Praat mee over het Professoneel statuut 2007

[Jan Klerk]

Tijdens de laatste NVB "Megasessie" is het vernieuwde 'Professioneel Statuut' voor professionals in openbare bibliotheken officieel gepresenteerd. Hieronder de integrale tekst. Wat vinden jullie van de tekst, met name ook van de toepasbaarheid in de praktijk?

Statuut voor professionals in openbare bibliotheken

Inleiding
In 1993 stelden de leden van de Nederlandse Vereniging van Bibliothecarissen, afdeling Openbare Bibliotheken, hun eerste professioneel statuut op. De bedoeling daarvan was uitgangspunten voor professioneel handelen en verantwoordelijkheden vast te leggen, en zo het beroep van bibliothecaris goed op de kaart te zetten.

De komst van internet heeft de wereld waarin de openbare bibliotheek opereert sindsdien volslagen veranderd. Om relevant te blijven, moest de bibliotheek meeveranderen en werd vanaf 2001 de bibliotheekvernieuwing ingezet. Die ontwikkeling vraagt ook om een nieuw profiel voor de mensen die er werken, en dus om een nieuw statuut.

Dit nieuwe statuut, gepresenteerd op de themadag ‘Professionaliteit anno 2007 en verder’, sluit aan bij de Richtlijn voor openbare bibliotheken en de Certificeringsnorm voor openbare bibliotheken 2006-2009. Het is de bedoeling dat alle medewerkers zich hierin herkennen en er inspiratie uit putten. Het heet voortaan dan ook: het Statuut voor professionals in openbare bibliotheken.

Wij werken in de openbare bibliotheek:
• een warenhuis van kennis en informatie
• een centrum voor ontwikkeling en educatie
• een encyclopedie van kunst en cultuur
• een inspiratiebron van lezen en literatuur
• een podium voor ontmoeting en debat

De kern van ons beroep
Bemiddeling tussen vragers en aanbieders van informatie: dat is de kern van ons beroep. Informatiebemiddeling bestaat uit vier stappen: de vraag peilen, de informatie zoeken, selecteren en overdragen ‒ in welke vorm dan ook. Om dat efficiënt en effectief te kunnen doen, zorgen wij er ook voor dat we goede collecties vormen en het aanbod aantrekkelijk presenteren. We houden daarbij vier criteria voor ogen: informatie moet allereerst betrouwbaar zijn, en daarnaast actueel, representatief en pluriform.

Onze taken
In welke functie wij ook werkzaam zijn, dit zijn de taken waar wij een bijdrage aan leveren:
• Wij bundelen collecties, kennis en diensten van de bibliotheek en van privépersonen of instellingen.
• Wij leren mensen omgaan met nieuwe media en maken hen informatievaardig, omdat ze dat nodig hebben om te kunnen functioneren in de maatschappij.
• Wij maken mensen bewust van lokaal, provinciaal en landelijk erfgoed.
• Wij bevorderen actief het lezen en de literatuur. Daarbij putten we uit de collectie van alle bibliotheken.
• Wij stellen mensen in staat anderen en andersdenkenden te ontmoeten. We bieden een onafhankelijke ontmoetingsplaats om kennis te geven en te nemen van elkaars ideeën en overtuigingen. Dat doen we vanuit onze maatschappelijke betrokkenheid.

Onze uitgangspunten

• Vrij verkeer van informatie
Elk individu heeft recht op vrije en gelijke toegang tot informatie en vrijheid van meningsuiting. Ons doel is onze klanten te helpen zich met die gereedschappen persoonlijk te ontwikkelen en te emanciperen. Daarom bevorderen wij vrij verkeer van informatie tussen producten, consumenten en intermediairs.

• Deskundigheid
Voor de functie die we vervullen in de openbare bibliotheek hebben we een relevante opleiding gevolgd. We houden onze vakkennis, andere relevante kennis en vaardigheden op peil om ons werk goed te kunnen blijven doen.

• Verantwoordelijkheden
De kaders, missie en visie van onze branche en onze eigen bibliotheek geven ons richting, maar daarbinnen werken we autonoom. Altijd zijn we ons bewust van onze verantwoordelijkheden jegens onze klanten, collega’s, organisatie, professie en de samenleving. We gebruiken onze professionaliteit en bewaken die binnen het bibliotheekbeleid. We kijken kritisch naar onze dienstverlening en stellen die zonodig en zo mogelijk bij om de kwaliteit te verhogen.

• Kwaliteit
We voelen ons persoonlijk betrokken bij en verantwoordelijk voor de kwaliteit van onze dienstverlening. Om goed in ons vak te kunnen functioneren, vinden we een open en onbevooroordeelde houding naar elkaar onontbeerlijk. Intercollegiale toetsing zien we dan ook als een belangrijk onderdeel van ons professionele handelen en ons kwaliteitsbeleid.

