E-books

[Marianne]

Is e-books ook een bibliotheek 2.0 item? Nee, als het gaat om lezen (doe je individueel), ja als het gaat om het delen (iedereen kan er bij).
Op mijn eigen weblog heb ik laatst een stukje geschreven over e-books, en ik vraag me af hoe jullie dat doen met het collectioneren van e-books?
Wordt dat al op grote schaal en systematrisch gedaan?
En hoe is het gebruik van die iLIAD (ik meende dat er in de zomer een project was met het uitlenen van die e-book-lezers). Weet iemand daar wat van?

[Wilma van den Brink]

Hallo Marianne,

Bij de VU proberen we alle verplichte literatuur die studenten moeten lezen, zoveel mogelijk digitaal aan te schaffen. De meeste boeken kopen we bij NetLibrary, maar daar kleven ook een hoop nadelen aan (bijv. er kan maar één gebruiker tegelijkertijd bij een eBook). De boeken worden ontsloten in de UB catalogus.

Daarnaast zijn we bezig met een project om eBooks via eReaders op te zetten. We willen 2 eBookreaders (iLiad en een andere reader, misschien van Bookeen) gaan testen met docenten en studenten om te zien of zij het interessant vinden om ervan gebruik te maken. Ik weet niet of het nu op dit moment gaat aanslaan. De iLiad heeft voor- en nadelen (maar welk apparaat heeft dat niet).

Hierbij enige opmerkingen van collega's bij de VU over de iLiad:
- Het leest erg rustig en prettig (ook als het zonnig is, je ogen worden niet moe van het staren naar een beeldscherm, in tegenstelling tot een laptop bijv.).
- De bediening is eenvoudig. Je kunt documenten vanaf een usb stick erop zetten.
- Aantekeningen maken is eenvoudig. En je kunt ze ook nog naderhand wissen.
- Het is vooral geschikt om document per pagina te lezen, er zit geen zoekfunctie in op trefwoorden.
- Het wordt steeds trager als je er meerdere boeken opzet.
- Voor het downloaden van ebooks van het Internet is speciale software op de PC nodig.
- Je kunt niet alle eBooks erop plaatsen, want sommige formats zijn niet geschikt (pdf wel)

Tot zover onze eerste bevindingen. Meer informatie over Bookeen vind je op: http://www.bookeen.com/ebook/ebook-reading-device.aspx
Deze nieuwe eReader verschijnt in oktober.

We wilden ook de Readius gebruiken als test eReader, maar deze komt pas in 2008 in Italie uit (onzeker of het ook in Nederland verkrijgbaar wordt) en de producent vond het niet geschikt voor e-Books. Voor Readius zie: http://www.polymervision.com/ProductsApplications/Readius/Index.html

Vriendelijke groeten,

Wilma van den Brink
VU Amsterdam

[Rob Blei]

Marianne,

Over de stand van zaken in het onderwijs weet ik niet veel, meer over de gang van zaken in openbare bibliotheken.
E-books vind ik geen web 2.0 item, maar wel een bibliotheek 2.0 item. Wanneer ze gaan aanslaan (niet als, ik ben een grote e-book fan ), zal dat een grote inpact hebben op het bibliotheekwerk.
Ik weet dat de iLiad in een aantal strandbibliotheken werd aangeboden, met ondersteuning door Probiblio. Maar voor zover mij bekend is hij nauwelijks uitgeleend, maar vooral gedemonstreerd. Had natuurlijk ook met de slechte zomer te maken ;-)
Ook heeft de bibliotheek Almere de iLiad aangeboden om uit te lenen.

Voor zover mij bekend is de OBA (bibliotheek Amsterdam) de enige openbare bibliotheek met een e-book collectie. Zij maken gebruik van de diensten van NetLibrary. Meer informatie op de website van de OBA onder "speciale collecties".

Op het persoonlijke vlak: Ik heb op vakantie de Sony PRS-500 reader meegenomen. En dat is heel handig als je -zoals ik- doortrekt. Een pakketje ter grootte van een paperback en toch een stuk of twintig boeken bij je. En dat hadden er makkelijk honderd kunnen zijn. Ontzettend jammer dat hij officieel nog steeds niet te koop is buiten de VS.
Voor gewoon lezen geef ik de voorkeur aan de Sony Reader boven de iLiad, net iets compacter. Voor studie-doeleinden zou ik de iLiad kiezen vanwege de mogelijkheden om aantekeningen te maken en vanwege de betere behandeling van PDF documenten die niet gemaakt zijn voor een e-book reader ('flip-zoom-pan').

De Cybook reader van Bookeen, oorspronkelijk aangekondigd voor september, maar uitgesteld tot oktober lijkt een interessante derde kandidaat. Ik zal hem zeker gaan uittesten.

