E-Portal (NBD-Biblion) rijp voor landelijke uitrol?Denk het niet!

[joukeinenschede]

Deze week ontvingen wij in bibliotheek 053 (Enschede dus) promo materaal van NBD-Biblion over de E-Portal (e-books lenen).
De pilot was dermate succesvol gebleken dat besloten is om e.e.a. landelijk te gaan aanbieden. Mooie poster erbij.Bibliotheek Enschede nam deel aan de pilot.
Ik schrijf dit op persoonlijke titel (!), maar denk zeker te weten dat ik ook namens betrokken collega's spreek.

Met alle respect voor NBD-Biblion (experimenten durven en willen aangaan is klasse!): E-Portal in huidige vorm is niet iets om van een succes te spreken en (daarom) landelijk te gaan uitrollen. Sorry!

Mijn bezwaren na uitgebreid testen binnen organisatie zijn ondermeer:
- E-Portal is zeer gebruiksonvriendelijk (na 2x klikken krijg je foutmelding)
- het aanbod is te beperkt (en wordt nauwelijks aangevuld)
- er is gekozen voor een systeem gericht op gebruik via computer (ik wil het op E-book reader!)
- er is gekozen voor een DRM-formaat dat niet? nauwelijks wordt ondersteund
- de (bijbehorende) Sony Reader kan bijna niks!

Kortom: we hebben er in Enschede heel veel tijd en energie in gestoken, maar we durven dit product niet met een pr-campagne aan te bieden aan onze klanten (test gebruikers hebben hetzelfde oordeel geveld).

Wij in Enschede gaan wachten op de BeBook 2.0 reader. Daar gaan we leuke dingen op zetten voor de mensen en uitlenen.

Het kan heel verkeerd overkomen beste NBD-Biblion, daarom is dit dus op persoonlijke titel!
Ik had e.e.a. ook al getweet op Twitter (maar daar zitten jullie nog niet op?) en vond het netjes om het ook hier te plaatsen. "Aan dode paarden moet je niet trekken!Die moet je begraven!"

Just my cents!

[Peter Nugteren]

Wij merken nu ook dat de iets betere titels vrijwel altijd zijn uitgeleend. Jammer, heel jammer dat we aan dit licensie systeem vast zitten. Maar ook hier schijnen uitgevers mee te maken hebben gehad.
Misschien komt er in 2011 een nieuwe overeenkomst.
Of gaat BOL.com tegen gunstige voorwaarden/tarieven ebooks uitlenen. Of moeten we jaren wachten op populaire titels.
Dan kunnen we de toko wel gelijk dichtdoen.

[Peter Delsman]

Of een deal met Bol.com: via bibliotheeksites en catalogi e-books aanbieden te leen (bieb; eenamlig als bij CDR) en te koop via Bol.com. En fragmenten van e-books koppelen aan de catalogus bij de te lenen fysieke boeken, zodat een klant een idee krijgt van het te lenen of wederom te kopen fysieke boek of e-book. If you can't beat them ...

[jan de waal]

Hieronder de grote lijnen voor eigen e-portaal:

Inleiding


In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat het digitaal integreren van materiaal een arbeidsintensieve aangelegenheid is. In het verleden deden monniken dit werk: gratis. Nu wordt dit stilaan voor een groot deel door Google e-books overgenomen. Het Nederlandse Openbare Bibliotheekwerk zou inzet moeten plegen om deze ontwikkeling te integreren in het Openbare Bibliotheekwerk. Daar liggen belangen vanuit het publieke domein. Samenwerking met Google books zou moeten worden opgezet.

Bovendien zouden de auteursrechten voor het toevoegen van digitale content aan bibliotheekcollecties moeten worden vastgelegd in wettelijke kaders. De reden hiervan is evident: beschikbaarheid in het publieke domein. Niet per uitgever dient onderhandelt te worden over wel of niet en tegen welke vergoeding een en ander ter beschikking wordt gesteld, maar op basis van een wettelijk kader.