• Integriteit
Wij doen ons werk op basis van openheid, openbaarheid en onpartijdigheid. Censuur wijzen we zonder meer af. Als het gaat om de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, handelen we volgens de Wet Bescherming Persoonsgegevens en de bijbehorende regelgeving.


Colofon:
Deze tekst kwam tot stand in opdracht van het bestuur NVB, afdeling Openbare Bibliotheken en dankzij de medewerking van een aantal professionals uit de branche.

De tekst is samengesteld door:

Arie Verrijp
Jannie van Vugt
Leo van Heereveld

Tekstbewerking: Irene Geerts, tekst & redactie Amsterdam

© NVB-OB 2007

[Hans Veen]

Beste Jan,

Het is allemaal weer mooi opgeschreven. Maar wat willen jullie er mee bereiken? Of veranderen?

Groet,
Hans Veen

[Wim Keizer]

Ha Hans,

Ik heb nog meegewerkt aan het eerst professioneel statuut van de NVB-OB.
Het is toch mooi dat een groep vakgenoten met een geactualiseerde versie komt. Goed voor de inspiratie.
Niet zuur worden, Hans.

Groet,
Wim

[Hans Veen]

Beste Wim,

Niet zuur, zeer geinteresseerd. Als het bij proza blijft is dat jammer. Wat bibliothecarissen ermee gaan doen, is essentieel. En braaf: een wat radicalere toon mag wmb wel. Er is alle reden om pal te staan voor de vrijheid van informatie en de privacy van klanten. Commercie en ongebreideld snuffelen en bemoeienis door de overheid ligt op de loer. Zeker bij dit kabinet. Wat dat betreft zijn de amerikaanse collega's soms een voorbeeld.

Groet,
Hans Veen

[Jan Klerk]

Beste Hans,
Ik zie het stuk zelf vooral als een discussiedocument. In m'n eigen bibliotheek stellen we het aan de orde in de werkoverleggen. De kloof tussen dat wat in het stuk als wenselijk wordt gezien en de praktijk op de werkvloer is vrij groot. Kortom als antwoord op je vraag: de NVB wil bewustwording teweegbrengen en dat kan uitsluitend als het stuk breed aan de orde wordt gesteld bij de functionarissen waar het statuut over gaat.
En voor Bibliotheek 2.0 zou ik graag zien dat er over het stuk zelf wordt gesproken. Vinden we het met elkaar belangrijk dat er een Professioneel Statuut is? Of volstaat een pragmatische 'leven bij de dag' en 'roeien met de riemen die je hebt'-benadering beter? Ik vind het zelf in ieder geval belangrijk dat je als professional in een razendsnel ontwikkelende context goed weet waar je voor staat.
Grtz. Jan

[Edwin Mijnsbergen]

Ik lees dit ook voor het eerst en ik kan mezelf er ook alleen maar bij aansluiten. Maar wat betekent dit statuut? Is het een richtlijn? En zoja voor wie?

Het zou mooi zijn als iedereen iets zou doen met dit statuut, iig.

[Jan Klerk]

Ha Ed,
Dit Statuut is een geactualiseerde versie van het oude statuut waar Wim over spreekt. Het Statuut is een richtlijn voor alle mensen die in openbare bibliotheken professioneel bezig zijn met kennis en informatie. De NVB mag wat mij betreft wat meer de discussie opzoeken met de achterban vandaar dat ik hier in Bibliotheek 2.0 een plekje heb gecreeërd. Zie ook de antwoorden van Wim en m'n eigen reactie op die van Hans. Er zijn nu ongeveer 500 mensen lid van de NVB-OB. De NVB-ob heeft zich tot op heden vooral beziggehouden met het organiseren van studiedagen, functioneert op beperkt niveau als inhoudelijke sparringpartner voor de VOB en heeft dus ook het Professioneel Statuut opgesteld en gepubliceerd. Er zijn ongeveer 10.000 mensen werkzaam in de OB-branche. Het bestaansrecht van de NVB-ob kan hier ook besproken worden. Laten we de boel maar gewoon opengooien. Die 500 leden van de NVB-ob worden in ieder geval allemaal uitgenodigd om aan de discussie hier deel te nemen.
grtz. Jan

[Hans Veen]

Beste Jan,

Hoe zie jij dat verschil tussen praktijk en het Statuut?
Is er geen reden om wat radicaler te zijn bij bescherming van de privacy van bibliotheekklanten? De huidige wettelijke mogelijkheden - als uitzondering op de wettelijke bescherming - gaan echt heel ver. Justitie mag gewoon vissen en bibliotheken opdragen van alles aan te leveren, ook aantekeningen van informatiespecialisten.

Overigens: heel belangrijk zo'n statuut, maar pas relevant als je weet welke acties je in gang zet. Discussie is al mooi.

Groet,
Hans Veen