In het nieuwste bibliotheekblad sept 2008 heb ik een artikel geschreven met als achtergrond dat we de leden (en eventueel niet leden) en alle bibliotheken aan elkaar moeten koppelen en dat we diensten voor hun moeten ontwikkelen. Landelijke gelden moeten niet in allerlei losse projecten gestopt worden maar gekoppeld worden aan de huidige bibliotheek systemen, mits die daarin mee kunnen gaan en ontwikkelen.
HKA gaat bibliotheken aan elkaar koppelen
De bibliotheken hebben "goud" in hun handen maar ze doen er bijna niets mee. We benaderen al onze 4 miljoen leden nog steeds "een voor een". We hebben zelfs geen maandblad voor onze leden. De ANWB heeft dat met De Kampioen voor hun bijna 4 miljoen leden beter voor elkaar. Digitaal zijn we ingehaald door Hyves, daar kunnen leden met elkaar berichten, foto's, video's, tips en advertenties uitwisselen. Maandelijks heeft Hyves meer dan 4 miljard pageviews en inmiddels hebben ruim 7 miljoen mensen zich aangesloten bij Hyves. (bron: hyves.nl aug. 2008)
Nu is de kwaliteit van een Hyves-lid wel iets anders dan van een bibliotheek- of ANWB lid. Digitale vrienden kunnen van alles beweren, maar wij weten wie de persoon is, het woonadres, geboortedatum en vaak nog veel meer. Alleen we doen er niets mee in de Web 2.0 sfeer.
Wie het onderzoek "De openbare bibliotheek tien jaar van nu " leest krijgt steeds te horen dat oplossingen gezocht moeten worden in snellere innovatie en vooral dat gebruikers gevonden moet worden in het "digitale domein". Bibliotheken moeten zorgen dat gebruikers meer en meer zelf content produceren en organiseren (p. 190 ..) en nog veel meer fraaie plannen.
Content vs contact
We moeten de leden aan elkaar gaan koppelen en ze met elkaar in contact brengen. We hebben in het verleden erg veel energie gestopt in het ontsluiten van content voor de leden: krantenbank, tijdschriften enz. Allemaal prachtig maar een volledige achterhaalde visie, want zolang de content alleen in de bibliotheek is heeft het weinig toegevoegde waarde voor gebruikers die actief zijn in het digitale domein. De "zoek & boek"-dienst gaat ook niet verder dan leveren van boeken. De Aquabrowser heeft zich voornamelijk verdiept in ontsluiten van bronnen maar mist de koppeling met de gebruikers. Terwijl de komende jaren juist behoefte is om mensen met dezelfde soort interessen die bepaalde boeken, tijdschriften of artikelen lenen, met elkaar in contact te brengen.
Het goud zijn onze leden en die zitten vooral in onze bibliotheeksystemen zoals van Bicat en Vubis Smart . HKA heeft met ruim 60% momenteel het grootste marktaandeel en zij gaan een "centrale server " inrichten die vanaf oktober 2008 BICAT 5.5 systemen aan elkaar gaat koppelen. Hiermee kan men dan reviews, ratings en social tags met elkaar delen. Dus boven de plaatselijke of provinciale systemen komt een server die alle "stand alone servers" aan elkaar gaat koppelen.
Van elk deelnemend BICAT-systeem kan iedere lener deze recensies, scores en tags bekijken, en er zelf aan toevoegen als hij zich aanmeldt voor de centrale functionaliteit. Het voordeel van het samenwerken met meerdere systemen is dat veel sneller 'massa' ontstaat.
De bedoeling van HKA is om vervolgens deze centrale server de functionaliteit te geven waarmee leners allerlei `sociale 2.0 activiteiten' kunnen
ondernemen: zoals het aanmaken van eigen boekenplankjes en die met anderen delen, verder inrichten van het eigen profiel, het hebben van 'vrienden', het vormen van groepjes, het bekijken van het profiel van een ander (voor zover deze dat toestaat), communiceren met anderen. Het systeem zal proberen leners met gelijke interesses bij elkaar te brengen, iedereen wordt elkaars "buren". Maar ook verkoop van boeken aan anderen of ruilen moet de mogelijkheid zijn. Nog een stap verder is het toegankelijk maken van de privé boekenkast of andere verzamelobjecten en deze een onderdeel laten uitmaken de bibliotheekcatalogus in woord, beeld en geluid. We verzamelen nog steeds veel tastbare objecten: van voetbalplaatjes tot boekenweekgeschenken. Catalogi worden hiermee beelddatabanken van het collectieve geheugen van Nederland.
Maar ook digitale verzamelingen zijn interessant om als bibliotheek de tussenpersoonpositie in te nemen, echter de wettelijke kaders geven de bibliotheken daarin geen ruimte.
De systemen moeten het mogelijk maken maar wij als bibliothecarissen moeten het uitdragen en ook gebruiken. Want bibliotheeksystemen zijn net als tekstverwerkers: er wordt maar 10 tot 20% van de functionaliteit gebruikt. In het huidige Bicat-systeem zitten diverse innoverende toepassingen maar deze worden bijna niet ingezet zoals: afrekenen met iDEAL en inschrijven via internet, persoonlijke lees- en luisteradviezen, een snuffelcatalogus of doelgroepencatalogus, de aanwinstencarrousel en de plattegrondfunctie.
Duidelijk is dat bibliotheken nog veel laten liggen waarmee ze hun klanten van dienst kunnen zijn.
Maar we zullen nog verder moeten gaan om ook niet-leden toegang te geven om via de centrale site mee te doen aan sociale ontmoetingsactiviteiten. We hebben nu nog een groot netwerk van gebouwen, medewerkers die grote massa mensen kunnen koppelen en ontvangen. Dit kan ondersteund worden door een postcode-tabel waarbij automatisch een bibliotheek wordt toegekend. Het voordeel van het weten waar iemand zich fysiek ongeveer bevindt is dat je ook niet-virtuele leesclubs kunt ondersteunen. Het voordeel van direct koppelen aan een bibliotheek is uiteraard dat dit die bibliotheek een kans op direct een lid biedt.
Uiteindelijk moeten alle Nederlandse bibliotheekleden aan elkaar gekoppeld worden. Gaan de huidige catalogussen getransformeerd worden naar sociale netwerkcatalogi? Kunnen we de "digitale nieuwkomers" zoals Marktplaats, Hyves, Boekwinkels, LibraryThing, MSN nog inhalen? Wanneer het de bibliotheken lukt om binnen 2 jaar de boekencatalogi om te bouwen naar sociale netwerken en (beeld)databanken dan is er nog een kans om meer met onze leden te doen dan alleen boeken uit te lenen. Innovatie in deze richting zal door de bibliotheekwereld breed ondersteund moeten worden zowel financieel als met personeel. HKA zet een eerste stap om de leden te koppelen en dat zal wel eens een belangrijke stap in de toekomst van de bibliotheek kunnen zijn.
jan de waal
Tags:
Delen
-
▶ Hierop reageren