Bibliotheekopleiding

[Josje Calff]

Er bestaan MBO- en HBO-opleidingen die in hun naamgeving meestal wel het woord "informatie" hebben, maar het woord "bibliotheek" angstvallig vermijden. Daarnaast is er volgens mij behoefte aan een opleiding gericht op mensen die reeds in de bibliotheek werkzaam zijn en verder willen en kunnen, op academisch niveau (opleidend tot een diploma Master of Library and Informatieion Science & Management, MA LIS). Zowel gericht op hogere en/of leidinggevende functies in de OB en de WB-wereld. Doelgroep zijn NIET schoolverlaters, maar mensen die in de bibliotheek "terecht gekomen zijn", zich daar op hun plek voelen, en zich daar verder in willen ontwikkelen.

Wat denken jullie daarover?

[Josje Calff]

Over kernwaarden gesproken. Kennen jullie het Body of Professional Knowledge, zoals Cilip dat heeft geschreven? Zie: http://www.cilip.org.uk/qualificationschartership/bpk
Ik vind dat nog steeds één van de best doordachte beschrijvingen van wat ons vak onderscheidt van andere vakken. Er worden drie lagen onderscheiden: het core schema, de applications environment, en de generic skills. Ik vind Cilip sowieso in veel opzichten een interessant voorbeeld.

[WoWter]

Heerlijk weer zo'n weekend discussie gestart door Josje.
Een favoriet onderwerp van mij dit keer. Ik heb al vaker aangegeven dat ik een degelijk MLIS programma in Nederland mis. Terwijl ik dit zo stel, en er hier ook als zodanig over gediscussieerd wordt moet ik er op wijzen dat er wel degelijk een MSc programma bestaat http://studiegids.uva.nl/web/uva/sgs/nl/p/557.html op ons vakgebied.

Echter het probleem dat ik graag opgelost zie, is dat ik graag zou zien dat er in de Nederlandse bibliotheekwereld meer aan evidence based librarianship wordt gedaan. Een voorwaarde daarvoor is dat er goed onderzoek gedaan wordt in de Nederlandse bibliotheekwereld, aan echte probleem of oplossingen die we in de praktijk als problemen of mogelijkheden ervaren. Een voorwaarde daarvoor is dat onderzoek en praktijk nauwer met elkaar samenwerken. Dat er terugkoppeling is naar de onderzoekers wat onze echte problemen zijn, en dat er door onderzoekers met hun studenten voor deze problemen goede onderbouwde oplossingen voor worden bedacht.

We roepen hier allerlei leuke dingen over de toepassing van web 2.0 technologie in de bibliotheekwereld. Maar in Amsterdam is dat nog nooit onderzocht. Er zijn geen studies naar best practices, er gebeurt daar volgens mij bar weinig waar we in de praktijk rechtstreeks de vruchten van kunnen plukken (Ik schrijf expres niet niets). Ik zou dolgraag meer interactie zien tussen bibliotheekonderzoek, scholing in wetenschappelijke methodes en de praktijk. Ik kom dan ook uit een wereld van het OVO drieluik. Onderzoek - Voorlichting en Opleiding, en heb me sinds ik in de bibliotheek ben gaan werken me verbaasd over het totale ontbreken van zoiets.

Dat gemis moet volgens mij dringend gerepareerd worden. Het van de opleiding is om bibliothecarissen af te leveren met een goede wetenschappelijke gereedschapskist, die problemen kunnen analyseren en op basis van Evidence Based Librarianship oplossingen kunnen onderzoeken en de beste implementeren. Om wetenschappelijk opgeleide bibliothecarissen op te leiden moet je ook een goede en gezonde wetenschappelijke onderzoeksinstelling hebben. En vooral dat missen we.

[Josje Calff]

Dag Wouter, leuk dat dit ook (één van) jouw favoriete onderwerpen is.

