Één OB-catalogus?

[Josje Calff]

Is het belangrijk te komen tot één, voor iedereen vrij toegankelijke, catalogus van al het bezit (collecties èn connecties) van alle openbare bibliotheken in Nederland? En moet die catalogus dan onderdeel zijn van een groter geheel, zoals de Nederlandse Centrale Catalogus, en/of van WorldCat?

[Josje Calff]

Ik denk dat dat juist is. Inmiddels begrijp ik ook dat bibliotheken die een bepaald boek bezitten, en dus aan de titelbeschrijving hun eigen "holdinggegevens" hebben toegevoegd, zeggenschap over deze titel hebben - ongeacht de mate waarin ze zelf aan de titelbeschrijving hebben meegewerkt.

Elke bibliotheek, bijvoorbeeld een UB, kan dan ook zijn eigen catalogus in WorldCat beschikbaar maken, zonder dat daarvoor afkoopsommen aan derden betaald hoeven te worden. Dit geldt echter niet voor de GGC-database als geheel: die is eigendom van OCLC.

[Gerard Bierens]

Naar mijn idee is het toch een wat naieve gedachte om alleen een centrale catalogus in te zetten om hogerop te komen in de Google ranglijst. Begrijp me niet verkeerd, ik sta helemaal achter een landelijke catalogus, het is ook van groot belang dat deze er komt, maar alleen daarmee zal de bibliotheek nog altijd niet meer dan een marginale rol in de zoekresultaten spelen.

Als we het serieus menen, dan zullen we véél meer moeten doen. De beste web 2.0 webdesigners en programmeurs in dienst nemen, die dag en nacht coderen. Experts inhuren met verstand van SEO (zoekmachine-optimalisatie), allianties aangaan met partijen als Google, Mozilla, Bol.com, Amazon en natuurlijk ook LibraryThing.

De werkelijke uitdaging zal zijn om de sterke merknaam die de fysieke bibliotheek heeft te vertalen naar het een sterke positie op het web. Daarvoor dienen we uit te blinken in alles wat we doen, een catalogus 2.0 hoort daar zeker bij, maar onze gebruikers zullen ons vooral afrekenen op de services die we daaromheen aanbieden.

[Josje Calff]

Helemaal mee eens dat we dat allemaal moeten doen. Maar - vraag - moeten de Nederlandse OB's dat (geheel of gedeeltelijk) APART doen van de KB, UB's en andere bibliotheken???

[Gerard Bierens]

Wat mij betreft niet, ik geloof niet in een aparte landelijke catalogus voor de OB, en ook weer een voor UB's, idem voor HBO's, enz. Dat heeft vanuit het klantperspectief geen enkele meerwaarde.

En als web 2.0 iets heeft aangetoond, dan is het wel dat er een bepaalde massa nodig is, een voldoende groot potentieel aan gebruikers, om een dienst van de grond te tillen. Tel alle gebruikers van openbare, universitaire en hbo-bibliotheken maar eens bij elkaar, dan kom je een aardig eind in de richting.

[Lukas Koster]

Josje, Antwoord op je vraag "moeten de Nederlandse OB's dat (geheel of gedeeltelijk) APART doen van de KB, UB's en andere bibliotheken???"
Dat vind ik niet. Het gaat om het uitgangspunt: willen we de eindgebruikers/klanten/belangstellenden betere service bieden, of willen we als OB's, of als UB's of als individuele bibliotheek herkenbaar zijn. Dat is volgens mij waar het hier om draait.
Ik denk, dat je de klant de gelegenheid moet geven om waar die ook is naar een publikatie te zoeken, of misschien beter een publikatie te vinden. Het zal de klant over het algemeen niet veel interesseren of hij of zij nu in een landelijke OB-catalogus zoekt, of in de OPC van de UB van de UvA, tenzij de klant toevallig daar in de buurt is, of via lidmaatschap toegang tot digitale resources heeft.

