Legitimatie nodig bij internetgebruik ?

[Jeroen Last]

Internetgebruik in onze bibliotheken is gratis en dat blijft zo. Omdat monteurs bij ons bezig zijn om routers, splitters en proxy's in te regelen i.v.m. glasvezel kreeg ik de vraag of er een voorziening moet worden aangelegd waarbij klanten zich vooraf moeten legitimeren bij gebruik van het internet in de bibliotheek.
Ik kan me herinneren dat ik daarover enige tijd geleden ( één jaar, twee jaar?) een brief/notitie heb zien binnenkomen, dat had iets te maken met terrorismebestrijding, maar ik ken de regels daaromtrent niet (meer).
Kan iemand van jullie me op weg helpen met ervaringen, tips, in dezen ?

Jeroen Last
BiblioNova

[jan de waal]

Jeroen

Wie Wifi internet aanbiedt in een bibliotheek moet een vorm van registratie doen. Maar helemaal duidelijk is er niet wat er geregistreerd moet worden. De meeste wifi punten loggen het MAC-adres van het apparaat en de tijd. Hoewel te verwachten is dat overheden/ Europees parlement steeds meer greep willen krijgen op het internet gebruik. Tijdens mijn vakantie in Italië verlangde de bibliotheek mijn ID-kaart en daarvan werd een kopie gemaakt en de tijd opgeschreven hoelang ik achter de internet pc zat.
In Oss willen we het internet gratis gaan aanbieden maar gebruikers moeten zich wel inschrijven als "digitaal lid" (gratis) en hiermee kunnen zij als een soort gratis digitaal-lid gebruik maken van (betaalde en gratis) digitale diensten. Voordeel is dat we het gratis internetgebruik kunnen reguleren, bijvoorbeeld 3 uur gratis internet per week.
De basisbibliotheek maasland heeft op dit moment WiFI op basis van het FON-concept. Dit regelt voor eenvoudige en goedkope manier (aanschaf router 20 euro) draadloos internet voor de klanten.

In Rusland en Amerika gaan wel steeds meer stemmen op om wifi apparatuur of gebruikers te registreren. In een studie uit 2005 : Een Juridisch blik op Wifi staat een gedegen uitleg

In een advies aan de horeca [site]

Misbruik door gasten
Als u gelegenheid geeft tot internetten dan krijgt u te maken met de Telecomwet (1998). Van belang hierbij is dat u op enigerlei wijze mogelijk aansprakelijk bent voor misbruik van gasten van uw netwerk, bv. door het te gebruiken voor spam of hacken. Om dit te voorkomen moet u op enigerlei wijze het gebruik registreren. Alhoewel de risico's juridisch niet echt groot lijken is het wel goed om er even bij stil te staan.

In principe zijn er drie situaties denkbaar:

WiFi-gebruik op basis van abonnementen bv. bij Vodafone, T-Mobile of KPN. Hierbij is altijd bekend wie waar en wat doet met WiFi;
WiFi-gebruik op basis van bv. kraskaartjes of zelfs gratis. Hierbij is in principe niet bekend wie de gebruiker is. De meeste aanbieders van WiFi houden echter een log bij van bezochte sites en met welke WiFi-kaart dit is gebeurd. Alle WiFi kaartjes hebben namelijk een uniek nummer. Bovendien moet de WiFi-gebruiker bij activeren zijn naam opgeven;
internetgebruik vanuit kamers of zalen via een vaste internetverbinding. Ook hier geldt de aansprakelijkheid. Omdat persoonsgegevens in dit geval bekend zijn en de meeste servers een logmogelijkheid hebben van het gebruik voldoet u hier vrij snel aan de eis.
Naast de bovenbeschreven registratie moet uw netwerk, in het geval uw gasten hiervan gebruik maken, aftapbaar zijn. Als u zelf een volstrekt open WiFi-netwerk aanlegt bent u aansprakelijk voor misbruik en u heeft dan geen mogelijkheid om te achterhalen wie er gebruik van gemaakt heeft. Een volstrekt open WiFi-netwerk is dus niet aan te raden.

[Edwin Mijnsbergen]

Ik herinner me de zaak van de bibliotheek Vught nog (http://www.zbdigitaal.nl/2006/05/wij-hoeders-van-vrije-toegang-tot....) Daar is bij ons later nog over gecommuniceerd, ik zal eens kijken of ik dat nog kan vinden in de digitale stukken op het werk.

In de ZB is alles nu nog vrij te gebruiken maar eind dit jaar stappen we over op de cashless library en moet er een andere oplossing komen. Of legitimatie dan ook zal worden toegepast weten we nu nog niet, dat overleggen we dit najaar.

Nuttig om hier alvast een aantal cases te lezen. Bedankt voor het aankaarten Jeroen (en voor het reageren Jan)

[Joost Geraets]

Ik vind FON een mooi concept. En volgens mij is de logging daarbij / -in geregeld. Komt er een voorstel voor Brabant / Nederland Jan?

Meer over FON? Zie bijvoorbeeld de uitleg van een Nederlandse FON gemeenschap en de FON pagina van de Wikipedia.

[jan de waal]

@Joost

We hebben een advies gestuurd naar alle directies van de bibliotheken in Noord-Brabant om indien men geen wifi heeft om het FON concept te kiezen.
Ik zou het graag landelijk doorgetrokken zien. Ik heb hiervoor een plan geschreven voor de innovatieclub.
Het zou wel handig zijn indien FON gekoppeld kan worden aan de bibliotheeksystemen.

