zeer zeker ook op maatschappelijk/ sociaal niveau. Het zal een aantal generaties duren voordat de bibliotheek met haar gedefinieerde rol wederom de maatschappelijk hoeksteen wordt. De bibliotheek is momenteel zoekende en voelt de hete adem van commerciële giganten zoals bol.com amazon, apple en noem maar op. Wij lijken ons dood te staren op wat dergelijke organisaties hun klanten aanbied en hoe wij dat dan ook maar moeten doen. Er wordt zelfs gesuggereerd dat zodra we de trein missen als het gaat om E-books we ten dode zijn opgeschreven, Wie leent er nu een boek als je deze gewoon kunt downloaden voor 99cent?. Een begrijpelijke angst maar zonde om er over te piekeren. De bibliotheek is geen commercieel gigant en moet dat ook niet willen worden. Ik omarm bibliotheek 2.0 maar niet om de wedloop met de genoemde giganten aan te gaan maar om juist de klanten de aandacht en service te kunnen geven die ze niet krijgen van een commerciële bully .

[Jeroen van Beijnen]

"Ik omarm bibliotheek 2.0 maar niet om de wedloop met de genoemde giganten aan te gaan maar om juist de klanten de aandacht en service te kunnen geven die ze niet krijgen van een commerciële bully ."

Daar zit hem nu net het probleem, dit doen bibliotheken nu juist vaak niet (uitzonderingen natuurlijk daar gelaten). Bibliotheken zijn voor de diensten die zij leveren zo mogelijk nog afhankelijker van de commerciële bully dan haar klanten. Onze klanten verwachten van de bibliotheek ook goed werkende, betrouwbare en snelle digitale diensten, maar die kunnen wij vaak niet leveren omdat onze leveranciers ons hier vaak in tegenwerken.

Een abonnement op een krant kost een bieb misschien een paar honderd euro per jaar. Voor een digitale versie die wij alleen in de bibliotheek mogen bekijken betalen de duizenden euro's. Idem voor de tijdschriften en vermoedelijk in de toekomst ook voor eBooks.
Het uitlenen van games is in feite niets anders dan het uitlenen van DVD's of CD's. TOch kunnen bibliotheken deze maar beperkt uitlenen omdat onze leveranciers hier niet akkoord mee zijn.
Bibliotheken geven jaarlijks enorm veel geld uit aan backoffice medewerkers die de gegevens in een centrale catalogus up to dat houden waarvoor wij vervolgens onszelf weer blauw betalen om hier toegang tot te krijgen.
Bibliotheken betalen voor scans van boekencovers die zij zelf zouden kunnen maken aan externe partijen .
En zo kunnen we nog wel even door gaan.

Nee de bibliotheek zal nooit de strijd aan kunnen gaan met een Google, Bol.com of Apple. Dit moet een bibliotheek ook zeker niet willen. De bibliotheek is er zeker niet om winst te maken. Maar ik denk persoonlijk dat de bibliotheek wel veel kunnen leren van de werkwijze van deze instellingen die in tegenstelling tot de bibliotheek nog wel enorm aan het groeien zijn.

[Ron Wessels]

Ik begrijp je zorgen en ik begrijp ook dat je van de bibliotheek geen plaatselijk filiaal van Bol.com wilt worden. Toch denk ik dat de bibliotheek binnen web 2.0 en de snelle digitale expansie een belangrijke rol kan hebben, bijvoorbeeld als wegwijzer naar kwalitatief hoge en betrouwbare informatie. Dat kan bijvoorbeeld door het aanbieden van een portal-functie.

Ook is er een rol weggelegd het bij elkaar brengen van vraag naar en aanbod van informatie. Daarbij zal de bibliotheek en haar medewerkers meer dan ooit naar buiten moeten treden om het dienstenaanbod meer bekendheid te geven. DOK Delft bijvoorbeeld vervult daarin een mooie voorbeeldfunctie.

Hoewel je idd geen Bol.com hoeft te worden kun je toch juist van dit soort bedrijven leren. De manier waarop zij weten in te spelen om de klant beter aan zich te binden en deze telkens terug weet te laten komen op de site is immers iets waar veel bibliotheken jaloers op zijn. Je hoeft het concept niet te kopiëren, maar je kunt er wel elementen uithalen waarmee je eigen organisatie weer wat beter je klantenkring weet te binden.

Het blijft zoeken, maar de mogelijkheden liggen er zeker. Gezien het feit dat veel web 2.0 applicaties gratis zijn, kost het ook niet zoveel om lekker te experimenteren. Daar is durf (en veel tijd) voor nodig!
Succes met je zoektocht.