Er moeten dus afhankelijk van de situatie van de klant verschillende zoekingangen beschikbaar zijn (Nederlandse OB Union catalog; Worldcat, de plaatselijke OPC van de stadsbibliotheek, maar ook andere websites).
Qua architectuur: als backend een fysieke of virtuele grote complete liefst wereldwijde catalogus van publikaties (papier en digitaal), dat zou WorldCat kunnen zijn, maar er zijn ook andere oplossingen mogelijk; als frontend allerlei verschillende vormen die via open API's verbinding maken met die backend.

[Josje Calff]

Beste Lukas,
Mij wordt steeds duidelijker dat "mijn" commissie de zaken zoveel mogelijk functioneel moet formuleren en vooral niet in uitwerkings-oplossingen moet schieten. Jouw opmerking dat we moeten aansturen op "als backend een fysieke of virtuele grote complete liefst wereldwijde catalogus van publikaties (papier en digitaal)" neem ik graag over. Daar moeten waarschijnlijk allerlei verschillende front ends voor gezet kunnen worden, o.a. "het bezit van alle OB's in Nederland" maar ook "het bezit van OB XYZ". Overigens denk ik nog steeds dat aansluiting bij WorldCat een hele voor de hand liggende keuze is, maar mogelijk kan hetzelfde op andere manieren bereikt worden. Dit soort input van deskundigen is meer dan welkom!

[joukeinenschede]

Misschien een beetje off-topic, maar weet iemand wat er bij komt kijken (technisch,financieel) om een Bicat-catalogus (zoals in Enschede) onder te brengen bij Worldcat?

[Josje Calff]

Dag Jouke, wij hebben die vraag ook aan OCLC gesteld. Zij hebben, in Nederland maar met name ook in de VS, zeer veel ervaring met het converteren vanuit talloze bibliotheeksystemen naar WorldCat. Precieze bedragen voor één bibliotheek zou ik niet durven geven, maar die zijn ook niet zo relevant. Als eenmaal een conversie vanuit Bicat is vervaardigd kan die voor meerdere bibliotheken gebruikt worden.

[joukeinenschede]

Dat is dan goed nieuws, want volgens mij zit Almere (ook Bicat) al in WorldCat. Ik zal er eens mee bezig bij ons intern.

[ria]

Hi Jouke Vorig jaar heb ik eens geprobeerd uit te zoeken hoe je de OB in WorldCat krijgt. Ten eerste kon OCLC geen duidelijk antwoord geven op de vraag naar de conversiekosten. Dit zou zeer afhankelijk zijn van een groot aantal factoren. Lekker vaag dus. Ten tweede ben ik blijven zitten met de vraag hoe een en ander zich verhoud tot het systeem van gezamenlijk catalogiseren dat de Nederlandse OBen gebruiken. Dit gebeurt al in de GGC (van OCLC dus), maar deze titels worden vervolgens via NBD/Biblion aan de bibliotheken verkocht. Over het omslagstelsel waar deze dienstverlening mee wordt betaald is in het verleden uitgebreid gediscussieerd in de ledenvergadering van de VOB en zijn afspraken gemaakt over vergoedingen gebaseerd op inwonertal en gebruik.

[Josje Calff]

Dag Ria, dit soort kwesties is nu precies wat we in het kader van het Avies Bibliotheekinnovatie in één keer voor alle OB's willen regelen. Daar is een hoop uitzoekwerk voor nodig, en er zijn zeker ook kosten aan verbonden, zowel voor conversies/aanpassingen als "afkoopkosten". Maar het lijkt beter dit voor alle OB's tegelijk centraal te regelen dan dat ieder voor zich hier energie in steekt.

[francien]

Het zou een goede zaak zijn als er in het kader van één landelijke catalogus ook in een keer de afspraken met de zogenaamde rechthebbenden worden gemaakt. De OB sector heeft nu te maken met twee aanbieders van "titels". Sommige openbare bibliotheken zijn verbonden aan die twee aanbieders en betalen tweemaal. Niet echt een goed model. Een landelijke licentie waarin de zaken beter geregeld worden zou veel discussie en energie overbodig maken.