[steven leeman]

niemand houdt je tegen om het te koppelen aan je bibliotheeksysteem...
als je het landelijk kunt doortrekken wilt dit zeggen dat je over meer dan 50 foneras spreekt;
mits er genoeg afname is kan fon er evenredig r&d resources achter zetten...

de fonera 2.0 bijvoorbeeld biedt een usb poort...Daar kan je in theorie dus een e-id kaart lezer op loslaten.

maar eenvoudiger is misschien dat je op een 20euro fonera zelf een "localusers" file kunt plaatsen... hierin zet je dan een export van je leden... een paswoord systeem kun je zelf wel uitwerken... dat hoeft geen enigma code te zijn

voordeel is dat je nadien perfect weet wanneer user X zich heeft aangemeld en hoelang...

in theorie is dat voldoende... alleen bij emails wordt er verlangd dat je ook nog de to-field kunt loggen maar dat ligt in handen van een gmail/hotmail/emailsysteem van je isp....

bij fon weten ze het macadres, userid, ip adres op dat ogenblik.... als jij het userid dus uniek kunt houden kun je nadien perfect laten traceren wie het kan gedaan hebben

loggen welke websites ze bezoeken is niet echt nuttig...ze kunnen perfect trachten een "proxy" te misbruiken of een https vpn tunnel te gebruiken om hun sporen te bedekken

[jan de waal]

@Steven Ik denk dat van de ongeveer 1000 bibliotheekvestigingen in Nederland pas zo'n 20% een of andere vorm van Wifi aanbod hebben. Dus 80% heeft nog geen draadloos internet. In mijn voorstel gaan we uit van een totale dekking bij alle vestigingen en alle steunpunten.
Het draadloos internet het liefst op basis van FON omdat we dan ook aansluiten bij een gemeenschap. Als het zo ver is gaan we dieper in op de techniek zoals je beschrijft. Bedankt

[jan de waal]

Waar is een FON in je eigen woonplaats: http://maps.fon.com/

[Jeroen Last]

Allen bedankt voor jullie reacties. Het inrichten van zo'n FON zal ik hier ook voorstellen. Interessant.
In mijn vraag bedoelde ik eigenlijk niet internet via WIFI, maar 'gewoon' via de vaste lijn met een pc/mac. Klanten komen bij ons binnen en kunnen momenteel gewoon aanschuiven en beginnen met internetten zonder te hoeven betalen, zonder te hoeven wachten, zonder zich te hoeven legitmeren en (meestal) zonder tijdslimiet. Dat is ideaal ! En liefst wil ik dat ook zo houden, maar ik vraag me nog steeds af of dat zo nog wel mag.

[jan de waal]

@jeroen Voor Wifi of vast zal geen verschil zijn in de (komende) regels. Er zijn commercieel een aantal oplossingen zoals van http://www.beesmart.nl/.

Ik weet dat Breda een mooie oplossing voor internet gebruik heeft, mensen krijgen zelfs een jaar lang hun eigen omgeving. Maar dat vereist ict aanpassingen.
In mijn visie past wel dat bibliotheken een hoogwaardige, veilige en kwalitatieve internet verbinding aanbieden. Belastingen moeten vanaf 2012 digitaal ingevuld worden en andere overheidsdiensten bieden steeds meer digitale informatie aan. Een prima taak voor de fysieke bibliotheek. Amsterdam, OBA, heeft het met 500 gratis pc's een paar jaar geleden al gesnapt.

[Nick]

Als je googlet op hotspot oplossingen kom je wel aardig wat info tegen, bv:

http://www.wlan-shop.nl/netwerk-shop/Hotspot-oplossingen/index.html

De meeste van dit soort oplossingen bieden ondersteuning voor ldap/radius, dus een koppeling met een bibliotheeksysteem is goed te doen lijkt me. Je kunt dan een mac adres koppelen aan een lener zonder tussenkomst van personeel. Ik neem aan dat je dan voldoende afgedekt bent juridisch. Alleen inloggen met een pasummer lijkt me dan onvoldoende, maar alle bibliotheeksystemen hebben inmiddels de mogelijkheid om per lener ook login gegevens op te slaan.

[Johan Hoenink]

Ja alle bibliotheken moeten draadloos internet ter beschikking stellen aan hun klanten. Deze wens heb ik al vaker geuit.
De vraag of om hiertoe toegang te krijgen legitimatie/registratie verplicht is (en dat lijkt me wel relevant om dit op een goede manier in te regelen) is volgens mij echter nog altijd niet beantwoord.

[Nick]

Het stuk waar Jan naar linkt is hier vrij duidelijk in (Paragraaf 4.4). Sowieso moet het draadloze netwerk afgesloten zijn, omdat je anders een openbare wireless access provider bent met een betalingsplicht aan de Opta. Op een niet openbaar netwerk is er geen beveiligingsplicht, maar er wordt wel verwacht dat de aanbieder op een redelijke manier handelt (erkennen dat een handeling illegaal is, en maatregelen nemen om het te stoppen). De eindconclusie van de paragraaf is dan ook dat je door registratie op een snelle manier behulpzaam kunt zijn bij de opsporing van de gebruiker.