Idee


1. Voorbereidingen treffen om de op dit moment nog volledig onder auteursrechtelijk beschermde e-books succesvol te kunnen opnemen in de landelijke digitale bibliotheekdiensten. De introductie van deze dienst zal nog enige tijd vereisen. Het hieronder beschreven project kan als voorbeeld dienen om een structuur te ontwerpen waarin ook auteursrechtelijk beschermende e-books kunnen worden opgenomen.
2. Ten behoeve van het Openbare Bibliotheekwerk alle beschikbare, rechtenvrije, Nederlandstalige informatieve en literaire digitale boeken verzamelen, ontsluiten en beschikbaar stelen in één format.

(Een groot aantal e-books bevinden zich in het publieke domein en zijn rechtenvrij verspreidbaar. Google heeft met Google books veel boeken ontsloten waaronder veel Nederlandstalige titels. De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren heeft Nederlandstalige en Project Laurens Jansz. Coster hebben vooral Nederlandse literatuur ontsloten. De KB heeft het E-Depot maar dit materiaal is niet vrij toegankelijk. Hiernaast naast zijn nog talloze sites met gratis en rechten vrije boeken.
Binnen het Nederlandse taal gebied is géén organisatie die een samenhang brengt in deze rechtenvrije teksten.

De redenen daarvan zijn:

Er vindt op dit terrein geen collectionering plaats en aldus is er ook geen toegankelijke collectie
Marktpartijen zijn niet geïnteresseerd in het collectioneren, uniformeren, transformeren en ontsluiten van rechtenvrije digitale producten omwille van het feit dat dit voor het grootste geen verdienmodel is
Openbare Bibliotheken worden momenteel niet herkend als distributiepunt van digitale boeken.
Het Openbare Bibliotheekwerk kan middels dit project ervaring opdoen met het ‘uitlenen’ van digitale producten
In de tijd gezien is het een project dat snel realiseerbaar is, vanwege het feit dat er op deze werken niet langer auteursrechten rusten en bibliotheken aldus snel met deze landelijke dienstverlening te kunnen starten
Bovendien groeit het aandeel digitale rechtenvrije materialen en deze kunnen dan ook onderdeel van de collectie worden
Het project is beperkt tot rechtenvrije media, vanwege het feit dat er voor het Openbare Bibliotheekwerk nog geen wettelijke maatregelen zijn getroffen m.b.t e-books waarop nog rechten worden uitgeoefend
Beoogd eindresultaat


Er is voor het gehele Nederlandse publiek een collectie rechtenvrije Nederlandstalige e-books beschikbaar. Het project maakt het noodzakelijk om vanaf de start van het project hierop een actief collectioneringsbeleid toe te passen.

De collectie wordt geïntegreerd in de catalogi van bibliotheken en is separaat beschikbaar op een landelijke site van het Openbare Bibliotheekwerk. Ook hier zijn de e-books full text leverbaar.

Projectbeschrijving
In het project worden rechtenvrije e-books (de definitie van de op te nemen digitale content dient nog gedefinieerd te worden) worden gecollectioneerd en getransformeerd naar standaard format genaamd Epub en zijn beschikbaar voor alle Nederlandse burgers.
Doelgroep: het gehele Nederlandse taalgebied
Gebruik marketing en promotie:

De aanwijzing aan burgers dat de Openbare Bibliotheek digitale content heeft rondom e-books
De Openbare Bibliotheek middels e-books een hoger digitaal profiel geven in het digitale leefgebied
Digitale content als normaal bibliotheekproduct etaleren

Continuering en landelijke uitrol:

Opzet project:

1) Projectenbureau opzetten voor de coördinatie en start van het project. Het project moet na een jaar onderdeel uitmaken van de landelijke dienstverlening

2) In kaart brengen van alle rechtenvrije Nederlandstalige boeken met een literaire of informatieve functie

3) Verzamelen van alle rechtenvrije Nederlandstalige boeken met een literaire of informatieve functie in een centrale database

4) Samenwerking aangaan met Google Books, De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren en KB

5) Vertalen van alle rechtenvrije Nederlandstalige boeken met een literaire of informatieve functie naar het Epub format

6) Aanbieden van deze rechtenvrije Nederlandstalige boeken op de landelijke bibliotheeksite zodat ze volledig beschikbaar zijn. Natuurlijk ook in de thuissituatie.