Je verwijst naar de Msc van de UvA, sinds vorig jaar omgedoopt in "Culturele Informatiewetenschap". Daar heb ik al een paar keer over gesproken met John MacKenzie Owen, maar de opzet en ook de bedoelingen achter de huidige opzet van deze Master (het vervolg op de Bachelor-opleiding met dezelfde naam) zijn niet gericht op bibliotheekfuncties - overigens was dat vroeger wel zo. Ook de Leidse Master Book & Digital Media Studies wordt wel eens genoemd in dit verband, maar deze richt zich op het historische boek en de digitale ontwikkelingen van publiceren.

Van de term Evidence Based Librarianship had ik eerlijk gezegd nog nooit gehoord, maar wat je erover zegt lijkt me heel interessant - er zouden perfecte stage- en scriptieonderwerpen in zitten.

De Universiteit Leiden, waar ik werk, is inderdaad - in elk geval in financieel opzicht - op dit moment geen gezonde instelling. Maar men is er wel van doordrongen dat het zaak is opleidingen vorm te geven waar vraag naar is. Als wij helder zouden kunnen krijgen dat die vraag er echt is, en niet voor 1 jaar, maar min of meer duurzaam, dan kunnen we overwegen het serieus aan te pakken.

[Marianne]

Ben het met Wouter eens.
Zelf heb ik de opleiding Documentaire Informatiewetenschap gevolgd, die nu dus Culturele Informatiewetenschap heet. Daar werd destijds best wel bibliotheek-onderzoek gedaan. Kleinschalig maar toch. In plaats van een nieuwe opleiding zou eigenlijk meer het onderzoek gestimuleerd moeten worden..
Helaas is een praktijk als die in bijv. de VS hier nooit van de grond gekomen.
Eind vorige eeuw heb ik eens een boek gelezen over evidence based librarianship (Eldridge). Maar ik zie nu dat er zelfs een jaarlijkse conferentie voor is EBLIP.
En zoals je zelf al in je inleiding zei: iedereen beweegt weg van de naam 'bibliotheek' dus langzamerhand weten we helemaal niet meer waar het over gaat, of waar je je voor verdieping zou moeten melden.

[Anneke Dirkx]

EBLIP geeft ook een leuk tijdschrift uit.

[Hannah de Vos]

Hallo allemaal,

Interessante discussie!
Wat ik er, ook vanuit mijn eigen ervaring, nog aan toe wil voegen zijn de volgende overwegingen:

- Richt je je op mensen die op latere leeftijd in de bibliotheek terecht zijn gekomen? Of richt je je op (jongere) mensen zoals ikzelf die geen specifieke bibliotheekopleiding hebben, maar wel voor de bibliotheek werken? M.a.w. wat is je doelgroep en is die groot genoeg op zo'n opleiding in de lucht te houden? Ik heb zelf niet de indruk dat de vraag groot genoeg en structureel is, maar dat is persoonlijke waarneming.

- Ik ben er zelf niet van overtuigd dat specifieke kennis van het bibliotheekvak op academisch niveau is wat we nodig hebben. In die zin ben ik het eens met degenen die zich afvragen waarom dit geen HBO-opleiding zou moeten zijn. Ik zou liever inzetten op (1) management development van de potentie (jong en oud) die we al in huis hebben, bij voorkeur via een generalistische en niet een bibliotheekspecifieke academische master (2) meer mensen vanuit verschillende disciplines binnenhalen en die diversiteit koesteren en benutten in plaats van ze een bibliotheekspecifieke master te laten doen.

- En om toch met een positieve noot te eindigen: ik heb zelf ook een academische opleiding, dus ik begrijp de behoefte van sommigen aan échte verdieping in het bibliotheekvak. Herkenbaar en lovenswaardig! Maar er is een verschil tussen enerzijds de kennis en vaardigheden waar bepaalde mensen in de bibliotheek behoefte aan hebben en anderzijds de kennis en vaardigheden waar bibliotheekorganisaties behoefte aan hebben. De voorgestelde master sluit denk ik meer bij het eerste aan, terwijl we het tweede als uitgangspunt zouden moeten nemen voor nieuwe opleidingen en beleid.