Voor openbare bibliotheken is de content nu nog het probleem. Er is meer dan voldoende Engels aanbod, maar het Nederlandse aanbod is beperkt. Ik heb echter goede hoop dat er binnenkort meer beschikbaar gaat komen.

Rob

[jack karelse]

Rob,
de iliad lijkt me een leuk en handig ding. Wat me niet duidelijk is geworden vanaf de website: welke formaten kan het ding nu aan? Gewoon .doczie ik niet staan; betekent dat dat je word-documenten (en andere office documenten) er niet op kunt zetten en lezen? Lijkt me zo onhandig.
Als je me hierover wilt informeren: heel graag.

Jack

[Rob Blei]

Jack,

Office-documenten en e-book readers gaan niet goed samen. Je zult je documenten moeten omzetten naar PDF, HTML of TXT. Of gebruik maken van de hulpmiddelen die Irex levert om eigen content te maken voor de iLiad. Zie de specificaties in de Irex-shop. Ik heb in het voorjaar voor onze eigen publicatie M3 (Meer met Media) een artikeltje geschreven met korte beschrijvingen van de iLiad en de Sony reader. Ik sluit het oorspronkelijke Word-document bij.

Rob

[Marianne]

Bedankt Wilma en Rob voor de uitgebreide ractie. Hier kan ik verder mee!
Marianne

[Rita Niland]

Beste all,

E-books is bij mij wel aardig web 2.0, aan de Digi(tale lees)kringen Rotterdam stuur ik kleine stukjes in tekstformaat (of MP3formaat bij luisterboeken) via een mailinglijst, Wiki, ELO en podcasts op naar zo'n 800 deelnemers die binnen hun Digikring (met max. 30 deelnemers) daar onderling online en fysiek over discussiëren.
Ook quizzen met fragmenten zijn populair (uit welk luisterboek komt...?), ik laat vrijwilligers stukjes inlezen waarbij vooral de tweetalige versies (stukje Nederlands, stukje Turks enz.) populair zijn bij inburgeraars en laaggeletterden.

Deels gebruik ik online bronnen, van formele sites met oudere titels zonder copyright. Nieuwere titels hebben soms Creative Commons / copyleft regeling en sommige uitgeverijen geven toestemming tot opname van stukjes van een paar minuten, deels stuur ik p2p-tips mee. Tja, als ik die tips niet geef, vindt mijn publiek die zelf wel overigens en ik zet er netjes bij dat het niet mag;-).

De iLiad heb ik een tijdje op proef gehad, inmiddels hebben wat collega's die hier in gebruik. Alle apparaten die er nu zijn vind ik persoonlijk te groot, te duur, te kwetsbaar en vooral niet multi-functioneel. Volgens mij moet zo'n apparaat verwerkt worden in iets, waar je mee kunt bellen, op kunt schrijven eventueel typen, mee kunt internetten, fotograferen en radio en mp3-s beluisteren en video bekijken.

Nu ben ik sinds enige tijd deelnemer bij een onderzoek via MePaper. Daarover heb ik net een dag of wat geleden uitgebreid gepost.
In die posting staat ook een omschrijving van het apparaat dat ik graag zou willen.... en ik ga uitgebreid posten over de resultaten van het onderzoek voorzover dat niet vertrouwelijk is.

Bij de ADI-cursus die ik geef, gaat een deel ook over voor- en nadelen van e-books, tools, licenties enz. Bibliotheken hebben daarbij veel 'last' van copyright. Natuurlijk gun ik de auteurs ook wat, maar Google heeft deels lak aan regels en publiek vaak ook. Peer to peer en illegale downloads van Harry Potter, zaken zoals binnen een dag met tientallen mensen een boek scannen, OCR-en en op internet zetten, dat is de wereld van nu voor veel klanten. Internet (Amazon, Google), videotheken, gamehallen hebben op veel gebieden meer te bieden als bibliotheken en zo word je links en rechts ingehaald. Maar ja, als daar interessante functies zijn, is dat misschien een carrièreswitch waard;-)

Aanbod is verder ook nog steeds zoeken, wij hebben wel een verwijspagina naar e-books
Als je luisterboeken zoekt zijn er in Bibliotheek Rotterdam bijna 1.500 titels, en zo'n 15.000 objecten.

Groet
Rita Niland

[Marianne]

Hoi Rita,
Jij schreef:
"De iLiad heb ik een tijdje op proef gehad, inmiddels hebben wat collega's die hier in gebruik. Alle apparaten die er nu zijn vind ik persoonlijk te groot, te duur, te kwetsbaar en vooral niet multi-functioneel. Volgens mij moet zo'n apparaat verwerkt worden in iets, waar je mee kunt bellen, op kunt schrijven eventueel typen, mee kunt internetten, fotograferen en radio en mp3-s beluisteren en video bekijken."