7) Koppelen van deze rechtenvrije Nederlandstalige boeken in de catalogussen van de Nederlandse bibliotheeksystemen, zodat ze full text beschikbaar zijn om thuis of in de bibliotheek te downloaden

8) Openbare Bibliotheken krijgen vanuit het project deze koppeling.

9) In catalogi ontbreekt nu nog de download optie. Bibliotheekcatalogussen geschikt maken voor aanbieden van e-books waar rechten op rusten (zie inleiding).

10) Promotie van het digitale literaire erf d.m.v. van Youtube filmpjes, widgets voor websites, digitale banners en (papieren) affiches

11) uitgangspunt is dat de e-books daar waar mogelijk via geautomatiseerde processen worden opgenomen in de collectie en daarbij aansluiting te zoeken bij eerder genomen initiatieven (Google, Project Laurens Jansz Coster, Digitale Bibliotheek voor Nederlandse Letteren. Bol.com)

12. De ontwikkeling van deze dienst sluit aan bij de nieuwe vormen van bibliotheeklidmaatschappen zoals de anonieme surfer, digitaal lid en de geregistreerde gebruiker.

Projectuitvoering


Dit project behoeft een aanpak op nationaal niveau. De projectorganisatie dient zodanig vormgegeven te worden en organisatorisch ingebed te worden dat een landelijke aanpak het resultaat is.

De Basisbibliotheek Maasland is hiervoor niet voldoende toegerust.

Een samenwerking met een PSO ligt voor de hand.

[Rita Niland]

En deze discussie gaf inspiratie tot dit...

E-readers hardware en Android

Groet
Rita Niland

[joukeinenschede]

Prachtig! Alleen de kleine Sony moet je ook nog even testen :-).

En omdat ik niet op Jan kan reageren (??huh??), ook maar hier (sorry Rita): strak plan Jan, ook al heb ik enorme aversie tegen projectplannen en bijbehorende structuren!! Structuren blijken nl. te gaan duren.....

[jan de waal]

@joukeinenschede inderdaad zit geen reactie op !?!.. raar
Plan is een beetje formeel geschreven maar volgens mij is zoiets in een aantal maanden tot half jaar opgezet, boeken met rechten is een andere zaak, daar moet eigenlijk de wet voor veranderen.

[Peter Delsman]

Het is ook wel aardig dit in een wat breder kader te zien. Daarom wil ik attenderen op de visie die het management van Bibliotheek Haarlem heeft neergezet en waarvan ik zo vrij ben geweest die uit de Nieuwsbrief Nieuw Bibliotheekwerk (van Wim Keizer) te kopiëren en te plakken in een discussie op Bibliotheek 2.0. E-content speel daarin een prominente rol.

[Peter Nugteren]

Ebooks en ePortal blijven de gemoederen bezighouden. Momenteel loop ik in Almere ook weer tegen een nieuwe 'uitdagende' issue aan.
Dit keer heeft het niet met Netlibrary of NBD te maken, maar met de beslommeringen om de titels uit de ePortal vanuit Bicat naar Aquabrowser te krijgen.
Bicat heeft geen standaardveld (KMC, kenmerkcode) om de Netlibrary URL's op te nemen. Die kan wel als een aparte module worden afgenomen. Daarna kunnen de titelbeschrijvingen in Bicat worden ingelezen.
Maar daar zijn we er niet mee. Natuurlijk moet dat veld ook (via XML) naar de aquabrowser. Bij de OBA, die met Vubis werken, gaat dat prima (zoek aldaar maar een ebook op). Helaas is de medewerking van Bicat stukken minder. Zij verwijzen naar Medialab, dat op haar beurt weer zegt dat de eenvoudigste koppeling door Bicat verzorgd kan worden.
Medialab kan wel een oplossing programmeren, maar die kost dan weer fiks wat geld, extra werk bij ons titelbeheer en is eigenlijk lapwerk. Een hobbelige omweg, waar een snelweg mogelijk is. Bicatwise zou alleen koppelingen met aquabrowser gaan bevatten, die door Bibliotheek.nl voorgeschreven worden.

Zijn er al andere bibliotheken met ePortal (of andere digitale bestanden) en Bicat/ABL combinatie, die een goede oplossing hebben?