Het probleem met multifunctioneel is dat het vaak niet echt handig is. Ik had een PDA (Sony Clie) en die ging stuk (na jaren dagelijks gebruik) en toen dacht ik ook om multifunctioneel te gaan en in mijn nieuwe mobiele telefoon, zit een agenda, tekst, synchroniseeroptie, mp3, foto.. Ik heb het een tijdje gedaan, maar ik vond het zo armoedig! Vooral die agenda functie als je iemand aan het bellen bent. Niet echt makkelijk om na te kijken of je die dag tijd hebt als je tegelijkertijd het gesprek actief wilt houden. Tekst noteren ging al helemaal nauwelijks, dus ik ben weer terug bij een aparte PDA (Tungsten).
Een ander probleem bij multifunctioneel is dat het batterijen vreet. Als ik op de heenweg naar bijv. Yerseke (een van mijn standplaatsen) een muziekje op zette, kon ik in de middag al niet meer telefoneren, laat staan agenda bijwerken en op de terugweg was er dan ook niks meer te lezen...
Ik vind het overigens wel prettig dat ik zowel op mijn PDA alsop mijn telefoon een MP3 heb:)

[Rita Niland]

Inmiddels schreef ik over dit thema uitgebreid op mijn blog. O.a. hier
Handig heeft volgens mij alles te maken met gewenning. Met mijn Smartphone kan ik zo ongeveer alles wat ik onderweg wil: lezen, bloggen, twitteren, internetten, radio beluisteren, fotograferen, video opnemen, MSN-en, podcasts beluisteren en maken, vodcasts bekijken, notuleren, mailen, bellen, agenda bijhouden, takenlijst, TomTommen en meer. Er zit een uitschuifbaar Qwerty toetsenbordje op en ik kan met de telefoontoetsen snel iets intypen of iets opnemen. Agenda en bellen gaat prima met een oortje in, waar een microfoontje aan zit. Batterij is overal op te laden, in de auto, in de trein (even staan in de eerste klas maar OK) en ik heb een extra batterij bij me, die zijn ook niet zo duur. Batterijverbruik valt mee, als je het backlight alleen aanzet, wanneer dat nodig is, om de avond opladen is voldoende.
Toevallig stond er vanmorgen een artikel op de voorpagina van De Pers over GSM-literatuur in Japan. Van de top-tien best verkochte boeken daar is de helft geschreven op een mobieltje.
Nederlandse jongeren hebben standaard een mobieltje bij zich en het aantal abonnementen dat verkocht wordt, waarop internet-always-on zit gaat razendsnel afgelopen jaar.
Als ik de deelnemers van de Digikringen Rotterdam wil bereiken, gaat dat het snelst via MSN en SMS via mobieltjes. Ik organiseer puzzeltochten in de bieb, waarbij men het antwoord doorgeeft via een mobieltje, dat werkt als een trein. En niet alleen voor kids, maar ook senioren doen hieraan mee. Ook steeds meer mensen hebben een TomTom op hun mobiel, daar maak ik ook gebruik van bij digitale rondleidingen in en rond de bieb. Een UMPC, zoals beschreven op mijn blog is ook mooi en kost maar een derde van een iLiad, een Sony reader en minder of vergelijkbaar met een Readius of Cybook meen ik, maar dat is een groter apparaat dat je niet zomaar in je zak steekt, een mobieltje wel....
Groet
Rita Niland

[Marianne]

Contact gehad met Frits Hoff van edupaper. Hij komt met e-books in een kleine demo-stand op het NVB congres van 15 nov. Neemt hij zowel de iliAd als de Cybook alsmede hele kleine laptopjes mee. Ben beniewd.

[jack karelse]

hoe waren die apparaatjes? Hadden ze ook die smartphone bij zich? De website biedt nog niet zo heel veel informatie.

[Marianne]

Hoi Jack,
Leuk!!
De Cybook is erg mooi, handzaam: je steek hem zo in je jaszak. Met een haarscherp beeld. Het beeld van de iliad is wat onrustiger, maar je kunt daarmee bladeren en aantekeningen maken.
Ik ben blij dat ik ze gezien heb en ik ga er zeker een proef mee doen!
Misschien vraag ik zo'n Cybook wel prive voor Sinterklaas:)

[Dymphie]

Die Cybook vond ik ook wel wat!

Maar nu hebben we dus ook weer de Kindle (zie ook Edwin en Raymond ) een lelijk ding van Amazon.

Als je je kunt beheersen even wachten: volgend jaar zijn ze half zo duur.